Interdyscyplinarny charakter turystyki
K. Przecławski

Turystyka jest równocześnie zjawiskiem psychologicznym, społecznym, ekonomicznym, przestrzennym i kulturowym.

S. Bosiacki

Badania naukowe nad turystyką rozwijały się w ścisłym związku z jej ewolucją, przy czym w poszczególnych etapach rozwojowych akcent analiz naukowych dotyczył różnych, subiektywnie ważnych zagadnień, a szerokie zainteresowanie turystyką jako zjawiskiem społeczno-ekonomicznym pojawiło się w okresie międzywojennym

I.Jędrzejczyk

Definicje turystyki zmieniały się wraz z etapem jej historycznego rozwoju, oraz że ich treść zależała od przedstawicieli dyscypliny naukowej, którzy tę lub inną definicją formułowali

Wybrane definicje turystyki spotykane w literaturze

W. Hunziker

Przez turystykę rozumiemy zespół stosunków i zjawisk, które wynikają z podróży i pobytu osób przyjezdnych, o ile nie następuje w związku z tym osiedlenie i podjęcie działalności zarobkowej.

K. Przecławski

Turystyka to całokształt zjawisk ruchliwości przestrzennej, związanych z dobrowolną, czasową zmiana miejsca pobytu, rytmu i środowiska życia oraz wejściem w styczność ze środowiskiem odwiedzanym (przyrodniczym, kulturowym bądź społecznym.

V.T.C. Middleton

Turystyka to zjawisko, które obejmuje wszystkie czynności związane z czasowym krótkotrwałym przemieszczaniem sięosób do miejsc docelowych poza miejscami, gdzie normalnie mieszkają i pracują, oraz pobytem w tych miejscach.

WTO (Światowa Organizacja Turystyki)

Turystyka obejmuje ogół czynności osób, które podróżują i przebywają w celach wypoczynkowych, służbowych lub innych nie dłużej niż przez rok bez przerwy poza swoim codziennym otoczeniem.

Turystyka – 

jest to ogół wszystkich czynności osób, które podróżują i przebywają w celach wypoczynkowych, służbowych lub innych nie dłużej niż rok bez przerwy, poza swoim codziennym otoczeniem oraz mają styczność ze środowiskiem odwiedzanym (przyrodniczym, kulturowym bądź społecznym).

Istota turystyki

  • Turystyka jest dobrowolną zmianą miejsca pobytu, zmianą miejsca w przestrzeni, jest podróżą i pobytem czasowym w miejscu nie będącym miejscem stałego zamieszkania.
    • Turystyka jest rodzajem podróży. Nie każda jednak podróż jest turystyką. Definicja wyłącza podróże w celach dojazdu do pracy i czysto lokalne, np. do szkół czy sklepów.
    • Turystyka zajmuje znaczną część czasu wolnego i zajęć rekreacyjnych człowieka, ale nie jest ich synonimem, ponieważ większość czynności rekreacyjnych odbywa się w domu i wokół niego.

Wyróżnia się trzy formy turystyki:

  • turystykę krajową – obejmującą podróże mieszkańców po jego terenie,
  • turystykę przyjazdową – obejmującą przyjazdy do danego kraju osób na stałe mieszkających za granicą,
  • turystykę wyjazdową – obejmującą wyjazdy mieszkańców danego kraju do innych krajów (za granicę).

Wyróżnia się trzy kategorie turystyki:

  • turystykę wewnątrzkrajową - obejmującą turystykę krajową i przyjazdową,
  • turystykę narodową – obejmującą turystykę krajową i wyjazdową,
  •   turystykę międzynarodową – obejmującą turystykę przyjazdową i wyjazdową
Formy i kategorie turystyki

00033301.jpg 

Ruch turystyczny

Ruch turystyczny to podróże podejmowane dla przyjemności, wypoczynku lub leczenia

– pieszo lub jakimkolwiek środkiem komunikacji, związane z czasową zmianąmiejsca pobytu. Do ich zakresu nie należąwięc podróże w celach zarobkowych ani w celach zmiany miejsca stałego zamieszkania (osiedlania się).

Definicja turysty

00033302.jpg 

Odwiedzających od innych podróżnych odróżniają trzy kryteria:

  • podróż powinna odbywać się do miejscowości znajdującej się poza codziennym otoczeniem danej osoby (pozwala to wyłączyć mniej lub bardziej regularne podróże między miejscem nauki, pracy, domem rodzinnym, kolegami);
  • długość pobytu w odwiedzanej miejscowości nie powinna przekraczać 12 kolejnych miesięcy,
  • głównym celem wizyty nie może być działalność zarobkowa wynagradzana w odwiedzanej miejscowości (w ten sposób wyklucza się np. emigrację ludności związaną z pracą).

Do odwiedzających międzynarodowych nie powinno się zaliczać:

  • imigrantów i emigrantów,
  • osób mieszkających na terenach przygranicznych w jednym kraju i pracujących w drugim,
  • dyplomatów, urzędników konsularnych i członków sił zbrojnych,
  • osób podróżujących jako uchodźcy lub nomadowie,
  •   osób, które nie przekraczają formalnie granicy kraju, np. pasażerów lotów tranzytowych lub statków, którzy nie mają pozwolenia na zejście nas ląd (poruszają się po terminalu).

00033303.jpg 

Istota i zakres gospodarki turystycznej  :przemysł turystyczny czy gospodarka turystyczna

Istota i zakres gospodarki turystycznej

Węższym terminem, wprowadzonym przez WTTC, jest przemysł turystyczny (angielska nazwa Travel and Tourism Industry), obejmujący tylko produkcję dóbr i usług stricte turystycznych - związanych z zakwaterowaniem, wyżywieniem, usługami rekreacyjnymi i transportem turystów

Segmenty przemysłu turystycznego

Sektor bazy noclegowej i gastronomii. Obejmuje funkcjonowanie wszystkich rodzajów bazy noclegowej wykorzystywanych dla potrzeb turystyki, łącznie z gastronomią.

Sektor atrakcji. Tworzą go wszystkie dobra i usługi stanowiące o walorach turystycznych miejscowości docelowych, w tym: parki narodowe, rezerwaty przyrody, muzea i galerie, miejsca historyczne, zabytki, parki tematyczne, parki rozrywki, festiwale, ośrodki sportowo-rekreacyjne, kasyna oraz różnorodne urządzenia turystyczne (plaże i kąpieliska, kolejki górskie, wyciągi narciarskie).

Sektor transportowy. Obejmuje on: linie lotnicze (regularne i czarterowe), morskie linie pasażerskie (w tym promowe), statki wycieczkowe, koleje, przewoźników autokarowych, firmy rent a car, a także publiczny transport miejski oraz taksówki. Do sektora tego zaliczyć należy także instytucje świadczące usługi dla poszczególnych środków transportu: porty lotnicze i morskie, dworce kolejowe i autobusowe, stacje benzynowe, parkingi, punkty napraw i inne.

Sektor organizatorów i pośredników turystycznych. Obejmuje on działalność touroperatorów i innych hurtowników turystycznych, detalicznych punktów sprzedaży, agencji turystycznych, biur rezerwacji niektórych świadczeń (np. noclegów), organizatorów turystyki kongresowej, stowarzyszeńturystycznych i innych turystycznych organizacji społecznych.

Sektor informacji i promocji turystyki. Sektor ten tworzą regionalne i lokalne organizacje zajmujące się promocjąturystyki, centra i punkty informacji turystycznej, zrzeszenia  gospodarcze i stowarzyszenia branżowe, a także narodowe organizacje turystyczne, które zajmują siępromocją krajów oraz poszczególnych regionów i miejscowości turystycznych na najważniejszych rynkach zagranicznych.

00033304.jpg 

Gospodarka turystyczna

Gospodarka turystyczna ma bardzo szerokie znaczenie wyznaczone przez szeroko rozumiany

popyt turystyczny obejmujący nie tylko dobra i usługi służące bezpośrednio konsumpcji turystycznej, ale także takie rodzaje aktywności gospodarczej, które są ściśle bądź częściowo uzależnione od ruchu podróżnych i których rozwój nie byłby możliwy (lub znacznie ograniczony), gdyby nie turystyka.

Gospodarkęturystycznąmożna określić jako zespół różnorodnych funkcji bezpośrednio lub pośrednio rozwijanych w celu zaspokojenia potrzeb ludności związanych i wynikających z chęci jej udziału w określonych formach i rodzajach turystyki

00033305.jpg 

Wpływ gospodarki turystycznej na rozwój regionu

  • napływ dewiz,
  • wzmocnienie gospodarki, dzięki produkcji towarów i usług dla turystów,
  • większą różnorodność i intensywność działalności gospodarczej, zwłaszcza wykorzystaniem lokalnych zasobów i produktów,
  • przyciągniecie kapitału inwestycyjnego i wzrost inwestycji w gminie i regionie,
  • tworzenie nowych miejsc pracy,
  • wzrost dochodów budżetowych gmin i województw oraz ich mieszkańców,
  • wzrost poziomu zaopatrzenia ludności,
  • restrukturyzacja i rozwój infrastruktury turystycznej i paraturystycznej,
  • rozwój komunikacji i transportu oraz poprawa jakości dróg,
  • rozwój sektora usług (handel detaliczny, gastronomia i inne)
Rynek turystyczny

Tworzenie się rynku turystycznego jest złożone, gdyż realizacja potrzeb turystów wymaga włączenia w ten proces różnorodnych sektorów gospodarki narodowej, które, niezależnie od warunków ujawniania się potrzeb, zaspokajają je, na przykład komunikacja, kultura, handel.

Definicje

Rynek turystyczny jest to zbiór aktualnych lub potencjalnych nabywców produktu turystycznego.

Rynek turystyczny jest to ogół stosunków wymiennych towarowo-pieniężnych między instytucjami i osobami sprzedającymi dobra oraz usługi turystom i reprezentującymi podaż oraz osobami i instytucjami nabywającymi te dobra i sługi stanowiące przedmiot potrzeb turystycznych, przedstawiającymi popyt turystyczny

Elementy rynku turystycznego

Rynek turystyczny obejmuje:

  • podmioty, którymi są sprzedający i kupujący,
  • przedmioty, którymi są dobra materialne i niematerialne (na rynku obok produktów i usług sprzedawanych jako towary występują poszukiwane przez turystów dobra naturalne, np. czyste powietrze i woda, krajobrazy),
  • stosunki wzajemne, ujawnione między pomiotami, w szerszym zaś zakresie również między nimi oraz przedmiotami na rynku turystycznym.

Podmioty rynku turystycznego

Podmioty rynku turystycznego to sprzedający i kupujący na tym rynku, bez względu na to czy są oni turystami, jednostkami gosp. turystycznej czy też podmiotami których działalność jest związana z rynkiem turyst. tylko w sposób pośredni.

Do podmiotów zaliczamy również instytucje użyteczności publicznej, czyli takie które działają nie dla osiągnięcia zysku. Sprzedawcy oraz nabywcy na rynku turyst. porozumiewają się za pomocą aktu kupna sprzedaży który to akt najczęściej poprzedzony jest procesem negocjacji.

