Bezkręgowce - stworzona sztucznie jednostka systematyczna, w obrębie której znajdują się zwierzęta pozbawione struktury jaką jest kręgosłup. Invertebrata, bo taką łacińską nazwę nadał tej grupie J.B. Lamarcka mieści w sobie niemal 97% wszystkich do tej pory poznanych zwierząt. Jak widać kręgowce stanowią przy tym maleńki wycinek. Zaliczamy tu następujące typy:

Gąbki

Zwierzęta wielokomórkowe, których ślady znajdowane są już w warstwach pochodzących już z początku kambru. Na przestrzeni czasów zidentyfikowano niemal 1600 rodzajów tych zwierząt, których współcześnie żyje mniej więcej 5 tys. gatunków.

Zwierzęta te zamieszkują tylko i wyłącznie środowiska wodne. Przeważnie są to dna mórz i oceanów ale znane mam są również, chociaż nieliczne, gąbki żyjące w wodach słodkich. Jako osobniki dorosłe nie wykazują one zbyt silnej tendencji do poruszania się i przemieszczania - wiodą życie osiadłe.

Jeśli chodzi o ubarwienie to mogą one przyjmować barwy z bardzo szerokiej palety kolorów, przez co można by je mylnie uznać za wodną roślinnością raczej niż zwierzęta. Wykazują się także sporą różnorodnością kształtów. Od form rurkowatych, talerzowatych, i workowatych po lejkowate i maczugowate. Swą nieskomplikowaną budową ciała przystosowały się one do życia filtratorów. Woda swobodnie przepływa przez ich ciało, dzięki temu, że jest ono poprzebijane porami, które tworzą małe kanaliki w zależności od typu budowy gąbki. Kierunek przepływu przechodzi porami do jamy wewnętrznej (spongocelu) a na zewnątrz otworem wyrzutowym (osculum), który zlokalizowany jest w górnej części ciała. Na drodze tego przepływu dochodzi do wyłapywania drobnych cząsteczek pokarmowych oraz ich trawienia. Funkcję "chwytną" pełnią tu komórko kołnierzykowe zwane inaczej choanocytami.

Kiedy prześledzimy plan budowy różnych gąbek oraz porównamy to ze stopniem ich zaawansowania da się zauważyć, iż w toku ewolucji dochodziło u gąbek do powiększania się odcinków, na powierzchni których zachodziła filtracja. Na podstawie budowy morfologicznej wyróżnia się aktualnie trzy typy gąbek: askon (najprostszy), sykon i leukon ( najbardziej zaawansowany plan budowy).

Brak u tych organizmów tkanek (przedtkankowce) ani tym bardziej jakichkolwiek narządów. Można u nich wyodrębnić jedynie kilka typów komórek pełniących określone funkcję o specyficznym typie budowy. Całe ciało gąbek jest raczej miękkie i gdyby nie usztywnienie w postaci tzw. skleroblastów bardzo łatwo ulegałoby uszkodzeniu.

Jamochłony

Należą one już do zwierząt tkankowych, ale są ich najbardziej prymitywnymi przedstawicielami. Do tego typu zaliczamy gromady stłubiopławów (Hydrozoa), krążkopławów (Scyphozoa), koralowców (Anthozoa) oraz tzw. kostkomeduz (Cubozoa).

Pod względem budowy stanowią bardzo prostą konstrukcję. Składają się z dwóch warstw, pomiędzy którymi znajduję się tzw. mezoglea. Od zewnątrz ich ciało pokrywa ektoderma, zaś od wewnątrz wyściela endoderma, której to komórki współtworzą jamę chłonąc - trawiącą jamochłona. Otwór gębowy otacza wieniec ramion, których funkcją jest naganianie pokarmu. Z ciekawszych komórek znajdują się tu w warstwie ektodermy komórki parzydełkowe (knidocyty). Budowa jamy gastralnej może być bardzo różna w różnych gromadach oraz postaciach w jakich występuje jamochłon (polip lub meduza).

