Przejdź na stronę główną Interia.pl

Biały mustang

Sat-Okh (Stanisław Supłatowicz)

Niedźwiedź starej Mookhason

Gatunek utworu:

legenda indiańska

 

Bohaterowie:

Mookhason – stara Indianka, matka Tooli

Tooli – indiański wojownik, odważny, przystojny i szlachetny, mąż Danakho, ginie zastrzelony przez białych ludzi

Danakhożona Tooli, piękna i dobra, ginie na stosie pogrzebowym Tooli

Osimo – dwunastoletni chłopiec, zapowiada się na wielkiego wojownika, ale zabijają go biali ludzie

Niedźwiedź grizzly – oswojony niedźwiedź Mookhason, którego podarowali jej jako małego niedźwiadka wojownicy, aby dla niej polował, w nim przebywa dusza Tooli

 

Streszczenie:

Tooli był wspaniałym wojownikiem i synem starej Mookhason, która była z niego bardzo dumna. Jego ukochaną była Danakho. Wszyscy kochali tę parę, wierzono nawet, że są oni ulubieńcami bogów i dopóki żyją, plemieniu będzie dobrze się wiodło. Pewnego dnia Tooli wybrał się na polowanie w towarzystwie dwunastoletniego chłopca, Osimo; gdy zatrzymali się nad strumieniem, by napić się wody, ukryci za krzakami biali zastrzelili chłopca i śmiertelnie ranili Tooli. Gdy odeszli, wojownik zdołał wstać, zabrać ciało chłopca i ukryć je w dziupli w pniu wielkiej sosny. Sam usiadł pod drzewem, wiedząc, że musi umrzeć. Wtedy przyszedł do niego Wielki Duch i zapowiedział mu, że po śmierci jego dusza powróci w innym ciele, aby mógł dalej pilnować swojego plemienia i pomścić Osimo, zabijając jego morderców przy jego grobie.

Danakho długo czekała i pytała o Tooli bóstw wiatru, dobrych duchów i zwierząt leśnych. Ptaki powiedziały jej, że Tooli nie żyje. Dziewczyna odnalazła ciało ukochanego i zabrała je do wioski. Wyprawiono pogrzeb godny wojownika, a Danakho wstąpiła na stos pogrzebowy i odeszła w płomieniach razem z Tooli. Mookhason została sama, ale wojownicy opiekowali się nią. Pierwszego dnia po pogrzebie zobaczyła w płomieniach syna i synową, a Tooli obiecał jej, że powróci w innej postaci. Pewnego dnia wojownicy przynieśli jej małego niedźwiadka grizzly, którego oswoiła, by dla niej polował. Niedźwiedź okazał się mądry i łagodny, wszyscy mieszkańcy wioski go kochali. Jednak nadszedł dzień, gdy nie wrócił z polowania, a wtedy wojownicy tańczyli taniec niedźwiedzi, by wyrazić smutek po jego utracie. Nocą niedźwiedź przyszedł do namiotu Mookhason i przemówił ludzkim głosem, wyjaśniając, że jest Tooli. Zabrał matkę do grobu Osimo w drzewie i opowiedział jej całą historię. Trzy noce temu udało mu się zwabić pod drzewo pięciu białych morderców i zabił ich wszystkich. Po tej rozmowie odszedł. Nigdy już nie wrócił do wioski, ale jeszcze przez wiele lat po śmierci Mookhason wojownicy widywali niedźwiedzia, który machał do nich łapą, a potem znikał.

 

Problematyka:

Legenda opowiada historię wojownika i małego chłopca, zabitych podstępnie przez białych. Dusza wojownika powraca w ciele niedźwiedzia grizzly, aby pomścić morderstwo popełnione na dziecku. Wielki Duch jest sprawiedliwy i zawsze wymierza karę za zło – morderstwo musi zostać pomszczone, zwłaszcza popełnione z ukrycia, bez szans, by Indianie mogli się bronić. Wszystkich białych dosięga śmierć. Legenda pokazuje też, jak biali traktowali Indian – przedstawieni biali zachowują się tak, jakby w ogóle nie docierało do nich, że zabici byli także ludźmi.

W opowieści zostały bardzo dokładnie przedstawione zwyczaje pogrzebowe Indian. Pogrzeb Tooli jest starannie przygotowaną ceremonią, podczas której Indanie śpiewają żałobne pieśni. Ciało wojownika zostaje spalone na jego koniu, który wcześniej zostaje zabity przez czarownika. Na stos wstępuje także Danakho, ukochana Tooli, której zwyczaj pozwala umrzeć w płomieniach razem z nim i towarzyszyć mu w Krainie Spokoju.

Drugą opisaną ceremonią jest taniec niedźwiedzi, którzy wojownicy tańczą na znak żałoby po zniknięciu oswojonego niedźwiedzia Mookhason. Pokazuje on, jak wielkim szacunkiem Indianie darzyli zwierzęta.

 

Plan wydarzeń:

  1. Tooli – wspaniały wojownik, syn Mookhason, i jego ukochana Danakho.
  2. Tooli na polowaniu z dwunastolatkiem Osimo.
  3. Zastrzelenie Osimo i śmiertelne ranienie Tooli przez ukrytych za krzakami białych.
  4. Pochowanie Osimo iw dziupli drzewa, pojawienie się Wielkiego Ducha z obietnicą powrotu duszy Tooli po śmierci i śmierć wojownika.
  5. Poszukiwania Tooli przez Danakho i znalezienie jego ciała.
  6. Pogrzeb Tooli, śmierć Danakho na stosie pogrzebowym.
  7. Podarowanie Mookhason przez myśliwych z plemienia małego niedźwiadka grizzly.
  8. Polowanie przez niedźwiedzia dla Mookhason i jego dobre relacje z całym plemieniem.
  9. Zniknięcie niedźwiedzia, smutek Mookhason i wojowników.
  10. Nocny powrót niedźwiedzia:
    1. przemówienie ludzkim głosem – niedźwiedź to Tooli,
    2. zabranie Mookhason do grobu Osimo,
    3. opowieść o zemście – zabicie białych morderców przy grobie Osimo.
  11. Odejście niedźwiedzia z wioski, jego częste pojawianie się w okolicach.

Potrzebujesz pomocy?

Współczesność (Język polski)

Teksty dostarczyło Wydawnictwo GREG. © Copyright by Wydawnictwo GREG

autorzy opracowań: B. Wojnar, B. Włodarczyk, A. Sabak, D. Stopka, A. Szóstak, D. Pietrzyk, A. Popławska
redaktorzy: Agnieszka Nawrot, Anna Grzesik
korektorzy: Ludmiła Piątkowska, Paweł Habat

Zgodnie z regulaminem serwisu www.bryk.pl, rozpowszechnianie niniejszego materiału w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania, utrwalanie lub kopiowanie materiału w celu rozpowszechnienia w szczególności zamieszczanie na innym serwerze, przekazywanie drogą elektroniczną i wykorzystywanie materiału w inny sposób niż dla celów własnej edukacji bez zgody autora podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności.

Korzystanie z portalu oznacza akceptację Regulaminu.

Polityka Cookies. Prywatność. Copyright: INTERIA.PL 1999-2019 Wszystkie prawa zastrzeżone.