Kryteria podziału turystyki

KRYTERIUM MOTYWACJI

MOTYWACJE - RODZAJ TURYSTYKI

Fizyczne

Wypoczynek   - turystyka wypoczynkowa

Leczenie    - turystyka lecznicza

Sport   - turystyka sportowa

Psychiczne

Ucieczka od izolacji  - turystyka nastawiona na przeżycia:

Rozrywka    oświatowa, wypoczynkowa,

Pęd do życia    klubowa

Interpersonalne

Odwiedziny krewnych  - turystyka rodzinna

życie towarzyskie - turystyka klubowa

Eskapizm - turystyka kempingowa

Kulturalne

Poznanie innych krajów - turystyka krajoznawcza

Zainteresowanie sztuką  - turystyka oświatowa, kształcąca

Religia - turystyka religijna, pielgrzymkowa

Kryteria podziału turystyki

CECHY PODMIOTU TURYSTYKI

CECHY  FORMY TURYSTYKI

liczba uczestników - turystyka indywidualna

- turystyka zbiorowa

wiek uczestników  - turystyka młodzieżowa

- turystyka seniorów

czas pobytu - turystyka krótkopobytowa

- turystyka długookresowa

pora roku  - turystyka letnia, zimowa, sezonowa,

Rodzaje turystyki

UTRWALONE

1. Turystyka pobytowa i wczasowa

Pobyty w ośrodkach wypoczynkowych i wczasowych to najbardziej popularna i do niedawna masowa forma wypoczynku i rekreacji na obszarze województwa podlaskiego (podobnie jak w kraju), koncentrująca się przede wszystkim w rejonie Pojezierza Suwalsko-Augustowskiego. Istniejące tu liczne ośrodki wypoczynkowe różnego typu, dysponują łącznie kilku tysiącami miejsc noclegowych. Większe skupienia tego typu obiektów znajdują się w następujących rejonach i miejscowościach:

2. Turystyka świąteczna i weekendowa

Ta forma turystyki, uprawiana jest głównie przez mieszkańców Białegostoku oraz innych większych miast regionu, w mniejszym stopniu także z poza regionu (przede wszystkim

Warszawy). Turystyka świąteczna i weekendowa głównie opiera się o żywiołowo rozwijające się w ostatnich latach indywidualne budownictwo letniskowe. Najważniejsze regiony rozwoju budownictwa letniskowego to Suwalszczyzna, obrzeża Puszczy Augustowskiej, (zwłaszcza okolice jeziora Wigry), dolina Supraśli, obrzeża Puszczy Knyszyńskiej (w pobliżu Białegostoku), dolina Narwi na południe i wschód od Białegostoku, rejon zbiornika wodnego Siemianówka oraz

dolina Bugu.

3. Turystyka zdrowotna

Za specyficzny rodzaj rekreacji uznaje się lecznictwo uzdrowiskowe.

Augustów świadczy usługi lecznicze i wypoczynkowe przez cały rok. Leczone są tu głównie choroby układu krążenia, narządu ruchu i reumatyczne. Znajdują się tu znaczne zasoby leczniczych wód mineralnych, bogate pokłady borowiny oraz specyficzny, korzystny mikroklimat związany z położeniem wśród lasów sosnowych.

Atutami Supraśla są przede wszystkim zasoby borowiny i korzystny klimat.

4. Agroturystyka

Szczególnie korzystne warunki rozwoju w województwie podlaskim ma agroturystyka oraz turystyka wiejska. Ta forma turystyki posiada w tym rejonie dobre przedwojenne tradycje.

Na terenie województwa działa kilka stowarzyszeń agroturystycznych: dwa na Suwalszczyźnie, dwa w rejonie dolin Biebrzy i Narwi, jedno w rejonie Puszczy Białowieskiej i jedno zrzeszające członków z pozostałego terenu województwa podlaskiego. Suwalszczyzna jest jednym z rejonów

przodujących w rozwoju agroturystyki w skali kraju.

Rodzaje turystyki

O DUŻYM POTENCJALE ROZWOJOWYM

1. Turystyka przyrodnicza

Cenne i unikatowe, niespotykane na innych terenach walory przyrodnicze województwa podlaskiego oraz liczne obszary chronione stanowią o tym, Że turystyka przyrodnicza jest obok

turystyki pobytowej, wodnej i agroturystyki jedną z dominujących form na terenie województwa. Turystyka przyrodnicza rozwija się przede wszystkim na obszarach chronionych - parkach narodowych i krajobrazowych, gdzie istnieją wspomagające ją elementy infrastruktury w postaci

muzeów i sal wystawowych, ścieżek dydaktycznych, ośrodków edukacji ekologicznej i innych.

2. Turystyka piesza

Turystyka piesza jest tą formą, która w znakomity sposób łączy z sobą takie typy turystyki, jak: turystykę przyrodniczą, kulturową i agroturystykę. Ten rodzaj turystyki uprawiany jest przede wszystkim przez turystów indywidualnych i grupy młodzieżowe. Turystyce pieszej służy dobrze rozwinięta w regionie sieć znakowanych szlaków turystycznych, których jest kilkadziesiąt, a także liczne schroniska młodzieżowe i pola biwakowe. Najwięcej znakowanych szlaków turystycznych zlokalizowanych jest na Suwalszczyźnie. Łączą się one ze ścieżkami przyrodniczymi i szlakami rowerowymi, stwarzając możliwości wyboru i samodzielnego tworzenia różnorodnych wariantów wędrówek (Puszcza Augustowska, Puszcza Knyszyńska i Puszcza Białowieska).

3. Turystyka rowerowa

Turystyka rowerowa, coraz bardziej popularna w naszym kraju, najlepiej rozwija się na Suwalszczyźnie, czemu sprzyja liczna sieć bitych dróg oraz szlaki rowerowe, wyznaczone w 

Suwalskim Parku Krajobrazowym, Wigierskim Parku Narodowym i w okolicznych gminach. Ten rodzaj turystyki pozwala na szybkie przemieszczanie się od miejscowości obfitujących w zabytki do obszarów najbardziej interesujących pod względem przyrodniczym, co stanowi duże urozmaicenie. Istnieje potrzeba rozszerzenia na pozostałą część województwa sieci szlaków rowerowych. Należy otworzyć wypożyczalnie rowerów oraz zorganizować je w zintegrowaną sieć, co umożliwi wypożyczenie rowerów w jednym miejscu, a oddanie ich w innym.

4. Turystyka wodna

Turystyka wodna, a zwłaszcza żeglarstwo i kajakarstwo, mają wyjątkowo korzystne warunki rozwoju w północnej części województwa, na Pojezierzu Suwalsko-Augustowskim. Największym ośrodkiem turystyki żeglarskiej, kajakarskiej oraz turystycznej żeglugi pasażerskiej jest Augustów. Znajduje się tu duży port floty śródlądowej, liczne przystanie jachtowe, kąpieliska i plaże, oraz jeden z nielicznych w kraju wyciąg dla narciarzy wodnych.

5. Turystyka konna

Województwo podlaskie oferuje dobre warunki do uprawiania turystyki konnej, czemu sprzyja znaczna powierzchnia obszarów leśnych i terenów słabo zaludnionych. W regionie znajduje się stosunkowo niewielka liczba gospodarstw i pensjonatów oferujących różne formy turystyki konnej. Brak większych stadnin i ośrodków turystyki jeździeckiej. Niewielkie ośrodki turystyki konnej znajdują się w Gibach, Sidorach, Żarnowie, Gawrych Rudzie, Wysokiem, Białorzeczkach, Reszkowcach k. Różanegostoku, Jurowcach, Lewickiem, Ignatkach oraz Białowieży, Pogorzelcach i Teremiskach.

6. Inne formy turystyki

Turystyka biznesowa i konferencyjna staje się w ostatnim czasie coraz popularniejszą formą turystyki. Najważniejszym ośrodkiem turystyki biznesowej w województwie jest Białystok dysponujący najlepszą bazą noclegową. Konferencje, oprócz Białegostoku, najczęściej organizowane są w Augustowie, Wigrach, Białowieży i Supraślu.

Przestrzeńturystyczna

Podstawowe sposoby rozumienia przestrzeni

Przestrzeńturystyczna

Przestrzeńgeograficzna (fizyczno-geograficzna) obejmuje powierzchnię ziemi zróżnicowanąjakościowo pod względem fizycznym, biologicznym i geochemicznym. Przestrzeńgeograficzna jest wyznaczana przez środowisko geograficzne, rozumiane jako ogół elementów przyrodniczych, wśród których żyje i funkcjonuje człowiek.

Przestrzeń turystyczna

00033306.jpg 

Przestrzeń turystyczna

Przestrzeńekonomiczna – występujący w niej człowiek podporządkowuje sobie przestrzeń geograficznąi rozwija działalnośćgospodarczą, a przestrzeń uzyskuje określoną

przydatność, użytecznośći wartość ekonomiczną

Przestrzeńprzyrodnicza – jest wypełniona elementami przyrodniczymi stwarzającymi warunki niezbędne do życia gatunków biologicznych i ma swą wartośćekologiczną

Przestrzeńspołeczna – zajmowana przez określone społeczności, które funkcjonują w aspekcie politycznym w formie państwa i dążą do zaspokojenia swoich potrzeb, przez co nabiera ona wartości społecznej

Przestrzeńkulturowa – dzieje ludzkości są nierozerwalnie związane z tworzeniem kultury materialnej, której przejawy są trwale umiejscowione w przestrzeni, przez co nabiera ona 

wartości kulturowej.

00033307.jpg 

00033308.jpg 

CECHY PRZESTRZENI:

Obszary o wysokim poziomie rozwoju

Obszary o niskim poziomie rozwoju

Pierwotna

Wtórna

Zintegrowana

Niezintegrowana

Zamknięta

Otwarta

Kompleksowa

Selektywna

Ciągła

Nieciągła

Zwarta i stabilna

Rozczłonkowana i niestabilna

Jednorodna

Zróżnicowana

Przestrzeńturystyczna

Region turystyczny

to obszar charakteryzujący się walorami turystycznymi, który dzięki odpowiedniemu zagospodarowaniu turystycznemu przyjmuje część ruchu turystycznego. Nie stanowi on terytorialnie domkniętej jednostki administracyjnej, historycznej czy geograficznej.

Obszar recepcji turystycznej

To teren, na który kieruje się ruch turystyczny i zależnie od przedmiotu analizy w danej sytuacji może oznaczaćmiejscowość, gminę, region, a także kraj. Układy administracyjne posiadająstruktury organizacyjne, gospodarcze i polityczne umożliwiające sprawne zarządzanie.

Przestrzeńturystyczna

To obszar posiadający zasoby naturalne lub antropogeniczne, często o niewykształconej funkcji turystycznej, cechujący się jednak zdolnościądo jej rozwinięcia.