Zwierzęta te rozmnażają się na dwa sposoby płciowy i bezpłciowy. Żywią zaś się drobnymi żyjątkami zamieszkującymi toń wodną, które to obezwładniają za pomocą swych komórek parzydełkowych (u żebropławów dzięki komórka klejącym). Pobierają one również różne szczątki organiczne zawieszone w toni wodnej. Jeśli chodzi o wymianę gazową to u nich dokonuję się ona całą powierzchnią ciała na zasadzie dyfuzji. Tlen znajdujący się w wodzie w postaci rozpuszczonej przedostaje się do komórek jamochłonów a dwutlenek węgla przepływa w drugim kierunku. Ze względu na korzystny stosunek powierzchni ciała do jego objętości ten sposób oddychanie w zupełności wystarcza jamochłonom. Poza tym komórki, które odznaczają się wysokim metabolizmem budują powłokę ciała, zatem tlen nie ma zbyt wielu przeszkód do pokonania na swej drodze. Sama dawka tlenu niezbędna jamochłonom nie jest jakaś ogromna, toteż tyle ile do nich dyfunduje w zupełności zaspokaja ich potrzeby.

Koralowce są specyficznymi jamochłonami. Występują jedynie w formie polipów, nigdy stułbi. Tworzą duże kolonie porastające dna płytkich mórz w ciepłych strefach klimatycznych. Ich plan budowy ogólnie jest podobny do innych jamochłonów tzn. można u nich wyróżnić ektodermę na zewnątrz a endodermę do wewnątrz. Morfologicznie u koralowców mamy od góry otwór gębowy, który to otwiera się do jamy gastralnej. Ta oczywiście wyścielona jest endodermą, pod którą znajduję się mezoglea. Koralowce są przeważnie rozdzielnopłciowe a w swym rozwoju posiadają larwę. Na dziś dzień nauce znanych jest około 6,5 tysiąca gatunków koralowców. Wyróżnia się ich dwie podgromady: koralowce ośmiopromieniste (Octocorallia) i koralowce sześciopromieniste (Hexacorallia). Przedstawicielami tej grupy są chociażby koral czerwony(Corallium rubrum) czy też madreporowy (Madreporaria), będący istotnym gatunkiem współtworzącym rafy koralowe. Od stłubiopławów odróżnia je chociażby charakterystyczna budową przegród znajdujących się w jamie gastralnej, czy też wypuklenie zewnętrznej warstwy komórek, które buduję wlot jamy gębowej ( dalej mamy już endodermę). Rozmnażanie zachodzi tu głównie na drodze pączkowania, stąd powstają wielkie ich kolonie w obrębie, których dochodzi do łączenia się jam gastralnych osobników sąsiadujących, a na zewnątrz wytwarzany jest szkielet zbudowany z wapnia.

Bardzo dobrze znanym przedstawicielem koralowców jest koral szlachetny. Występuję on dnie Morza Śródziemnego, mniej więcej na głębokości od 30 do 150 m. Kolonie charakteryzuję intensywnie czerwona kolorystyka, która mocno kontrastuję z białymi polipami znajdującymi się na jej powierzchni. Poza tym koral szlachetny stanowi cenny towar handlowy, dlatego niestety jest obiektem intensywnych połowów.

Do zupełnie innego rzędu koralowców należą ukwiały. Zwierzęta jak wszystkie korale żyją pod postacią polipa, którego wielkość waha się od kilku do kilkudziesięciu centymetrów. Ich środowiskiem życia są przeważnie wody o wysokim stopniu zasolenia bliskim 35 promilom. W ich budowie ciała brak wapiennego szkieletu a do podłoża przytwierdzają się one za pomocą dużej "podeszwy" znajdującej się na spodniej stronie ich ciała. Jeśli chodzi o pokarm to żywią się one zwierzętami o wiele od nich większymi tj. wieloszczety, kraby czy też ryby.

Plaźnice

Inaczej robaki płaskie, czyli Platyhelminthes. Nazwa tego typu jak się można domyślić wynika z ich specyficznego pokroju ciała, które to jest silnie grzbieto-brzusznie spłaszczone. Część przedstawicieli płazińców prowadzi wolny tryb życia np. wirki, jednak zdecydowana ich większość to pasożyty innych zwierząt np. tasiemce czy motylica wątrobowa. Żyją one we wnętrzu swego gospodarza, zatem są endopasożytami.

