Skrawek czasu - geneza i gatunek utworu
Opowiadanie „Skrawek czasu” Idy Fink powstało jako część cyklu krótkich prozatorskich utworów. Autorka utrwala w nich doświadczenia wojenne ludności żydowskiej. Ida Fink, sama ocalała z Holokaustu, przez wiele lat nie potrafiła mówić o swoich przeżyciach. Dopiero po wojnie, już jako dorosła kobieta, zaczęła spisywać wspomnienia, które stały się podstawą jej twórczości literackiej. Geneza opowiadania wiąże się więc z osobistym doświadczeniem autorki: z jej dzieciństwem spędzonym w żydowskim miasteczku oraz z traumą zagłady rodziny i całej społeczności. Fink pisała, by ocalić od zapomnienia ludzi, miejsca i chwile, które przeminęły, ale pozostały w pamięci jako „skrawki czasu”.
Utwór powstał w latach 80. XX wieku i został opublikowany w tomie zatytułowanym również „Skrawek czasu” (1988). Zbiór ten stał się jednym z najważniejszych świadectw literackich o Zagładzie, ukazującym niewielkie fakty historyczne, lecz codzienność i emocje zwykłych ludzi w chwili zetknięcia z ostatecznym zagrożeniem.
Pod względem gatunkowym „Skrawek czasu” to opowiadanie wspomnieniowe, łączące cechy prozy psychologicznej, autobiograficznej i dokumentalnej. Fabuła jest ograniczona do jednego, krótkiego epizodu (dnia pierwszej akcji w miasteczku), lecz w jego obrębie autorka skupia się na wewnętrznych przeżyciach i pamięci bohaterki.
Charakterystyczne są:
- subiektywna narracja,
- retrospekcje,
- refleksyjny ton, który nadaje utworowi wymiar wspomnienia ocalałej.
Opowiadanie można więc określić jako literackie świadectwo Holokaustu, zapisane w formie nastrojowego, poetyckiego wspomnienia o czasie, który na zawsze podzielił życie bohaterki na „przed” i „po” Zagładzie.