KLASYFIKACJE PRZESTRZENI TURYSTYCZNEJ

Kryterium czasu wolnego

Kryterium wykorzystywanej bazy

Kryterium rodzaju działalności turystycznej

Przestrzeń turystyki krótkookresowej

Przestrzeń turystyki formalnej

Przestrzeń eksploracji

Przestrzeń turystyki

średniookresowej

Przestrzeń penetracji

Przestrzeń turystyki

długookresowej

Przestrzeń turystyki

nieformalnej

Przestrzeń asymilacji

Przestrzeń kolonizacji

Przestrzeń urbanizacji

Przestrzeń turystyczna

Cecha

Typ

przestrzeni

Natężenie

ruchu

turystycznego

Zagospodarowanie turystyczne

Główna funkcja

turystyczna

Wpływ

działalności na środowisko

przyrodnicze

Eksploracji

minimalne

brak

poznawcza

nieszkodliwa

Penetracji

zróżnicowane

(od małego

do masowego)

zróżnicowane

(od niewielu

do dużego)

Poznawczo – wypoczynkowa

uciążliwa

Asymilacji

średnie

średnie

Wypoczynkowo – poznawcza

obojętna

Kolonizacji

duże

duże

wypoczynkowa

przekształcająca

(szkodliwa)

Urbanizacji

średnie

średnie

mieszkaniowa

degradująca

Przydatność turystyczna środowiska przyrodniczego

- walory

- struktura

- typy środowiska przyrodniczego

Struktura krajobrazu

Jest tworzona przez stałe i zmienne elementy , będące samoistnymi walorami turystycznymi o określonej randze i znaczeniu.

Wyróżnia się:

walory litosfery – rzeźba terenu, jest tworzona przez stałe i sPRADZIĆ

walory hydrosfery – rzeki, jeziora, morza

walory atmosfery – temperatura, pokrywa śnieżna, czystość powietrza,

walory pedosfery – grubość pokrywy glebowej, podatność na erozję

walory fitosfery – struktura gatunkowa lasów, ich dostępność, wielkość,

walory zoosfery – świata zwierzęcego

walory antroposfery – wkomponowanie w krajobraz zabudowy lokalnej, estetyczny uk³ad lasów, pól, łąk 

Przyrodnicze  zasoby i walory turystyczne

00033309.jpg

Rodzaje walorów turystycznych

00033310.jpg

Walory turystyczne

Walory turystyczne to dobra stworzone przez naturę lub powstałe w wyniku działalności

człowieka, które wywołują zainteresowanie turystów.

Walory turystyczne są na trwałe związane z określonym miejscem do którego turysta musi

dotrzeć.

Walory wypoczynkowe

Walory wypoczynkowe są przede wszystkim uzależnione od jakości poszczególnych elementów środowiska przyrodniczego.

- cechy niezbędne i cechy korzystne

- obszary wypoczynku letniego i zimowego

Walory krajoznawcze

Walory krajoznawcze przyrodnicze:

- ukształtowane bez ingerencji człowieka

- utworzone przez człowieka

- powstałe przy takiej ingerencji człowiek, która nie wpływa na charakter i znaczenie samego obiektu

Walory krajoznawcze kulturowe:

- tradycyjna kultura i sztuka ludowa

- dobra kultury

- historia najnowsza

- współczesne osiągnięcia człowieka

Walory specjalistyczne

Walory specjalistyczne związane są ze środowiskiem przyrodniczym. Obejmują te cechy i elementy środowiska przyrodniczego, które umożliwiają uprawianie różnych form turystyki kwalifikowanej i specjalistycznej. Walory specjalistyczne można podzielić na: kajakowe, żeglarskie, myśliwskie, jeździeckie, taternickie, speleologiczne..

Atrakcje turystyczne

W szerokim ujęciu za atrakcje turystyczne można uznać wszystkie zjawiska i przedmioty

przyciągające turystów. Walory turystyczne stają się atrakcjami turystycznymi dopiero po przystosowaniu do potrzeb ruchu turystycznego. Walor turystyczny jest kategorią bardziej

ogólną, obiektywną, stwarzającą potencjalne podstawy rozwoju zjawisk turystycznych.

Atrakcje turystyczne są kategorią subiektywną, gdyż ich obecność na rynku turystycznym i w

świadomości potencjalnych turystów wymaga odpowiednich zabiegów organizacyjnych,

promocji i reklamy

Wpływ turystyki na zasoby i walory turystyczne

System interakcji między środowiskiem przyrodniczym a turystyką jest złożony i wielopłaszczyznowy.

00033311.jpg

Obszary przyrodniczo cenne

OPC to taki obszar, które przedstawiają wartości dane przez przyrodę dla jakiekolwiek

działalności człowieka.

Obszar lądu lub morza o wysokiej różnorodności biologicznej wraz ze związanymi z 

nim zasobami naturalnymi i kulturowymi, użytkowany w sposób zapewniający ochronę różnorodności.

Są to obszary, których różnorodność biologiczna stanowi lub może stanowić dominujący, istotny czynnik działalności gospodarczej lub w istotny sposób ograniczający konwencjonalne formy gospodarowania. Za OPC nie mogą być uznane małe obszary o wysokiej bioróżnorodności lub obszary o słabych reżimach ochronnych, ponieważ ich wpływ na skalę gospodarowania jest niewielki.

Delimitacja OPC 

OPC powinien obejmować następujące strefy:

- teren chroniony, na którym stosuje się szczególne działania ochronne

- teren ochronny (otulina), wyodrębniony fragment przestrzeni spełniający funkcję buforu,

- teren powiązań społecznych i gospodarczych, określający optymalny zasięg gospodarczy

Klasyfikacja OPC 

- ochrony ścisłej (ścisły rezerwa przyrody)

- ochrony ekosystemów i wypoczynku (park narodowy)

- ochrony osobliwości przyrody (pomnik przyrody)

- ochrony przez aktywne zagospodarowanie (obszar zagospodarowania siedlisk)

- ochrony krajobrazu lub wybrzeża morskiego i wypoczynku (chroniony krajobraz, chronione wybrzeże morskie)

- zrównoważone użytkowanie ekosystemów naturalnych (obszar chroniony zasobów zagospodarowanych)

Funkcje OPC 

- regulacyjne (ekologiczne, ochronne) oznaczające dostarczenie wsparcia dla działalności

gospodarczej i wzrostu dobrobytu ludności

- społeczno-gospodarcze

- produkcyjne – dostarczenie zasobów naturalnych

- przestrzenne – przestrzeń dla różnych rodzajów aktywności

- informacyjne – korzyści naukowe, edukacyjne

- kulturowe – korzyści natury estetycznej, duchowej

Turystyka zrównoważona

- chłonność naturalna odnosi się do środowiska przyrodniczego i oznacza maksymalną

liczbę turystów, która może swobodnie penetrować dany obszar, bez obawy powstania w 

w nim ujemnych zmian ekologicznych.

- co się stanie jak przekroczymy wskaźnik chłonności

- dlaczego należy określić wskaźnik chłonności naturalnej

- czy wskaźnik chłonności naturalnej określa się tylko dla zagospodarowanych turystycznie

- pojemność turystyczna dotyczy bezpośrednio infrastruktury turystycznej i para turystycznej,

obiektów muzealnych i zabytków oraz całego regionu turystycznego.

- czy wskaźnik pojemności turystycznej i chłonności

- czy wskaźnik pojemności turystycznej można przekroczyć

- czy wskaźnik chłonności naturalnej określa się tylko dla zagospodarowanych turystycznie

Turystyka zrównoważona :model prorozwojowy

- badanie rynku turystycznego na danym obszarze,

- prowadzenie edukacji ekologicznej,

- tworzenie regionalnych i lokalnych strategii rozwojowych

w zakresie turystyki

- rozwój i poprawa dostępności informacji turystycznej,

- rozbudowa infrastruktury turystycznej,

- zwiększenie ilości i jakości usług o charakterze proekologicznym

W polityce międzynarodowej turystyka postrzegana jest jako dziedzina gospodarki kreująca:

- nowe miejsca pracy

- popyt w regionach o najsłabszym rozwoju gospodarczym

- świadomość gospodarcza lokalnych społeczności

Czynniki, które doprowadziły do formułowania założeń polityki turystycznej

- przesłanki które zachęcały państwo do  ingerencji w rozwój turystyki oraz funkcjonowania ruchu turystycznego,

- czynniki powodujące że ingerencji takiej domaga się sama branża turystyczna

Przesłanki które zachęcały państwo do ingerencji w rozwój turystyki

1. wzrost znaczenia turystyki w polityce gospodarczej państwa

(polityka inwestycyjna, kształtowanie konsumpcji, równowaga rynkowa)

2. wpływ turystyki na politykę zagraniczną państwa,

3. duże znaczenie w prowadzonej przez państwo polityce społecznej

4. bierze udział w kształtowaniu bilansu płatniczego

5. znaczenie turystyki w aktywizacji zawodowej

6. jest elementem aktywizacji regionów mniej zaawansowanych gospodarczo

Czynniki powodujące, że ingerencji domaga się branża turystyczna

1. interdyscyplinarny charakter turystyki oraz fakt, że o jej rozwoju i funkcjonowaniu decyduje współdziałanie wielu sektorów gospodarki,

2. duże znaczenie, jakie dla funkcjonowania branży turystycznej ma infrastruktura ogólna oraz fakt, ze jej rozwój najczęściej przekracza możliwości ekonomiczne i techniczne samego sektora turystycznego,

3. kapitałochłonny i importochłonny charakter inwestycji turystyki oraz wydłużony okres zwrotu zainwestowanych środków finansowych.

Podejścia państwa do rozwoju turystyki

1.Stosunek negatywny – występował i niekiedy jeszcze występuje w państwach, które nie były bądź nie są przygotowane zarówno do rozwoju przyjazdowego jak i wyjazdowego ruchu turystycznego.

2.Stosunek neutralny – państwo w zasadzie nie interesuje się jej rozwojem. Panuje opinia, iż w przypadku występowania zagrożeń niesionych przez turystykę w sferze życia społeczno –gospodarczego czyli dysfunkcji turystyki, następuje interwencja państwa w celu

ograniczenia tych zjawisk.

3.Podejście pozytywne – jest odzwierciedlone w świadomych działaniach państwa i bieżącej kontroli wpływu tego zjawiska na życie społeczne i gospodarcze. Muszą w tym wypadku być sprecyzowane cele i narzędzia działania

Polityka turystyczna

To przede wszystkim zespół działań regulujących procesy społeczno-gospodarcze w sektorze turystycznym oraz swoista dyscyplina wiedzy, która formułuje normatywne zasady określania kierunków rozwoju systemu społeczno -gospodarczego sektora turystycznego, a także określa narzędzia wdrażania w  życie złożonych kierunków rozwoju.