Robaki obłe

Dawniej wyróżniano typ obleńce, do którego zaliczano m.in. nicienie, nitnikowce, ryjkogłowy czy wrotki. W świetle badań ostatnich lat dowiedziono, że nie większość z tych zwierząt stanowi osobne typ, do których je porozdzielano.

Nicienie

Są to zwierzęta szeroko rozpowszechnione w środowisku. Występują zarówno w wodzie jak i glebie, bądź też są pasożytami wewnętrznym innych zwierząt. Ciało ich ma symetrie dwuboczną i jest kształtu cylindrycznego bądź nitkowatego. Układ pokarmowy jest przetokowy, zaczyna się otworem gębowym a kończy odbytowym. Co ważne zauważalny jest wybitny dymorfizm płciowy - dobrym przykładem może być tu glista ludzka, której samiec jest o wiele mniejszy od samicy.

Jeżeli chodzi o wewnętrzną budowę ciała, to od zewnątrz mamy kilkuwarstwowy oskórek, pod nim zaś naskórek, który jest dość cienki i posiada specyficzną budowę. Brak wyodrębnionych grup mięśni, które to są zrośnięte z naskórkiem i wspólnie z nim tworzą wór powłokowy. Jama ciała to pseudocel, który wypełnia płyn pod wysokim ciśnieniem. Nicienie nie posiadają szkieletu jak takiego, jego funkcję natomiast spełnia właśnie płyn w pseudocel. Jak już wspomniano występuję tu rozdzielno płciowość oraz dymorfizm płciowy. Jedynie parę nielicznych nicieni lądowych to obojnaki.

Mięczaki

W przypadku tego typu zwierząt bezkręgowych ciężko przedstawić ogólny plan budowy, gdyż zaliczamy tu zwierzęta o tak odmiennym wyglądzie jak małże, ślimaki czy głowonogi. Występuję także bardzo duża rozpiętość w rozmiarach od mniej niż 1 mm (pewien przedstawiciel ślimaków) do ponad 21 m (głębinowi przedstawiciele głowonogów z rodzaju Architeuthis).

Mięczak klasyfikuję się jako pierwouste o otwartym układzie krwionośnym. W ich budowie wyróżniamy głową - silnie zaznaczoną u ślimaków i głowonogów; worek trzewiowy znajdujący się u wszystkich mięczaków po grzbietowej stronie ciała; oraz nogę - narząd pełniący funkcję lokomotoryczną. Ściany worka trzewiowego rozrastają się nierównomiernie a po grzbietowej stronie ciała silnie ich wzrost doprowadził do wytworzenia się tzw. płaszcza. Jama, która powstaje między płaszczem a właściwą jamą ciała to jama płaszczowa. W jej to obrębie znajdują się gruczoły śluzowe, chemoreceptory oraz ujścia takich układów jak układ pokarmowy, wydalniczy czy też ujście gonad. Specyficzną zdolnością płaszcza jest możliwość produkowania warstw złożonych z substancji mineralnych i organicznych.

W jamie gębowej wszystkich mięczaków znajdziemy strukturę o nazwie tarka. Tworzą ją szeregi ząbków, dzięki którym zwierzęta mogą chwytać oraz rozdrabniać pożywienie.

Owady

Po łacinie Insecta, grupa zwierząt zaliczana do typu stawonogi (Arthropoda) Zaliczamy do niej przeszło 75% wszystkich znanych nam na ziemi gatunków zwierząt a liczba ta powiększa się każdego roku. Uważa się, że są to organizmy, które jako pierwsze opanowały przestworza na długo zanim pojawiły się ptaki czy też nietoperze. Rozmiar ich ciała waha się w przedziale od 0,1 mm do około 350 mm. W budowie zewnętrznej owadów wyróżniamy głowę, na której występują czułki ( jedna para) oraz oczy złożone (od jednej do kilku par oczu); tułowia zaopatrzonego w trzy pary odnóży (od czego pochodzi inna nazwa owadów - Hexapoda) oraz u niektórych gatunków dwie pary skrzydeł, ciało zakończone jest odwłokiem. Jeśli chodzi o układ oddechowy to owady wykorzystują w tym celu narząd o nazwie tchawki. Żyją one niemal we wszystkich zakątkach świata a pożywienie ich jest równie zróżnicowane jak one same od roślinnego po zwierzęce. Same stanowią równie bazę pokarmową dla niektórych gatunków zwierząt jak mrówkojad czy rozliczne gatunki ptaków.

