Tematem tej prezentacji będzie architektura i budownictwo zmieniające się na przestrzeni dziejów. Już od młodszej epoki kamiennej ludzie budowali pierwsze domy i osady. Wcześniej ich schronieniem były ziemianki i jaskinie. Dzisiaj potrafimy już wznosić ogromne wieżowce i "drapacze chmur" budowane w coraz to nowszych, lepszych technologiach, jednak nasi przodkowie- ludzie prahistorii budowali proste chaty ze skór zwierzęcych czy drewna a potem w starożytności z kamienia.

Neolit i prahistoria

To właśnie w tej epoce-Neolicie ( 8 tysięcy lat p.n.e. do 5 tysięcy lat p.n.e.) rozpoczęła się przygoda człowieka z budownictwem i architekturom. Ludzie po zmianie trybu życia z koczowniczego na osiadły zaczęli budować pierwsze chaty i zakładać własne osady. Początkowo budowali je ze skór zwierzęcych i drewna jednak w Epoce Brązu ( 2 tysiące lat p.n.e. do 1000 p.n.e.) osady budowane były już z samego drewna. Przykładem prahistorycznej osady jest rekonstrukcja osady w Biskupinie koło Gniezna, która powstała w Epoce Żelaza. Można tam zobaczyć jak wyglądał plan osady oraz jak wyglądały wnętrza poszczególnych chat.

Starożytna Grecja

Architektura i budownictwo bardzo się rozwinęło w starożytnej Grecji. Najpiękniejsze budowle wzniesiono dla bogów. Budowane one były z kamienia, którego w Grecji było pod dostatkiem. Budowle te wyróżniają się kolumnami podtrzymującymi spadzisty, dwuspadowy dach. W Grecji panowały 3 porządki architektoniczne: dorycki, joński i koryncki. Porządek dorycki charakteryzuje się ciężkimi proporcjami, surowością i monumentalizmem. Kolumna nie posiadała bazy a trzon kolumny lekko zwężał się ku górze. Trzon pokrywało 18-20 żłobień z ostrymi zakończeniami. Głowica składała się z prostej płyty. W porządku jońskim który posiada dwie odmiany: attycką i małoazjatycką, różniące się przede wszystkim detalami bazy najbardziej charakterystyczna częścią była głowica. Kolumna posiadała już bazę a jej kapitel miał kształt zwiniętych do dołu ślimacznic nazywanych także baranimi rogami. Trzon kolumny był ozdobiony 24 wyżłobieniami połączonymi listewkami, żłobkowanie jednak było węższe niż w stylu doryckim. W porządku korynckim kolumna także posiadała bazę zaś jej kapitel-głowica miała postać liści akantu. Oprócz świątyń grecy wznosili także teatry i pałace. Wszystkie budowle greckie charakteryzuje symetria, rytm, statyka i proporcje. I chociaż dzisiaj zachwycają swoją bielą dawniej w czasach swojej świetności były kolorowe, zdobiły je liczne płaskorzeźby oraz posągi Bogów.

Starożytny Rzym

Rzymianie w wielu rzeczach wzorowali się sztuką Bliskiego Wschodu i Grecji. W architekturze także. Jednak oprócz tego sami wiele wnieśli do historii sztuki i techniki. Wnieśli nowe rozwiązanie konstrukcyjne którym była rotunda tzn. budynek na planie koła. Oprócz budowli na planie koła rzymianie budowali także na planie prostokąta. Oprócz rotundy którą był, np. Panteon- świątynia wszystkich bogów w Rzymie starożytni rzymianie wprowadzili także łuk, sklepienie kolebkowe i krzyżowe a również kopułę. Do naszych czasów w różnych częściach imperium zachowało się wiele budowli : świątyń, pałaców, rezydencji, akweduktów, łaźni, dróg, mostów i urządzeń portowych. W Rzymie podstawowym budulcem była cegła, łączna specjalnym, twardniejącym pod wpływem wody cementem.

Styl romański

Panował około 300 lat w Europie zapoczątkowany we Francji, Niemczech i Włoszech styl nazywany stylem dojrzałego średniowiecza. Sztuka romańska była związana przede wszystkim z chrześcijaństwem. Głównymi jej ośrodkami były kościoły. Kościół romański wywodzi się z rzymskiej bazyliki i swoim planem bardzo ja przypomina. Głównym materiałem stosowanym w tym okresie był starannie obrobiony kamień (wapień, piaskowiec, granit) w postaci ciosów, z którego wznoszono grube mury z niewielkimi otworami okiennymi szklanymi gomółkami lub witrażami. Charakterystycznymi elementami ówczesnej architektury były filary, arkady, gurty i portale. W Polsce budowlą reprezentują styl romański jest m.in. kościół we wsi Tum pod Łęczycą.