Polityka turystyczna jest to działalność polegająca na poszukiwaniu optymalnego zaspokajania turystycznych potrzeb społeczeństwa, racjonalnym wykorzystaniu zasobów pracy i kapitału w 

sferze gospodarki turystycznej (z poszanowaniem środowiska przyrodniczego), kształtowaniu optymalnych z punktu widzenia turystyki rozmiarów i struktury ruchu turystycznego, na zastosowaniu praw ekonomicznych w sferze gospodarki turystycznej oraz na koordynowaniu rozwoju turystyki, z uwzględnieniem jej funkcji i różnorodnych związków

Polityka turystyczna danego kraju jest realizowana poprzez działania administracyjne w sektorze turystycznym, które najogólniej można nazwać zarządzaniem turystyką. Dotyczy to zagadnień:

- planowania przestrzennego

- planowania ekonomicznego,

- kształcenia zawodowego,

- marketingu turystycznego

- interwencjonizmu państwowego,

- badań naukowych

Cykl turystyczny

Warunkiem koniecznym skuteczności polityki turystycznej jest oddziaływanie na wszystkie najbardziej istotne elementy popytu i podaży Do ogniw tworzących ów cykl należą:

1. Badanie rynku turystycznego.

2. Planowanie rozwoju turystyki.

3. Budowa infrastruktury turystycznej i paraturystycznej.

4. Przygotowanie kadr na potrzeby turystyki.

5. Konstrukcja optymalnego modelu organizacyjnego turystyki.

6. Rozwój gospodarki turystycznej.

7. Promocja turystyczna.

8. Badanie rezultatów prowadzonej polityki.

Polska strategia rozwoju turystyki

Podstawowe cele rozwoju turystyki zawarte w dokumencie: Polska 2025. Długookresowej strategii trwałego i zrównoważonego rozwoju

- polepszenie koniunktury gospodarczej państwa i regionów,

- zwiększenie dochodów państwa, podmiotów gospodarczych oraz ludności,

- kreowanie zatrudnienia,

-stosowanie zasady zrównoważonego rozwoju uwzględniającego wymogi środowiska przyrodniczego

Strategia Rozwoju Turystyki na lata 2007-2013

Obszar priorytetowy I - Rozwój produktów turystycznych

Obszar priorytetowy II – Rozwój zasobów ludzkich

Obszar priorytetowy III –Wsparcie marketingowe

Obszar priorytetowy IV – Kształtowanie przestrzeni turystycznej

Obszar priorytetowy V – Wsparcie instytucjonalne

Fundusze strukturalne

Szansą dla szybszego i bardziej intensywnego rozwoju polskiej turystyki stało się od 2004 roku wsparcie w ramach Programów Operacyjnych finansowanych z funduszy strukturalnych Unii Europejskiej.

00033312.jpg

00033313.jpg

00033314.jpg

Fundusze strukturalne -ZPORR

 restauracja Pałacu Branickich,

 rozwój turystyki aktywnej w Suwałkach i w otulinie parków narodowego i krajobrazowego - I etap,

 budowa krytej pływalni w Wysokiem Mazowieckiem – rozwój infrastruktury turystycznej i sportowej,

 modernizacja zabytkowego Zespołu Poklasztornego OO Jezuitów w Drohiczynie.

W ramach działania 1.4. Rozwój turystyki i kultury dofinansowywane są m.in.: projekty infrastrukturalne i projekty promocyjne

W Działanie 3.1. Rozwój obszarów wiejskich i miast do 20 tys. Mieszkańców

Wsparcie projektów z zakresu rozwoju obszarów wiejskich mające na celu przeciwdziałanie zjawiskom marginalizacji społecznej i ekonomicznej tych obszarów. W ramach działania wspierane są projekty na terenach wiejskich oraz w miastach do 20 tys. mieszkańców.

Wsparcie w ramach działania 3.1 otrzymują projekty dotyczące m.in.:

Rozbudowy i poprawy stanu lokalnej infrastruktury kulturalnej (w tym poprawy stanu i realizacji obiektów zabytkowych).

Budowy, rozbudowy i poprawy stanu lokalnej infrastruktury turystycznej (baza noclegowa, gastronomiczna, rekreacyjna, punkty informacji turystycznej)

Ułatwienia dostępu do atrakcji turystycznych i komunalnych.

Działanie 3.4. „Mikroprzedsiębiorstwa”

Ogólnym celem tego działania jest rozwój przedsiębiorczości przez wsparcie w postaci dotacji inwestycyjnych oraz wsparcie doradcze i szkoleniowe dla mikroprzedsiębiorstw (w tym dla 

mikroprzedsiębiorstw działających w sektorze turystyki).

W ramach tego działania wsparcie zostało udzielone w szczególności na 2 typy projektów związanych z turystyką. Były to projekty związane z:

-budową, zakupem, wyposażeniem lub modernizacją infrastruktury noclegowej (np. budowa pensjonatu w Bolesławowie koło Stornia Śląskiego,.

-budową, zakupem, wyposażeniem lub modernizacją infrastruktury gastronomicznej.

Sektorowy Program Operacyjny RZL 

W SPO - Rozwój Zasobów Ludzkich przewidziane jest wsparcie m.in. na szkolenia dla branży turystycznej.

Oferta szkoleń i konsultacji mieści się w ramach trzech komponentów projektu:

I. Współpraca Sieciowa (tworzenie, rozwijanie i promowanie markowych produktów turystycznych w formule sieciowej),

II Zarządzanie Turystyką (różne zagadnienia branżowe związane z zarządzaniem produktem i podmiotem działającym w branży turystycznej),

III Szkolenia Językowe (nauczanie angielskiego, niemieckiego, francuskiego oraz rosyjskiego).

Sektorowy Program Operacyjny WKP

Działanie 2.1. Wzrost konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw poprzez doradztwo

Celem działania jest zwiększenie konkurencyjności polskich małych i średnich przedsiębiorstw poprzez ułatwienie im dostępu do specjalistycznej pomocy doradczej. W ramach działania wspierane są m.in. projekty doradcze w zakresie projektowania, wdrażania i doskonalenia systemów zarządzania jakością, wdrażania strategii rozwoju przedsiębiorstwa w oparciu o nowe technologie czy zastosowania i wykorzystania technologii informatycznych w przedsiębiorstwie.

Działanie 2.2. Wsparcie konkurencyjności produktowej i technologicznej przedsiębiorstw

Celem działania jest poprawa konkurencyjności przedsiębiorstw poprzez wsparcie nowych inwestycji, prowadzących do zasadniczych zmian produkcji, produktu lub procesu produkcyjnego oraz wzrost skali umiędzynarodowienia przedsiębiorstw poprzez promocję.

Działanie 2.3. Wzrost konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw poprzez inwestycje

Celem działania jest zwiększenie konkurencyjności polskich małych i średnich przedsiębiorstw przez unowocześnienie ich oferty produktowej i technologicznej. W ramach działania są realizowane projekty w zakresie m.in.: dostosowania technologii i produktów do wymagań unijnych, modernizacji w małych i średnich przedsiębiorstwach, wdrażania i komercjalizacji technologii innowacyjnych, wykorzystania technologii gospodarki elektronicznej w przedsiębiorstwach, zastosowania i wykorzystania technologii informatycznych w procesach zarządzania przedsiębiorstwem.

Sektorowy Program Operacyjny

Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich

Działanie 2.3. Odnowa wsi oraz zachowanie i ochrona dziedzictwa kulturowego.

W ramach działania wspierane są projekty związane z realizacja działań inwestycyjnych z zakresu modernizacji i wyposażenia obiektów, pełniących funkcje kulturalne, rekreacyjne i sportowe, odnowienia zabytkowych charakterystycznych dla tradycji budownictwa wiejskiego regionu i ich adaptacji na cele publiczne, modernizacji przestrzeni publicznej we wsi. Wspierane będą także projekty przyczyniające się do rozwoju publicznej infrastruktury związanej z rozwojem funkcji turystycznych wsi oraz działania związane z promocją regionu.

Działanie 2.4. Różnicowanie działalności rolniczej i zbliżonej do rolnictwa w celu zapewnienia różnorodności działań lub alternatywnych źródeł dochodów.

W ramach działania wspierane są projekty związane z realizacją inwestycji służących podjęciu przez rolników i domowników dodatkowej działalności zbliżonej do rolnictwa w zakresie m.in.

rzemiosła i rękodzielnictwa, sprzedaży bezpośredniej produktów pochodzących z własnego gospodarstwa oraz agroturystyki i usług związanych z turystykąi wypoczynkiem.

Cechy polityki turystycznej dla rozszerzonej UE 

Definicja turystyki w poszerzonej Europie musi nadal opierać się o wartości utożsamiane z europejską tradycją i kulturą, mając w centrum uwagi rzeczywistego turystę. Polityka turystyczna rozszerzonej Europy powinna opierać się o zasady zrównoważonego rozwoju, także w jego szerszym sensie jako instrumentu rozwoju gospodarczego, społecznego i ekologicznego.

Dostosowanie branży turystycznej do zmieniającej się sytuacji w celu zwiększenia jej konkurencyjności, poprzez prace badawczo-rozwojowe, nowe technologie, inwestycje, promocję, plany, marketing, sieci, stowarzyszenia przedsiębiorstw.

Turystyka i zatrudnienie: stosunki pracy, kształcenie i awans zawodowy; specjalizacja, ochrona społeczna oraz swobodny przepływ pracowników są głównymi czynnikami w tworzeniu polityki turystycznej dla rozszerzonej Europy.

Turystyka w odniesieniu do promocji europejskiej kultury i europejskiego dziedzictwa: zwyczaje, sztuka, architektura, historia, folklor, gastronomia.

Dostęp do turystyki dla wszystkich jest wyzwaniem, którego nie powinno się unikać.

Główne podmioty sektora turystyki muszą przyjąć wiodącąrolę w analizie, projektowaniu, monitorowaniu i ocenie polityki turystycznej na różnych obszarach. Należy podkreślić, że w dzisiejszym świecie bezpieczeństwo i zapobieganie niebezpieczeństwom ma kluczowe znaczenie dla rozwoju turystyki. Polityka turystyczna dla rozszerzonej Europy musi wnosić skuteczny wkład we wspieranie turystyki w spełnieniu roli, jaką może ona odgrywać w przyspieszaniu procesu osiągania społecznej, gospodarczej i politycznej spójności w UE, poprzez różnorodne działania.

Cele polityki turystycznej

- cele długookresowe

- cele średniookresowe

- cele krótkookresowe

Cele długookresowe

- wzrost dochodów mieszkańców regionu poprzez wykorzystanie redystrybucyjnej roli turystyki

- zmniejszenie bezrobocia na obszarach przygranicznych i dotkniętych dużym bezrobociem

- aktywizacja mieszkańców wsi i podnoszenie jakości życia

- zwiększenie rentowności majątku państwowego

- wzmocnienie roli dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego

- poprawa wizerunku Polski i jej mieszkańców

Cele średniookresowe

- rozbudowa bazy turystycznej

- zmniejszenie natężenia ruchu turystycznego w miejscowościach i obszarach najbardziej uczęszczanych

- zwiększenie regularności ruchu turystycznego

- wyposażenie miejscowości i obszarów w odpowiednia infrastrukturę

- wdrożenie programów rozwoju turystyki

Cele krótkookresowe

- ocena bazy turystycznej

- nawiązanie współpracy pomiędzy instytucjami i organizacjami odpowiedzialnymi za rozwój regionu i turystyki

- dostosowanie natężenia ruchu turystycznego pojemności bazy turystycznej i chłonności środowiska przyrodniczego

- pełne wykorzystanie potencjału turystycznego

- zharmonizowanie rozwoju różnych form turystyki

Podmioty międzynarodowe

- Światowa Organizacja Turystyki WTO 

- Światowa Rady Podróży i Turystyki (WTTC)

- Europejska Komisja Turystyki (ETC)

- Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju OECD

- Międzynarodowa Federacja Biur Podróży (FUAV)

- Międzynarodowe Zrzeszenie Hoteli i Restauracji (IHRA)

- Międzynarodowa Akademia Turystyki (AIT)

www.world-tourism.org/

I. Madrid, Spain May 1975

II. Torremolinos, Spain May/June 1977

III. Torremolinos, Spain September 1979

IV. Rome, Italy September 1981

V. New Delhi, India October 1983

VI. Sofia, Bulgaria September 1985

VII. Madrid, Spain September/October 1987

VIII. Paris, France August/September 1989

IX. Buenos Aires, Argentina September/October 1991

X. Bali, Indonesia October 1993

XI. Cairo, Egypt October 1995

XII. Istanbul, Turkey October 1997

XIII. Santiago, Chile September/October 1999

XIV. Seoul, Republic of Korea/Osaka, Japan September 2001

XV. Beijing, China October 2003

XVI. Dakar, Senegal November/December 2005

Next session: Cartagena de Indias, Colombia, in 2007

Państwowe organy ustawodawcze

- MG 

- POT 

- Wojewoda

- Wojewódzkie Sejmiki Samorządowe

Ministerstwo gospodarki

Minister gospodarki kieruje następującymi dzia³amiadministracji rządowej: gospodarka i turystyka.