Owady mogą nam sprzyjać ( biedronki) bądź szkodzić (mszyce), są one także roznosicielami niektórych ciężkich chorób ludzkich np. malarii (komary).

Klasyfikacja w królestwie zwierząt:

Dzięki niej można stwierdzić, jakie są relację między poszczególnymi grupami. Tworzy się ją na różne sposoby np. poprzez analizę narządów homologicznych oraz analogicznych. Jeśli dana struktura jest homologiem innej oznacza to, że powstaję ona z tych samych zawiązków w stadium embrionalnym oraz posiada ten sam plan budowy. Odwrotnie jest w przypadku analogów. Te pełnia takie same funkcję, ale w rozwoju embrionalnym pochodzą z zupełnie innych zawiązków a ich plany budowy nie mają zbyt wielu cech wspólnych.

Typ: Strunowce (Hordata)

Podtyp: Kręgowce (Vertebrata)

Opis ogólny:

Należą one do zwierząt wtóroustych, czyli w rozwoju embrionalnym otwór stanowiący pragębę staje się odbytem, zaś na przeciwnym biegunie ciała "wyrzyna się" nowy otwór gębowy. Przewód pokarmowy składa się z następujących odcinków: jama gębowa, która poprzez gardziel i przełyk łączy się z żołądkiem (u niektórych zwierząt po drodze występuje jeszcze wole), dalej jelito cienkie, które zaczyna się dwunastnicą, jelito grube zakończone odbytem. Do układu tego mają swe ujścia organy wytwarzające enzymy wspomagające proces trawienia i wchłaniania pokarmu. Między innymi swe ujście do dwunastnicy mają odpowiednimi przewodami trzustka oraz wątroba.

Jeśli chodzi o rodzaj spożywanego pokarmu to jak u bezkręgowców mamy przedstawicieli wszystkich grup: roślinożerców, mięsożerców oraz wszystkożerców. To, jaki rodzaj pokarmu spożywa zwierzę musiało się odbić na długości jego układu pokarmowego a ściśle jelit. Tak też u roślinożerców mamy bardzo długie jelita oraz dobrze rozbudowane jelito ślepe, ponad to w żołądek przeżuwaczy zbudowany jest aż z 4 części: żwacza, czepca, ksiąg i trawieńca. Zwierzęta żywiące się głównie mięsem (m.in. drapieżne) mają krótkie jelita, w przypadku wszystkożerców mamy do czynienia z "kompromisem".

Gromada: Ryby

Zaliczamy tu zwierzęta zamieszkujące środowisko wodne, których temperatura ciała raczej zależy od otoczenia. Ryby w historii ewolucji były pierwszymi przedstawicielami działu o nazwie żuchwowce. Uznaje się je za najliczniejszą grupę strunowców, która liczy mniej więcej 23 000 gatunków. Bardzo prawdopodobne, iż już we wczesnym okresie doszło do rozdziału w obrębie tej gromady na dwa tzw. pnie rozwojowe. Do pierwszego zaliczamy zwierzęta, których szkielet zbudowany jest z chrząstki tzw. chrzęstnoszkieletowe, zaś drugie to osobniki o szkielecie kościstym - ryby kościste. Obecnie żyjącymi przedstawicielami pierwszego pnia rozwojowego są spodouste, których liczbę gatunków ocenia się na ponad 700 gatunków. Praprzodkami drugiej grupy prawdopodobnie były ryby pancerne, które to na przestrzeni dewonu uległy podziałowi na: ryby dwudyszne, trzonopłetwe oraz kostnopromienistne.