Styl gotycki 

Powstał i rozwinął się w połowie XII wieku we Francji i swoim zasięgiem objął chrześcijańską Europę. Stopniowy wzrost siły i znaczenia władzy świeckiej sprawił, ze w architekturze gotyku kościół stracił swoje bezwzględne panowanie. Nadal był on budowla najokazalszą i największa ale obok niego powstawały ratusze, pomieszczenia dla cechów, hale targowe, domy mieszkalne i zamki. Kościół gotycki charakteryzował się lekkością i strzelistością. Posiadał wysokie na ponad 100 m wieże. Bezpieczeństwo i trwałość tak wielkich budowli zapewniał system filarowo-żebrowy. Cechami charakterystycznymi dla architektury gotyckiej jest stosowanie łuku ostrego, sklepienia krzyżowo-żebrowego, skarp, wimpergów, maswerków, pinakli i systemu łuków przyporowych, odciążających ściany budowli. Budulcem tych budowli był nadal kamień. Jednymi z najokazalszych budowli gotyckich są katedra w Bourges i katedra Notre Dame w Paryżu.

Styl renesansowy

Epoka w kulturze i sztuce, która nastąpiła po średniowieczu zwana renesansem lub odrodzeniem, trwała około 250 lat do końca XVI wieku i powstała we Włoszech. Budowle tej epoki wzorowane były na budowlach antyku, odznaczających się doskonałą równowagą i harmonia wszystkich elementów. Wraz z szerzeniem się idei humanizmu szybko wzrasta ilość budowanych pałaców, podmiejskich rezydencji, budynków użyteczności publicznej.

Budynki cechuje zwartość planu, prostota, czytelność i harmonia bryły wyraźnie opartej na ziemi (budynki przestają sprawiać wrażenie odrywania się i wznoszenia ku górze). To związanie budowli z ziemią podkreśla kompozycja, w której przeważają linie poziome. Na wzór antyku wznoszono również budowle centralne, jednak nie tylko na planie koła, lecz również kwadratu i krzyża równoramiennego. Materiałem budowniczym w tamtym okresie była cegła. Przykładami budowli renesansowej jest zamek na Wawelu, zamek w Baranowie Sandomierskim czy Bazylika św. Piotra w Rzymie.

Styl barokowy

Architektura barokowa rozwinęła się we Włoszech. Umowny czas trwania baroku to okres od połowy XVI do połowy XVIII wieku. Barok, styl pełen kontrastów, doczekał się wielu sprzecznych opinii. W starożytności i renesansie poszczególne formy zestawiano ze sobą zachowując umiar i dążąc do harmonijnej, spokojnej kompozycji. Barok te same elementy przeciwstawia sobie wprowadzając wrażenie ruch i niepokoju. Cechuje ją monumentalność, dynamika, bogactwo dekoracji. Wygięcie elewacji i gzymsów pozwalało uzyskać efekty światłocieniowe. W budownictwie sakralnym występują znane z epok wcześniejszych rozwiązania. Budowane są kościoły podłużne, na planie prostokąta oraz budowle centralne, na planie koła, wieloboku, krzyża greckiego. Budowle świeckie to przede wszystkim reprezentacyjne pałace rozbudowane horyzontalnie, często z bocznymi skrzydłami tworzą plan w kształcie litery "U". Przykładami zabytków budowli sakralnych baroku są kościół San Carlo alle Quattro Fontane w Rzymie kościół Santa Maria della Salute w Wenecji a świeckich pałac wersalski i Schody Hiszpańskie.

Klasycyzm

Rozwinął się w połowie XVIII wieku jako reakcja na formalny przepych architektury baroku i rokoko. W całości wzorował się na architekturze starożytnej Grecji i Rzymu. Rozwinęło siej budownictwo użyteczności publicznej, takich jak: urzędy, teatry, szpitale, szkoły, zakładane wówczas muzea. Materiałem budowniczym była cegła. Przykładami zabytków klasycystycznych są Szkocka Akademia Królewska w Edynburgu i pałac Łazienkowski w Warszawie.

Klasycyzm był już ostatnim ze stylów architektonicznych potem już od wieku XIX powracano do różnych stylów, lecz nie stworzono odrębnego własnego stylu. Dzisiaj budowane są ogromne wieżowce i drapacze chmur w coraz to doskonalszych, nowszych technologiach. A jeszcze 3000 lat temu nasi przodkowie żyli w ubogich drewnianych chatach a jeszcze wcześniej w jaskiniach i ziemiankach.