ZAKRES DZIA£ÓW

Dział gospodarka obejmuje sprawy gospodarki, w tym współpracy gospodarczej z zagranicą, energetyki, certyfikacji, własności przemysłowej, działalności gospodarczej oraz współpracy z organizacjami samorządu gospodarczego.

Dział turystyka obejmuje sprawy zagospodarowania turystycznego kraju oraz mechanizmów regulacji rynku turystycznego.

Ministerstwo gospodarki

Departamenty (18) są komórkami organizacyjnymi, które realizują merytoryczne zadania ministerstwa (np. Departament Prawa Pracy). Dzielą się na wydziały (naczelnik i co najmniej czterech pracowników), zespoły oraz jedno i wieloosobowe stanowiska pracy. Obsługę dyrektora departamentu zapewnia sekretariat. W departamentach zatrudniających co najmniej 16 pracowników może być utworzone stanowisko wicedyrektora. Biura są powołane do obsługi ministerstwa (np. Biuro Administracyjne). W zależności od potrzeb, biuro może dzielić się na zespoły oraz jedno i wieloosobowe stanowiska pracy. Biurem kieruje dyrektor. Komórką organizacyjną ministerstwa, która jako jedyna nie podlega dyrektorowi generalnemu jest Gabinet Polityczny Ministra. W skład Gabinetu wchodzą doradcy polityczni i asystenci. Szefa Gabinetu każdorazowo wyznacza kolejny minister.

USTAWA z dnia 25 czerwca 1999 r. o Polskiej Organizacji Turystycznej.

Art. 3.

1. Do zadań Polskiej Organizacji Turystycznej należy:

1) promocja Polski jako kraju atrakcyjnego turystycznie,

2) zapewnianie funkcjonowania i rozwijania polskiego systemu informacji turystycznej w kraju

i na świecie,

3) inicjowanie, opiniowanie i wspomaganie planów rozwoju i modernizacji infrastruktury

turystycznej,

4) wykonywanie innych zadań powierzonych przez organy i jednostki, o których mowa w ust.

2 pkt 1 i 2, na zasadach określonych w umowie zawieranej pomiędzy tymi organami i 

jednostkami a Polską Organizacją Turystyczną.

2. Polska Organizacja Turystyczna, wykonując swoje zadania, współpracuje w szczególności z: 

1) jednostkami samorządu terytorialnego,

2) organizacjami zrzeszającymi przedsiębiorców z dziedziny turystyki, w tym samorządu

gospodarczego i zawodowego, oraz stowarzyszeniami działającymi w tej dziedzinie,

3) polskimi przedstawicielstwami zagranicznymi - w zakresie zadań wykonywanych za granicą

Podmioty lokalnej polityki turystycznej

- gminy

- związki gmin

- fundacje turystyczne

- powiązane grupy interesów

Referat Turystyki Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podlaskiego

- programowanie kierunków rozwoju turystyki, wynikających ze strategii województwa,

- współpraca z administracją rządową, samorządową i organizacjami turystycznymi,

- realizowanie zadań w zakresie upowszechniania i promocji turystyki,

- realizacja promocji turystycznej regionu na targach turystycznych we współpracy z samorządem lokalnym i branżą turystyczną,

- organizowanie systemu informacji turystycznej na terenie województwa podlaskiego,

- wydawanie materiałów informacyjnych i promocyjnych,

- wspomaganie procesu dokształcania kadry,

- współpraca z Podlaską Regionalna Organizacja turystyczną.

Gminne i międzygminne związki turystyki

- tworzenie warunków do rozwoju turystyki

- integracja gmin poprzez tworzenie jednolitych warunków działania w turystyce

- tworzenie i wdrażanie programów rozwoju turystyki

- wzbogacanie oferty kulturalnej miejscowości i gmin

- podejmowanie działań na rzecz rozbudowy infrastruktury turystycznej i paraturystycznej

- monitorowanie zjawisk turystycznych

- Współpraca z innymi gminami, związkami, organami administracji rządowej oraz wyspecjalizowanymi instytucjami na rzecz rozwoju i promocji turystyki

Organizacje samorządowo-turystyczne

-izby gospodarcze

- izby turystyczne

- sejmiki

- stowarzyszenia zawodowe

- PTTK

- PTSM

- PART

- administracja Lasów Państwowych

Podmioty polityki turystycznej

 Wg kryterium terytorialnego

- podmioty międzynarodowej polityki turystycznej

- krajowej polityki turystycznej

- regionalnej polityki turystycznej

- lokalnej polityki turystycznej

- polityki turystycznej o charakterze zawodowym

Czynniki od których zależy rodzaj i zakres stosowanych środków

- ustrój społeczno-gospodarczy

- stan gospodarki narodowej

- dotychczasowe miejsce, rola i znaczenie turystyki w życiu społeczno-gospodarczym państwa

- zakres, formy i wyniki polityki turystycznej w innych państwach

Klasyfikacja narzędzi polityki turystycznej

- Kryterium oddziaływania narzędzi na popyt i podaż turystyczną

Istnieje wiele narzędzi, które wpływają zarówno na podaż, jak i na popyt (przykładem może tu być polityka podatkowa, której skutki mają zawsze bardzo wszechstronny charakter).

Formalności graniczne – oddziaływają na popyt (ruch), ale też pośrednio, jeśli są liberalne, stymulują podaż.

- Kryterium oddziaływania narzędzi paraturystycznych i turystycznych sensu stricte

Narzędzia paraturystyczne (o charakterze ogólnym) dotyczą z założenia innych dziedzin życia społeczno-gospodarczego, ale pośrednio wpływają na warunki rozwoju turystyki. Wpływ taki może być:

1. Świadomy (w ramach polityki turystycznej).

2. Przypadkowy (co należy uznać za zjawisko negatywne)

- Kryterium według gestorów narzędzi

Narzędzia wynikające z ogólnej polityki państwa (grupa środków zależna od ogólnych kierunków szeroko rozumianej polityki państwa):

_ kształtowanie stosunków towarowo-pieniężnych na rynku

_ utrzymanie równowagi rynkowej

_ regulacji zobowiązań płatniczych wobec zagranicy

_ współtworzenia i realizacji polityki zagranicznej

_ realizacji zadań w dziedzinie polityki kulturalnej, społecznej i ochrony zdrowia

_ aktywizacji regionów mniej rozwiniętych gospodarczo.

Ustawodawstwo turystyczne (regulujące wiele ważnych, z praktycznego punktu widzenia, kwestii):

_ przepisy o miejscowościach turystycznych

_ przepisy o bazie noclegowej (lokalizacja, kategoryzacja)

_ przepisy o funkcjonowaniu gospodarki turystycznej (organizatorzy podróży, agenci, przewodnicy, piloci itd.)

_ przepisy o dopuszczaniu i poruszaniu sięcudzoziemców

_ przepisy o wyjazdach własnych obywateli do innych państw.

Narzędzia ekonomiczno-finansowe (znaczna liczba środków o dużej skuteczności):

_ ceny

_ podatki

_ kursy walutowe

_ kredyty

_ ograniczenia dewizowe

_ ograniczenia eksportowe lub importowe.

Środki administracyjno-organizacyjne

Inwestycje inicjowane przez państwo

a) inwestycje stricte turystyczne

- budowa nowych obiektów noclegowych i ich modernizacja

- zakup środków transportowych i budowa niezbędnej infrastruktury

- budowa obiektów stanowiących infrastrukturę turystyczną

- odnawianie i odrestaurowywanie dóbr kultury narodowej

b) inwestycje paraturystyczne

- infrastruktura usługowa

- infrastruktura techniczna

- sieć komunikacyjna

- inwestycje w zakresie ochrony środowiska

Znaczenie i miejsce prognoz

00033315.jpg 

Prognozowanie polega na naukowym

przewidywaniu przyszłych zjawisk i procesów.

Znaczenie i miejsce prognoz

Podstawą prognozowania jest zawsze poprawnie prowadzona diagnoza badanej rzeczywistości, czyli:

_ stwierdzenie aktualnego stanu zjawisk

_ określenie kierunków i siły oddziaływania czynników wewnętrznych

_ określenie kierunków i siły oddziaływania czynników zewnętrznych

Metody prognozowania

00033316.jpg 

Horyzontem czasowym (analizą szeregów czasowych posługujemy się, aby przykładowo przewidzieć kierunki rozwoju popytu turystycznego, gdzie koncentrujemy się jedynie na historycznym rozwoju jednej zmiennej jak np.: liczba przyjazdów turystów, wielkość dochodów z turystyki).

Liczbą rozpatrywanych czynników (analiza poszerzona o większą liczbęzmiennych wymagać będzie bardziej skomplikowanych metod. Mogą to być np. liniowe modele regresji – w odniesieniu do dwóch zmiennych).

- Metody ekstrapolacyjne (opierają się na zaobserwowanych tendencjach i trendach rozwojowych danego zjawiska w przeszłości, które stanowią podstawowe przesłanki wnioskowania prognostycznego, wykorzystującego różne modele ekonometryczne).

- Metody intuicyjne (nie są poparte ścisłymi obliczeniami, a cały proces prognozowania opiera się na twórczych możliwościach ludzkiego umysłu).

- Metody interferencyjne (umożliwiają przewidywanie jednych zjawisk na podstawie innych, mimo, że nie obserwuje się między nimi związków przyczynowo – skutkowych).

prognozowanie rozpoznawcze:

(związane z metodami ekstrapolacyjnymi), gdzie koncentrujemy sięna ekstrapolacji trendów oraz poszukiwaniu uzasadnionego logicznie rozwoju zdarzeń (ze zbioru alternatywnych możliwości). Pewną specyfikę majątzw. scenariusze, które można określićjako hipotetyczne sekwencje wydarzeń

prognozowanie heurystyczne:

(związane z metodami intuicyjnymi), ma w dużym stopniu charakter subiektywny, bowiem mamy w nim do czynienia z kombinacją:

_ intuicji,

_ ekspertyzy,

_ założeń.

prognozowanie normatywne:

podstawową rolęodgrywa w nim jasne i wyraźne sformułowanie wartości i norm, mających obowiązywać w przyszłości. Podstawowym narzędziem metodologicznym w tej technice prognozowania są scenariusze.

prognozowanie zintegrowanie:

jest najbardziej skomplikowaną formąprojekcji przyszłości. Zakres postępowania w tej metodzie obejmuje wszystkie techniki stosowane w omówionych wcześniej rodzajach prognozowania. Chodzi o to żeby:

_ porównać wszystkie metody,

_ uwiarygodnić je, 

_ zweryfikować wnioski wypływające z poszczególnych technik

00033317.jpg 

Klasyfikacja prognoz

1. Kryterium horyzontu czasowego

2. Kryterium funkcji prognoz i ich praktycznego wykorzystania

3. Kryterium zakresu przedmiotowego

4. Kryterium zasięgu terytorialnego

5. Kryterium makro i mikroekonomiczne

John Naisbitt

Od

Do

1.

