Franz Kafka

Problematyka

Świat w stanie oskarżenia: Postawienie w stan oskarżenia Józefa K. jest dla głównego bohatera Procesu ogromnym szokiem i zaskoczeniem. Przez cały rok będzie próbował się bronić szukać sprawiedliwości, zrozumieć, o co jest oskarżany. Wszelkie zabiegi będą jednak skazane na niepowodzenie, w zasadzie wyrok na Józefa K. został już wydany w momencie oskarżenia go. Bohater zostanie zabity, umrze „jak pies”, gdzieś w opustoszałym kamieniołomie.

Jednak w powieści Franza Kafki w stan oskarżenia zostaje postawiony nie tylko sam główny bohater. W stanie oskarżenia znajduje się niejako cały świat. Nad książką rozciąga się kompleks winy, przenika każdy najmniejszy element świata przedstawionego. Wszystko jest zdominowane przez wszechwładny system sądowniczy i bezustannie toczący się proces. W takim świecie nie ma miejsca na prywatność intymność wszystko co istnieje, związane jest w jakiś sposób z totalitarną machiną oskarżającą i skazującą. W zasadzie w całej powieści nie ma ani jednego bezpiecznego miejsca, w którym można by się czuć wolnym człowiekiem.

Mieszkanie Józefa K. nie gwarantuje żadnego bezpieczeństwa, żadnej intymności. O każdej porze dnia i nocy do prywatnego mieszkania mogą wejść bez problemu funkcjonariusze i spowodować, że z zacisznego schronienia stanie się ono więzieniem, aresztem domowym, miejscem przesłuchania wstępnego.

Bank, w którym pracuje Józef K., również nie gwarantuje bezpieczeństwa. Niektóre pomieszczenia bankowe służą sądowi i tajnym służbom do wewnętrznych przesłuchań i wymierzania kar.

Także mieszkanie adwokata mającego bronić Józefa K. jest całe przesiąknięte atmosferą sądu i procesu. Jako sale sądowe, w których odbywają się posiedzenia sądu i przesłuchania, służą doraźnie różne prywatne mieszkania. Sąd pracuje wszędzie i zawsze, w każdej chwili.

Kancelarie sądowe znajdują się na strychach i poddaszach wszystkich kamienic w mieście. Pracujący w nich urzędnicy mogą oddychać jedynie powietrzem kancelarii, normalne powietrze ich dusi. W kancelariach potulnie czekają tłumy interesantów w nadziei, że swoją obecnością uda im się wpłynąć na przebieg sprawy, na tempo toczących się przeciwko nim procesów.

Katedra, miejsce święte, również jest opanowana przez sąd. Józef K. spotyka tu kapelana więziennego, który uświadamia mu, że z wszechwładną i wszechobecną machiną tak zwanego prawa wygrać nie można, że jest to po prostu niemożliwe. Jako komentarz przytacza przypowieść o odźwiernym i o człowieku chcącym dostać się do sądu.

Czas, przestrzeń, totalitaryzm: Akcja Procesu rozgrywa się w nieokreślonym czasie i w nieokreślonej przestrzeni. Oznacza to, że sytuacja taka może zdarzyć się dokładnie wszędzie, w każdym momencie dziejowym. Jedynym warunkiem, jaki musi zostać spełniony, by historia Józefa K. się powtórzyła, tym razem już w rzeczywistości, jest tryumf systemu totalitarnego. Totalitaryzm jest ustrojem, w którym człowiek jest podporządkowany jakiejś ideologii, w którym nikt nie liczy się z prawami jednostki do wolności, do swobody. W powieści Franza Kafki dominuje przerażająca samotność i wyobcowanie człowieka. Utwór przedstawia katastroficzną niemal wizję świata jako koszmarnego moralnego chaosu, w którym rządzi kłamstwo, siła i bezprawie.

Potrzebujesz pomocy?

XX-lecie (Język polski)

Teksty dostarczyło Wydawnictwo GREG. © Copyright by Wydawnictwo GREG

autorzy opracowań: B. Wojnar, B. Włodarczyk, A. Sabak, D. Stopka, A. Szóstak, D. Pietrzyk, A. Popławska
redaktorzy: Agnieszka Nawrot, Anna Grzesik
korektorzy: Ludmiła Piątkowska, Paweł Habat

Zgodnie z regulaminem serwisu www.bryk.pl, rozpowszechnianie niniejszego materiału w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania, utrwalanie lub kopiowanie materiału w celu rozpowszechnienia w szczególności zamieszczanie na innym serwerze, przekazywanie drogą elektroniczną i wykorzystywanie materiału w inny sposób niż dla celów własnej edukacji bez zgody autora podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności.

Korzystanie z portalu oznacza akceptację Regulaminu.

Polityka Cookies. Prywatność. Copyright: INTERIA.PL 1999-2021 Wszystkie prawa zastrzeżone.