Dziś najsilniej zróżnicowaną grupą są kostnopromieniste. To do nich należy większości znanych nam ryb. Dwudyszne i trzonopłetwe stanowią już raczej relikty, wspomnienie z przeszłości. Ich żyjącymi przedstawicielami są na przykład (odpowiednio) prapłetwiec oraz latimeria.

Gromada ta jest wysoce zróżnicowana, jeśli chodzi o ogólny plan budowy czy biologie. Cechami wspólnymi wszystkich ryb są:

  • fakt, iż środowiskiem ich życia jest woda;
  • zawsze i na każdym stadium rozwoju oddychają za pomocą skrzeli;
  • posiadają płetwy oraz szczęki;
  • w ich rozwoju nie pojawiają się błony płodowe tzn. są bezowodniowcami;

Pod względem kształtu ciała można stwierdzić, jaki tryb życia prowadzi dany gatunek ryby oraz to, jakie środowisko zamieszkuje. Przeważa zdecydowanie pokrój wrzecionowaty tym silniejszy im szybsza i bardzie zwinna ryba. Główną siłę napędową stanowi płetwa ogonowa, która to zaliczana jest obok płetwy grzbietowej i odbytowej ( możliwe przekształcenia np. w narząd kopulacyjny bądź przyssawkę) do płetw nieparzystych. Poza tym na ciele ryb znajdują się także płetwy parzyste, czyli płetwy brzuszne oraz piersiowe, które pozwalają rybą lepiej manewrować w wodzie oraz utrzymywać odpowiednią pozycje.

W skórze występują różne gruczoły, które przede wszystkim wydzielają śluz ochraniający skórę przed uszkodzeniami oraz zwiększający opływowość. Mogą być także gruczoły jadowy oraz komórki pigmentowe. Ciało ryb pokrywają łuski a struna grzbietowa pozostaje bądź to na całe życie, bądź w szczątkowej postaci pomiędzy kręgami. Jednak już nie ona a kręgosłup pełni funkcję szkieletu osiowego zwierzęcia.

Centralny układ nerwowy w tej grupie zwierząt jest jeszcze niezbyt skomplikowany. Jeśli chodzi o zmysły to przoduje tu zmysł węchu, poza tym u ryb występuje specyficzny narząd o nazwie linia boczna, dzięki któremu zwierzęta wyczuwają zmiany w ciśnieniu wody sugerujące o zbliżającym się niebezpieczeństwie. Układ krwionośny jest zamknięty a serce w nim występujące typu żylnego, złożone z zatoki żylnej znajdującego się za nią przedsionka oraz komory. Budowa układu pokarmowego zależy od spożywanego przez rybę pokarmu. Specyficzną struktura, która może się łączyć z przewodem pokarmowym jest pęcherz pławny, który to pełni m.in. funkcję hydrostatyczną.

U ryb przeważa jajorodność jednak znane są przypadki żyworodności( ryb spodouste). Ze względu na rodzaj środowiska wodnego wyróżniamy ryby: słodkowodne oraz słonowodne, czyli morskie. Niektóre ryby odbywają wędrówki między tymi dwoma siedliskami mówimy wtedy o ryba ana- lub katadromicznych. Z gospodarczego punktu widzenia stanowią one nieocenione źródło bardzo cennego mięsa, kawioru a także ich szczątki wykorzystywane są do produkcji nawozów czy pokarmu dla innych zwierząt.

Gromada: Płazy

Stadium w ewolucji pomiędzy organizmami w pełni lądowymi a w pełni wodnymi. Płazy jako jedne z pierwszych kręgowców przystosowały się do życia na lądzie, choć nie do końca opuściły one środowisko wodne. W odróżnieniu od ryb posiadają one kończyny przednie i tylne, dzięki którym mogą w miarę swobodnie poruszać się po twardym podłożu. Doszło to wykształcenia się u nich również kostek słuchowych oraz odcinka ucha środkowego. Kolejną nowością jest tu narząd Jacobsona, który zlokalizowany jest w podniebieniu na obszarze jamy gębowej. Oczy osłonięte są dwiema powiekami oraz odżywiane przez wydzielinę gruczołu łzowego Cechą wspólną łącząca je jeszcze z rybami jest zmiennocieplność, czyli fakt, iż same nie są wstanie utrzymać odpowiedniej temperatury ciała, przez co nadal ich aktywność jest ściśle skorelowana z temperaturą otoczenia. Skóra jest delikatna, bogata w naczynia krwionośne oraz wymaga tego, aby była cały czas wilgotna, poza tym pełni bardzo istotną rolę w procesie oddychania jako dodatkowy obszar, przez który pobierany jest tlen u tych zwierząt.