Społeczeństwa przemysłowego

Społeczeństwa informacyjnego

2

Technologii siłowej

Ultratechnologii

3

Gospodarki narodowej

Gospodarki globalnej

4

Myślenia krótkofalowego

Myslenia długofalowego

5

Centralizacji

Decentralizaji

6

Pomocy zinstytucjonalizowanej

Samopomocy

7

Demokracji przedstawicielskiej

Demokracji uczestniczącej

8

Hierarchii

sieci

9

Północy

południa

10

Schematu albo-albo

Wielokrotnego wyboru

Megatrendy w turystyce światowej

_ globalizacja – lokalizacja

_ technologia elektroniczna stanie sięwszechmocna, jeśli chodzi o wybór docelowych miejsc podróży

_ podróżowanie szybkimi trasami (nacisk na ułatwienie i przyśpieszenie procesu podróży)

_ wybór miejsc podróży przez atlasy CD-ROM oraz internetową inspekcję hoteli

_ polaryzacji gustów klientów na tych, którzy pragną komfortu oraz tych, którzy zorientowani są na przygodę

_ kurczący się świat turystów – więcej turystów wyruszy do miejsc poza utartymi szlakami

_ nastąpi era turystyki w bliskiej przestrzeni kosmicznej,

_ rozwój ukierunkowanego rynku produktów, nastawionego na jeden z trzech (lub połączenia) elementów: rozrywka, poznanie i edukacja,

_ większa troska o wizerunek miejsc docelowych, jako warunek wstępny zróżnicowania i zwiększenia siły przyciągania turystów,

_ wszyscy będą zabiegać o azjatyckich turystów,

_ rosnący wpływ kampanii prowadzonych przez klientów na rzecz etyki oraz zrównoważonego rozwoju turystyki,

_ konflikt pomiędzy rosnącą świadomością socjo-środowiskową klientów a wzrastającą chęciąpodróżowania.

Prognozy w turystyce

Światowa Rada Podróży i Turystyki

_ prognozy dotyczące udziału przemysłu turystycznego w PKB

_ prognozy dotyczące udziału przemysłu turystycznego w zatrudnieniu

_ prognozy dotyczące udziału przemysłu turystycznego w inwestycjach

Prognozy WTTC

WTTC przewiduje na świecie znaczący wzrost wartości sprzedanych dóbr i usług na rynku turystycznym we wszystkich wyróżnianych przez siebie obszarach popytu.

Światowy popyt turystyczny w ujęciu wartościowym na dobra i usługi przemysłu turystycznego w latach 2004-2014 wzrośnie o 57%, a całej gospodarki turystycznej o ponad 64%. Najwolniej będzie rósł popyt w obszarze turystyki i podróży biznesowych oraz wydatków publicznych.

Natomiast popyt związany z zagraniczną turystyką przyjazdową wzrośnie o 94%, a w zakresie inwestycji turystycznych o 75%.

Udział Europy w światowej gospodarce turystycznej zmniejszy się z 39% do 32%. Zmniejszy się także udział Europy w poszczególnych obszarach popytu (od 5 do 8 punktów procentowych). Najbardziej widoczne zmniejszenie udziału dotyczyć będzie wydatków indywidualnych (z 39% do 32%), wydatków rządowych i samorządowych (z niecałych 38% do 30%) oraz wydatków biznesowych (z 44% do 38%) Według WTTC w ciągu 10 lat zatrudnienie w przemyśle turystycznym zgodnie z prognozą ma wzrosnąć o ok. 18- 19%, a w gospodarce turystycznej o ok. 20-21%. W Europie Środkowo-Wschodniej wzrost w przemyśle ma wynosić 13%, a w gospodarce turystycznej - 19%.

Prognozy w turystyce

Światowa Organizacja Turystyki

_ prognozy rozwoju turystyki w Regionie Afrykańskim

_ prognozy rozwoju turystyki w Regionie Amerykańskim

_ prognozy rozwoju turystyki w Regionie Azji Południowej

_ prognozy rozwoju turystyki w Regionie Środkowo- Wschodnim

_ prognozy rozwoju turystyki w Regionie Wschodniej Azji i Pacyfiku

_ prognozy rozwoju turystyki w Regionie Europejskim,

_ megatrendy w turystyce światowej

Prognozowane wielkości wskazują jednoznacznie na silnie rosnące znaczenie regionu Azji i Pacyfiku oraz rosnące znaczenie Dalekiego Wschodu. Na podstawie:

- obserwowanych zachowań turystów jako konsumentów dóbr i usług turystycznych,

- organizacji i struktury rynku wynikających z rewolucji technologicznej

- oraz potrzeb, możliwości i gustów nabywców można uznać za najbardziej prawdopodobne następujące kierunki zmian na międzynarodowym rynku turystycznym:

_ wzrost częstotliwości podróży przy mniejszym wzroście faktycznej liczby osób odbywających podróże;

_ rosnące znaczenie jakości usług w kształtowaniu oferty rynkowej;

_ zachowanie zasady „odpowiedniej jakości za określoną cenę ze strony nabywców dóbr i usług turystycznych;

_ zmniejszenie roli pośredników w sprzedaży dóbr i usług turystycznych;

_ zmiana struktury produktu turystycznego – w coraz większym stopniu produkt będzie zbudowany z modułów do indywidualnego skompletowania przez klienta (nadanie wyjazdowi turystycznemu cech indywidualnych);

_ rosnąca potrzeba uzyskania profesjonalnego doradztwa przy nabywaniu dóbr usług turystycznych, zwiększenie potrzeby kompleksowej obsługi;

_ powszechny wpływ nowoczesnych technologii telekomunikacyjnych (szerokopasmowy internet i interaktywna telewizja) na zachowania nabywców na rynku;

_ zmiany w tradycyjnej segmentacji rynków turystycznych:

• segment turystyki biznesowej będzie rozwijał się dużo wolniej od turystyki rekreacyjno-wakacyjnej,

• w segmencie turystyki rekreacyjnej większego znaczenia nabierze motywacja zdrowotna,

• część segmentów uważanych dotychczas za niszowe rozwinie się tworząc nowe rynki masowe;

_ zwiększenie potrzeby rekreacji i aktywności ruchowej w trakcie wyjazdów turystycznych (szczególnie na poziomie nie zaawansowanym) i kierowanie się w tym zakresie modą, a nie tylko autentycznymi potrzebami oraz możliwościami;

_ zwiększenie popytu na usługi turystyczne traktowane dziś jako segment luksusowy (w wyniku większej zamożności konsumentów, mody, snobizmu);

_ rosnąca konkurencja ze strony centrów dziennej rozrywki i rekreacji.

Ocenia się, że obserwowane trendy demograficzne, wzrostu poziomu wykształcenia, wzrostu wiedzy ekologicznej, poprawy stanu zdrowia oraz poprawa sytuacji materialnej społeczeństw europejskich powodować będą wzrost zainteresowania usługami turystycznymi wysokiej jakości.

_ wysoka jakość infrastrukturę turystyczną i usługi towarzyszące,

_ kompleksowe usługi transportowe i szybki dostęp do obszarów recepcji turystów.

_ wykwalifikowanych pracowników zarówno w sektorze turystyki jak i sektorach świadczących usługi dla turystów; w tym wykwalifikowanych animatorów wydarzeń

kulturalnych i rekreacyjnych,

_ wysokokwalifikowaną kadrę kierowniczą w sektorze turystyki i sektorach pokrewnych,

_ kompleksowe i harmonijne zagospodarowanie przestrzeni turystycznej z zachowaniem walorów środowiska,

_ sprawny system informacji turystycznej dostarczający potrzebnych informacji na każdym etapie realizacji wyjazdu.

Prognozy w turystyce polskiej

_ Rozwój turystyki przyjazdowej do Polski oraz turystyki mieszkańców Polski w latach 2005-2013 będzie zależećgłównie od zmian sytuacji gospodarczej w Polsce i w krajach europejskich, zaś w mniejszym stopniu od zmian w gospodarce światowej

_ Ocena sytuacji w Europie wskazuje, że uzyskanie przewagi konkurencyjnej na międzynarodowym rynku turystycznym uzależnione będzie od rozwoju konkurencyjnych

produktów turystycznych oraz jakości usług turystycznych bazujących na jakości zasobów ludzkich.

_ Poważnym wyzwaniem na rynku międzynarodowym jest wzrost konkurencji prowadzący do wzrostu wydatków na marketing. Według szeregu ekspertyz w nadchodzących latach należy liczyć się z dalszym wzrostem nakładów na marketing ponoszonych przez administracje

poszczególnych krajów i regionów.

_ Ucieczka od postępującej unifikacji oferty wypoczynku wymusi na producentach usług turystycznych większądywersyfikację produktu turystycznego i rozwój produktów modułowych umożliwiających indywidualny wybór elementów wyjazdu.

_ Wzrost liczby osób starszych i wchodzenie w wiek emerytalny powojennego wyżu demograficznego, pokolenia lepiej wykształconego i lepiej sytuowanego prowadzić będzie do wzrostu wymagań i wzrostu zainteresowania jakością usług.

_ Wraz ze wzrostem świadomości ekologicznej nastąpi wzrost liczby wyjazdów do regionów wyróżniających się pod względem ekologicznym, połączonych z wykorzystaniem ekologicznej infrastruktury turystycznej.

Planowanie

Planowanie polega w dużej mierze na decydowaniu o podjęciu działań zorientowanych na wywołanie zjawisk (zdarzeń, faktów), które nie zaistniałyby samoistnie.

Proces planowania

Prognozowanie - przewidywanie przyszłych zjawisk i procesów.

Programowanie - jest zespołem czynności zmierzających do ustalenia sformalizowanego opisu celów działania danych podmiotów oraz określeniu optymalnych środków ich realizacji.

Tworzenie planu- dotyczy projektowania przyszłej działalności

Podstawowe zasady planowania

_ Celowość

_ Prymat planowania

_ Kompletność planowania

_ Skuteczność we wdrażaniu

Zakresu planowania na szczeblu gmin

_ gospodarka terenami i ochrona środowiska

_ oświata i wychowanie oraz kultura fizyczna

_ utrzymanie gminnych obiektów i urządzeńużyteczności publicznej (w tym rekreacyjnej)

_ zagospodarowanie obszarów przewidzianych do rozwoju turystyki

_ zapewnienie bezpieczeństwa mieszkańcom

Planowanie markowych produktów turystycznych

_ produkt nowy

_ nowy produkt dodatkowy

_ modyfikacja dotychczasowego produktu

_ istniejący już produkt kierowany na nowy segment

_ nowy produkt mający te same cechy i dostarczający tych samych korzyści po niższych

kosztach co produkt dotychczasowy

_ Tworzenie idei nowego produktu turystycznego.

_ Selekcja idei nowego produktu turystycznego.

_ Rozwój i testowanie koncepcji nowego produktu turystycznego.

_ Analiza ekonomiczna przedsięwzięcia.

_ Rozwój nowego produktu turystycznego.

_ Testowanie rynku.

_ Wprowadzenie na rynek nowego produktu.

Planowanie zagospodarowania turystycznego

_ obszary, miejscowości, obiekty i trasy stanowiące walory (zasoby) krajoznawcze i wypoczynkowe kraju, które powinny być zachowane w celu zaspokojenia potrzeb społeczeństwa i przyszłych pokoleń,

_ rodzaje i optymalną wielość funkcji, jakie powinny spełniać powyższe walory,

_ lokalizację głównych elementów zagospodarowania turystycznego

Strategia to celowe dzia³anie

strategia to kompletny plan, który określa jakie decyzje będą podjęte w każdej możliwej sytuacji

Strategia polega na przeanalizowaniu obecnej sytuacji (np. w zakresie zagospodarowania turystycznego obszaru) i jej zmiana, jeżeli to jest konieczne

strategia – to ciąg decyzji określających zachowanie w pewnych przedziałach czasu

Strategia to określenie głównych, długofalowych celów przedsiębiorstwa (np. turystycznego) bądź jednostek administracyjnych czy też regionów turystycznych i przyjęcie takich kierunków działania oraz takiej alokacji zasobów, które są konieczne dla zrealizowania celów

Strategia to zbiór celów i głównych przedsięwzięć organizacyjnych

Pojęcie strategii odnosi się do formułowania:

_głównych wizji i misji, zamierzeń i celów organizacyjnych

_polityki i programów osiągania celów

_niezbędnych metod, aby strategie zostały wdrożone dla osiągnięcia celów organizacyjnych

Strategia współpracy z sąsiadami

Rozwijanie i zacieśnianie współpracy z regionami sąsiednich województw

Działania mogłyby zmierzać do: 

_ organizacji wspólnych działań promocyjnych na terenie Puszczy Zielonej (obszar styku trzech województw) pomiędzy województwem podlaskim, mazowieckim oraz warmińsko-mazurskim,

_ wykorzystania sąsiedztwa pojezierza warmińskomazurskiego i pojezierza suwalsko-augustowskiego do tworzenia wspólnej oferty turystycznej województwa podlaskiego i warmińsko-mazurskiego,

_ połączenia Krainy Wielkich Jezior Mazurskich, pojezierza ełckiego i pojezierza suwalsko-augustowskiego poprzez utworzenie sieci dróg wodnych (budowa nowych kanałów i 

udrożnienie istniejących linii wodnych),

-stworzenia wspólnego programu działań pomiędzy województwem podlaskim, mazowieckim oraz lubelskim na rzecz utworzenia uzdrowiska w Mielniku,

-stworzenia wspólnego programu działań na rzecz zagospodarowania turystycznego doliny Bugu poprzez np. powiększenie obszaru Parku Krajobrazowego Podlaski Przełom Bugu (wspólne działania z województwem mazowieckim), wytyczenie, zagospodarowanie i promocja szlaku turystycznego wschodnimi rubieżami kraju (wspólne działania z województwem lubelskim),

_ współpracy z biurami podróży i organizatorami imprez turystycznych działającymi w aglomeracji Warszawskiej w zakresie rozwoju informacji, organizowania wypoczynku i 

inne działania (obszar źródłowy ruchu turystycznego),

_ podejmowania działań w celu utworzenia wspólnego systemu informacji turystycznej na terenie polski północno-wschodniej (obszar funkcjonalny Zielone Płuca Polski).

Rozwijanie współpracy transgranicznej województwa podlaskiego.

Aktywność organizacyjna jest potrzebna po obu stronach granicy, a efektem takiej działalności może być:

-turystyczne użytkowanie całej Puszczy Białowieskiej (Polskiej i Białoruskiej części), w drodze zorganizowanie stałego przejścia granicznego, wytyczenie szlaków turystycznych po 

stronie białoruskiej i powiązanie ich ze szlakami wytyczonymi po polskiej stronie, organizowanie imprez turystycznych we współpracy z Białoruskimi biurami podróży;

- przywrócenie szlaku wodnego na trasie Augustów – Druskienniki (Litwa) – Grodno (Białoruś),

- zagospodarowanie turystyczne i wspólna promocja trans granicznych obszarów chronionych (Suwalsko- Wisztyniecki Transgraniczny Obszar Chroniony i Augustowsko-Druskiennicki Transgraniczny Obszar Chroniony),

- rozwijanie współpracy w ramach Euroregionu Niemen i Euroregionu Bug, w szczególności w zakresie infrastruktury turystycznej i promocji,

_ podejmowanie działań techniczno-organizacyjnych obejmujących tworzenie małych przejść granicznych dla ruchu lokalnego, wytyczanie trans granicznych szlaków pieszych i 

rowerowych (we współpracy z organizacjami turystycznymi na Litwie i Białorusi), wspólne organizowanie imprez turystycznych (kulturalnych i sportowych), organizowanie nowych (stałych) połączeń z miejscowościami turystycznymi na Litwie i Białorusi oraz inne działanie których inicjatorami powinny być przede wszystkim lokalne władze samorządowe oraz organizacje turystyczne (np. LOT).

Misja i wizja turystyki

Misja rozumiana jest przede wszystkim jako określenie istoty rozwoju turystyki w województwie, wskazujące i uzasadniające powody istnienia i rozwoju tej dziedziny gospodarki. Określa ona:

_cel nadrzędny rozwoju turystyki,

_wartości, które będą towarzyszyć jego realizacji,

_rolę województwa w systemie turystyki krajowej (miejsce jego na mapie turystycznej Polski).

Misją turystyki województwa podlaskiego jest zgodne z ideąi zasadami rozwoju zrównoważonego, wykorzystanie unikatowych zarówno w skali kraju jaki Europy walorów przyrodniczych i kulturowo – etnicznych jako istotnego czynnika a zarazem stymulatora rozwoju

społeczno - gospodarczego, w tym w szczególności poprawy poziomu życia mieszkańców.

Wizję turystyki utożsamia się zazwyczaj z wyobrażeniem przyszłego (wyniesienie w bliższą lub dalszą przyszłość) kształtu turystyki . 

Województwo podlaskie w 2010 roku to region, w którym turystyka jest jedną z wiodących dziedzin gospodarki sprawnie zarządzaną, z rozwiniętą infrastrukturą turystyczną odpowiadającą standardom Unii Europejskiej, zintegrowanym systemem informacji i promocji turystycznej, atrakcyjnym produktem turystycznym województwa opartym o unikatowe walory

przyrodnicze i kulturowo - etniczne oraz rozwiniętym systemem rekreacji zdrowotnej.

Przyjęta wizja turystyki w województwie podlaskim wiąże się między innymi z: 

_ rozwiniętą, nowoczesną infrastrukturę techniczną i turystyczną wraz z odpowiednim zagospodarowaniem turystycznym,

_ rozwiniętymi, przyjaznymi środowisku formami turystyki,

_ wypromowanymi produktami turystycznymi,

_ wykorzystaniem ekosystemów przyrodniczo cennych jako miejsc różnorodnych, a jednocześnie ukierunkowanych form rekreacji,

_ rozwiniętym systemem informacji turystycznej stymulującym popyt i podaż na rynku turystycznym.

Strategia rozwoju turystyki na lata 2007 – 2013

Misja turystyki:

wykorzystanie dziedzictwa kultury, tradycyjnej gościnności i bogactwa przyrody, wzrostu znaczenia turystyki w tworzeniu dochodu narodowego oraz budowania pozytywnego obrazu

Polski w kraju i na świecie, celem nadrzędnym zaś – tworzenie warunków prawnych, instytucjonalnych, finansowych, kadrowych rozwoju turystyki, sprzyjających rozwojowi

społeczno – gospodarczemu Polski oraz podniesieniu konkurencyjności regionów i kraju, przy jednoczesnym zachowaniu walorów kulturowych i przyrodniczych.

Elementy strategii

-Domena działania

-Strategiczna przewaga

-Cele strategiczne

-Funkcjonalne programy działania

Kryteria oceny strategii

_ wewnętrzna spójność i zgodność

_ zgodność z otoczeniem

_ dostosowanie do istniejących zasobów

_ satysfakcjonujący poziom ryzyka

_ odpowiedni horyzont czasowy

_ wykonalność

00033318.jpg 

Strategia rozwoju turystyki

Strategia rozwoju turystyki - jest to określona, przyjęta przez władze spójna koncepcja działania, zapewniająca osiągnięcie docelowego stanu turystyki w województwie poprzez wybór strategicznych celów działania oraz określenie sposobu i środków ich wdrażania.

Program

Program strategiczny

Cel - jest to ogólne stwierdzenie określające kierunek działania. Wyróżnia się:

-cel nadrzędny

-cel strategiczny

-cel ogólny

-cel szczegółowy

-zadanie

Zasady tworzenia strategii

_ partycypacji

_ partnerstwa,

_ zgodności programowej

_ zgodności proceduralnej

_ kompleksowego rozwiązywania problemów ekologicznych, gospodarczych i społecznych

_ ochrony środowiska

_ rozwoju społecznego i gospodarczego

Strategiczne programy rozwojowe

_ preambuła, zawiera uzasadnienie działania oraz jego związki innymi programami międzynarodowymi, krajowymi i regionalnymi,

_ cele ogólne programu,

_ obszary działania wyodrębnione w układzie problemowym, z uwzględnieniem w ramach każdego obszaru: celów szczegółowych, ich konkretnych zadań wraz z pożądanym terminem realizacji, mierników rezultatów realizacji programu w danym obszarze;

_ beneficjenci programu,

_ związki z innymi programami opracowywanej strategii,

_ zadania priorytetowe zapewniające realizację programu.

Analiza SWOT

Identyfikacja i ocena problemów rozwojowych w województwie podlaskim została przeprowadzona w układzie następujących grup problemowych:

_uwarunkowania ogólnogospodarcze,

_uwarunkowania ogólnospołeczne,

_walory turystyczne,

_zagospodarowanie turystyczne,

_informacja i promocja turystyczna,

_kadry w turystyce,

_współpraca trans graniczna,

_zarządzanie turystyką.

00033319.jpg 

00033320.jpg 

00033321.jpg 

00033322.jpg 

00033323.jpg 

00033324.jpg 

00033325.jpg 

Cele strategiczne

Cel 1. Stworzenie zintegrowanego systemu informacji turystycznej

_stworzenia kompleksowej, komputerowej bazy danych o walorach i zagospodarowaniu turystycznym,

_stworzenia centrów informacji i obsługi ruchu turystycznego oraz powiązanej z nimi sieci punktów „it”,

_stworzenia sprawnego systemu rezerwacji miejsc noclegowych, połączonego z siecią ogólnopolską.