Pokrywa ją tylko nieznacznej grubości warstwa naskórka, który to ulega złuszczaniu co jakiś czas. Na jej obszarze występować mogą gruczoły jadowe oraz śluzowe. Jedne pełnią funkcję ochronną przed drapieżnikami, drugie zapobiegają nadmiernej utracie wilgotności. Płazy oddychają przede wszystkim workowatymi płucami, jednak gdy zapadają w hibernację na okres zimowy wymiana gazowa przez skórę zapewnia im odpowiednią dawkę tlenu niezbędną do przeżycia. Przechodzą rozwój złożony. Ich stadium larwalne - kijanka, posiada jeszcze wiele cech rybich, dlatego m.in. u płazów nie doszło jeszcze do pełnego uniezależnienia się od środowiska wodnego.

Gromada: Gady

Przedstawicielom tej gromady już dość skutecznie udało się przystosować do warunków panujących na lądzie. Ich skórę pokrywają tarczki, płytki oraz łuski o pochodzeniu rozwojowym i budowie zupełnie innej i niż te występujące na ciele ryb. Ciało pokryte jest jakby "pancerzem", który skutecznie przeciwdziała ucieczce wody na drodze parowania. Dlatego też u tej grupy takie rozwiązania oddechowe jak u płazów nie miałyby racji bytu. W skórze brak gruczołów, przez co jest ona sucha. Jedynie w głębszych warstwach występują chromatofory.

Kręgosłup można podzielić na odcinki szyjny, tułowiowy oraz ogonowy. Pojawia się klatka piersiowa zamknięta mostkiem oraz dobrze wykształcone są mięśnie międzyżebrowe. Występuje również nerka prawdziwa, 12 par nerwów czaszkowych oraz prawie czterodzielne serce (u krokodyli). Cechą, która nie pojawiła się także w poprzednich gromadach jest podniebienie twarde.

Ogólnie gadzie ciało jest przeważnie wydłużone i osadzone na czterech kończynach. Wyjątek tu stanowią żółwie, których ciało jest krępe oraz węże, u których doszło do redukcji kończyn.

Naskórek jest zrzucany mniej więcej regularnie a proces ten określa się mianem linienia. Jego długość zależy od wieku zwierzęcia, jego kondycji oraz pory roku i jest regulowane przez hormony tarczycy. Naturalnym stanem rzeczy jest to, że osobniki młode linieją częściej niż osobniki dorosłe, ze względu na to że rosną. W trakcie zmiany naskórka zwierzęta zazwyczaj intensywnie ocierają się o różne powierzchnie i przedmioty tj. kamienie, gałęzie itd., poza tym pomagają one sobie pyskiem i łapami.

Gromada gadów, a dokładnie praprzodków dzisiejszych gadów stanowiła punkt wyjścia dla ewolucji kolejnych dwóch gromad a mianowicie ptaków i ssaków. Dzięki badaniom paleontologicznym wiem, iż jeszcze kilkadziesiąt milionów lat temu to przedstawicie właśnie tej gromady rządziły na naszej Ziemi.

Gromada: Ptaki

Cechą, której można pozazdrościć tym zwierzętom jest ich niesamowity system oddechowy, który nie ma sobie równego. Powietrze, które przepływa przez ich płuca jest podwójnie wykorzystywane, zarówno kiedy wykonują one wdech jak i wydech. Taka sytuacja jest możliwa tylko i wyłącznie dzięki specjalnej budowie systemu wentylacyjnego płuc oraz występowaniu worków płucnych. Ptasie płuca są cały czas zaopatrywane w tlen, tak jak i ich ciało. Pozawala to tym zwierzętom na równoczesne latanie oraz śpiewanie. Temperatura ciała ptaka ze względu na wysoki metabolizm jest znacznie wyższa niż ludzka i kształtuje się ona w okolicach 44oC.

Długość życia zależy od wielkości ciała oraz od zwinności i sprytu. Ptaki żyjące na wolności ledwie kilka lat, pod "opieką" człowieka mogą dożywać nawet 15! Rekordzistami w tej mierze są sępy, które w niewoli dożywały nawet 100 lat.

Przed zimnem ptaki izolują się poprzez odpowiednie nastroszenie swego upierzenia. Ptasia skóra ogólnie pozbawiona jest gruczołów z wyjątkiem jednego kuprowego, którego wydzielina wykorzystywana jest przez ptaki do konserwacji piór oraz ochrony przed pasożytami. Odpowiednio natłuszczone pióra nie mokną ani podczas deszczu, ani kiedy ptak siada na wodzie bądź nurkują. Aby regulować temperaturę swego ciała i zapobiec przegrzaniu podobnie jak psy, ptaki "zieją" - otwierają dzioby i w ten sposób wyparowują nadmiar ciepła.

Ptaki musiały tak dostosować swą budowę ciała, aby była ona jak najlepiej przystosowana do lotu. Stąd też musiały się pozbyć wszystkiego co niepotrzebne w tym zapasów tłuszczu. Czasem, aby oszczędzić wydatków energetycznych ptaki, podobnie jak ich przodkowie, obniżają temperaturę ciała do poziomu takiego jaki panuje w otoczeniu. Ponad to, kiedy głodują związkami spalanymi nie są tłuszcze a białka, które wchodzą w skład mięśni.

Ptaki ze względu na swe wysokie wymagania energetyczne, przez co niezwykle szybki metabolizm musiały także przyspieszyć proces trawienia. Wystarczy zaledwie chwila, aby połknięty pokarm został wydalony w postaci pastowanej papki. Ze względu na redukcję wszystkich zbędnych elementów, w ciele ptaków nie występuje również pęcherz moczowy a u samic zachowany zostaje tylko jeden jajnik.

Jeśli chodzi o preferencje pokarmowe to w tej gromadzie mam przegląd wszystkich możliwych specjalizacji. Od ptaków żywiących się owocami, nasionami a nawet nektarem po owadożerne oraz drapieżne, które to mogą polować np. na ryby, małe ssaki, inne ptaki czy też nietoperze. Również padlina ma swych amatorów, którymi są wielkie sępy. Z drugiej strony mamy roślinożerne gęsi, które dzięki specyficznej florze bakteryjnej są wstanie przetrawić celulozę.

Gromada: Ssaki

Najbardziej zaawansowana ewolucyjnie gromada zwierząt w obrębie kręgowców. Na Ziemi ich przedstawiciele pojawili się mniej więcej 200 mln lat temu i należeli do ssaków gadokształtnych z rzędu Therapsida. Podobnie jak ptaki ssaki są zwierzętami stałocieplnymi. Ich ciało zazwyczaj pokrywa sierść lub innego rodzaju owłosienie. Serce jest czterodzielne i składa się z dwóch przedsionków i dwóch komór, łączy ze sobą dwa obiegi krwi mały (płucny) oraz duży (ciała). Pojawia się wyspecjalizowany mięsień oddechowy, jakim jest przepona.

Młode ssaków rodzą się żywe i karmione są mlekiem, które jest wytworem gruczołów mlekowych (przekształcone gruczoły potowe). Zęby znajdują się w zębodołach. Mózg największy względem wielkości ciała ze wszystkich zwierząt. Dobrze wykształcone są półkule mózgowia oraz zmysły takie jak węch, wzrok czy słuch. Zapłodnienie ma charakter wewnętrzny. Pojawia się łożysko (tylko u łożyskowców). Przedstawicieli ssaków można spotkać prawie wszędzie, zarówno we wodzie (walenie), na lądzie jak i w powietrzu (nietoperze).Na chwilę obecną znanych jest około 5000 gatunków ssaków, które to zgrupowano w 19 rzędach.