Cel 2. Rozwój i modernizacja infrastruktury turystycznej

_aktualizację planów zagospodarowania przestrzennego,

_opracowanie docelowego programu rozwoju infrastruktury turystycznej w 2010 roku,

_opracowanie i wdrożenie koncepcji sieci szlaków turystycznych o znaczeniu regionalnym (powiązanej z siecią szlaków sąsiednich regionów i państw

Cel 4. Wykreowanie markowych produktów turystycznych

_wprowadzenie w szerokim zakresie do oferty turystycznej programów imprez oraz produktów turystycznych związanych z różnorodnościąkulturowo-etniczną województwa,

_ożywienie tradycyjnych ośrodków sztuki i rękodzielnictwa ludowego,

_wprowadzenie potraw regionalnych do placówek gastronomicznych w województwie.

Cel 5. Rozwijanie rekreacji ruchowej i zdrowotnej w ekosystemach

_budowy obiektów uzdrowiskowych wraz z niezbędnąinfrastrukturą rekreacyjną, leczniczą i noclegową,

_popularyzacji zdrowotnych form rekreacji w ekosystemach wodnych, leśnych i łąkowych, zwłaszcza w aspekcie schorzeń: dróg oddechowych, reumatologicznych i zaburzeń o podłożu

nerwicowym oraz wiedzy o aromatoterapii, chromoterapii,

_organizacji obiektów wypoczynkowych z basenami i hydroterapiąleczniczą.

Cel 3. Określenie wiodących form turystyki i ich rozwój

_opracowanie i wdrożenie programu aktywizacji agroturystyki w rejonach o najcenniejszym krajobrazie kulturowym,

_opracowanie i wydanie w atrakcyjnej formie graficznej i w kilku wersjach językowych cyklu publikacji prezentujących najważniejsze walory kulturowe i przyrodnicze województwa

(przewodniki, mapy, foldery),

_ochrona najciekawszych obszarów tradycyjnego wiejskiego krajobrazu kulturowego i zabytków budownictwa drewnianego oraz wykorzystanie ich dla promocji i rozwoju agroturystyki i turystyki etniczno-kulturowej

Program rozwoju wiodących form turystyki

Cel strategiczny - określenie wiodących form turystyki i ich rozwój.

Związki z innymi dzia³aniami zewnętrznymi

_ Polska 2025. Długookresowa strategia trwałego i zrównoważonego rozwoju.

_ Koncepcja Polityki i Przestrzennego Zagospodarowania Kraju.

_ Narodowa Strategia Rozwoju Regionalnego.

_ Narodowa Strategia Rozwoju Turystyki w l. 2001-2006.

_ Strategia rozwoju województwa podlaskiego do roku 2010.

_ Strategia rozwoju obszaru funkcjonalnego Zielone Płuca Polski.

_ Program przedsięwzięć i współdziałania trans granicznego w zakresie rozwoju turystyki i rekreacji w Euroregionie Niemen.

_ Strategia rozwoju turystyki w gminach Puszczy Białowieskiej.

Cele ogólne

_ Stworzenie wyrazistego i łatwo rozpoznawalnego wizerunku turystycznego województwa.

_ Zwiększenie atrakcyjności i konkurencyjności województwa w stosunku do terenów sąsiednich.

_ Rozwój pożądanych form turystyki kosztem ograniczenia znaczenia mniej ważnych lub niepożądanych i szkodliwych dla środowiska przyrodniczego form.

_ Rozwój turystyki trans granicznej i międzynarodowej.

_ Rozwój kontaktów i wymiany informacji z przygranicznymi obszarami Litwy i Białorusi.

_ Szerokie włączenie spo³eczności lokalnych w działania na rzecz rozwoju

turystyki w województwie.

Obszar 1: Agroturystyka

Cele szczegółowe

_ Wykreowanie województwa podlaskiego jako wiodącego w kraju regionu agroturystycznego ze względu na wyjątkowe walory zachowanego tu tradycyjnego wiejskiego krajobrazu kulturowego.

_ Stworzenie systemu zachęt finansowych dla rozwoju agroturystyki.

_ Wykorzystanie tradycyjnego budownictwa wiejskiego dla potrzeb agroturystyki.

_ Wzbogacenie oferty agroturystycznej województwa.

_ Rozwijanie systemu szkoleń dla kwaterodawców.

_ Poprawa estetyki gospodarstw wiejskich i ich otoczenia.

00033326.jpg 

00033327.jpg 

Mierniki realizacji celów szczegółowych

_ Liczba gospodarstw agroturystycznych.

_ Liczba turystów korzystających z kwater agroturystycznych.

_ Wartość przyznanych kredytów na działalność agroturystyczną.

_ Ilość przeprowadzonych szkoleń.

_ Liczba rolników, którzy podjęli działalność agroturystyczną.

_ Procent gospodarstw i gmin ze zorganizowaną zbiórką i wywózką odpadów

Obszar 4: Turystyka aktywna

Cele szczegółowe

_ Wzbogacenie i uatrakcyjnienie oferty turystycznej województwa.

_ Restrukturyzacja tradycyjnych form turystyki pobytowej.

_ Promocja niekonwencjonalnych form turystyki.

_ Wydłużenie sezonu turystycznego.

00033328.jpg 

00033329.jpg 

Mierniki realizacji celów szczegółowych

_ Długość sieci znakowanych szlaków pieszych, rowerowych i narciarskich.

_ Liczba zagospodarowanych pól biwakowych.

_ Liczba wypożyczalni sprzętu turystycznego: rowerów, nart, kajaków.

_ Liczba nowoczesnych stanic wodnych.

_ Liczba ośrodków turystyki konnej.

_ Liczba ośrodków turystyki aktywnej niekonwencjonalnej.

_ Procentowy wzrost turystów odwiedzających region poza

sezonem.

Zarządzanie strategią

_ System informacji turystycznej

_ Organizacja zagospodarowania turystycznego obszarów recepcji turystycznej

_ Działania samorządów

_ Harmonogram przedsięwzięć turystycznych

_ Instytucje monitoringu realizacji strategii

_ Mierniki monitoringu realizacji strategii

_ Korzyści z realizacji strategii

_ Zagrożenia

_ Wpływ realizacji strategii na rozwój społeczno-gospodarczy województwa

Mierniki monitoringu realizacji strategii (1) 

Do ogólnych mierników realizacji strategii zaliczyć należy:

_ dochód generowany przez usługi turystyczne na jednego mieszkańca województwa,

_ udział usług turystycznych w tworzeniu PKB przypadającego na województwo,

_ wydatki samorządu wojewódzkiego, samorządów powiatowych i gminnych oraz innych podmiotów, w szczególności gospodarczych, na rozwój i promocję turystyki (ogółem oraz na 

jednego mieszkańca),

_ wartość inwestycji turystycznych na terenie województwa (ogółem oraz na jednego mieszkańca),

Mierniki monitoringu realizacji strategii (2) 

Do ogólnych mierników realizacji strategii zaliczyć należy:

_ stosunek zysków generowanych przez us³ugi turystyczne do nakładów na turystykę w województwie,

_ liczba osób korzystających z usług turystycznych na terenie województwa,

_ liczba turystów, w tym cudzoziemców, odwiedzających województwo,

_ wydatki turystów, w tym cudzoziemców, na terenie województwa,

Mierniki monitoringu realizacji strategii (3) 

Do ogólnych mierników realizacji strategii zaliczyć należy:

_ zatrudnienie w turystyce w województwie (w liczbach bezwzględnych, w stosunku do ogółu zatrudnionych oraz liczba mieszkańców województwa na jednego zatrudnionego w 

turystyce),

_ przeciętne wynagrodzenie miesięczne brutto w turystyce w województwie,

_ liczba podmiotów gospodarczych działających w zakresie usług turystycznych w województwie (w liczbach bezwzględnych oraz w stosunku do ogółu podmiotów gospodarczych).

Główne korzyści wynikające z realizacji strategii:

_ Aktywizacja gospodarcza województwa przez rozwój turystyki i jego stały zrównoważony rozwój.

_ Ukształtowanie pozytywnego wizerunku i promocja województwa w kraju i zagranicą.

_ Rozwój sytemu informacji turystycznej.

_ Ukształtowanie nowoczesnego systemu zarządzania turystyką na poziomie województwa i poszczególnych regionów.

_ Powstanie sytemu stałej partnerskiej wspó³pracy sektora publicznego i prywatnego w działaniach na rzecz rozwoju funkcji turystycznych województwa.

Główne korzyści wynikające z realizacji strategii (2):

_ Przyciągnięcie kapitału inwestycyjnego i wzrost inwestycji w regionie.

_ Restrukturyzacja i rozwój infrastruktury turystycznej.

_ Rozwój komunikacji i transportu oraz poprawa jakości dróg.

_ Rozwój usług i wzrost produkcji artyku³ów na potrzeby turystów.

_ Wzrost potencjału konsumpcyjnego turystyki.

_ Rozwój lokalnych przedsięwzięć gospodarczych.

_ Zwiększenie liczby nowych miejsc pracy.

_ Wzrost dochodów budżetowych województwa, powiatów i gmin oraz ich mieszkańców.

Główne korzyści wynikające z realizacji strategii (3):

_ Rozwój ośrodków koncentracji ruchu turystycznego.

_ Bardziej skuteczna ochrona walorów przyrodniczych i kulturowych województwa.

_ Aktywizacja społeczności i samorządów lokalnych.

_ Wzrost świadomości ekologicznej i regionalnej społeczności lokalnych.

_ Poprawa estetyki i czystości ekologicznej miejscowości i gospodarstw indywidualnych w regionie.

_ Rozwój lokalnych tradycji kulturalnych.

_ Rewitalizacja ośrodków kultury, sztuki i wytwórczości ludowej.

Najważniejsze czynniki mogące zagrozić pomyślnej realizacji strategii:

_ Niekorzystna obecna sytuacja ekonomiczna kraju i regionu.

_ Pogłębiający się kryzys rolnictwa w kraju i województwie.

_ Brak dostatecznych środków finansowych na pełną realizację strategii.

_ Niski poziom świadomości ekologicznej i kulturowej społeczności lokalnych.

_ Mała aktywność społeczności lokalnych.

_ Brak ugruntowanych tradycji turystycznych w wielu regionach województwa.

NajwaSniejsze czynniki mogące zagrozić pomyślnej realizacji strategii (2):

_ Wzrost zagrożeń dla środowiska przyrodniczego i krajobrazu regionu związanych z rozwojem turystyki i komunikacji.

_ Wzrost zagrożeń dla tradycyjnego wiejskiego krajobrazu kulturowego regionu i zabytkowych zespołów budownictwa drewnianego.

_ Konkurencja innych regionów turystycznych w Polsce.

_ Ograniczenie kontaktów trans granicznych (kraje wschodnie) po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej.

ETAPY PLANOWANIA STRATEGII ROZWOJU TURYSTYKI

1.Jaka jest obecna sytuacja turystyki w gminie – co może nam przeszkodzić w dalszym rozwoju?

2.Dokąd zmierza turystyka – jaką chcielibyśmy ją widziećw przyszłości?

3.W jaki sposób zrealizujemy nasze zamierzenia?

_ określenia celów operacyjnych i zadańrealizacyjnych,

_ wyboru priorytetów, czyli zadań, których realizację należy podjąć w pierwszej kolejności.

Etap 1. Diagnoza stanu istniejącego.

Etap 2. Analiza możliwości rozwoju turystyki.

Etap 3. Misja i strategiczne cele rozwoju.

Etap 4. Warianty strategii rozwoju turystyki.

Etap 5. Cele operacyjne i zadania realizacyjne