Franz Kafka

Charakterystyka bohaterów

Wizerunek Józefa K.: Józef K. jest głównym bohaterem powieści. Czytelnik wie o nim bardzo niewiele, ale niewiedza ta jest przez autora zamierzona. Bardzo ważne okazuje się również być to, czego Kafka nie mówi o swoim bohaterze, co zataja przed czytelnikiem.

O Józefie K. udaje się z całej książki pozbierać niewiele pewnych informacji: wiemy na pewno, że ma trzydzieści lat, jest wysokim urzędnikiem bankowym, zdolnym, pracowitym i cieszącym się zaufaniem zwierzchników. Jest inteligentny, ambitny i prawdopodobnie przystojny (podoba się kobietom). Nie ma żony ani dzieci, ma natomiast kochankę, którą regularnie odwiedza.

Interesujące i ważne jest określenie tego, czego nie wiemy o bohaterze. Nie wiemy przede wszystkim, jakie ma nazwisko. Ta zamierzona przez autora anonimowość Józefa K. jest wieloznaczna. Może świadczyć o anonimowości człowieka w otaczającym go świecie. Może być równocześnie wyraźnym wskazaniem, że Józef K. to każdy z ludzi, każdy z nas. Taką postać można określić mianem everymana, czyli właśnie człowieka-każdego, niczym nie wyróżniającego się od innych. Redukcja nazwiska w świetle tytułu utworu może również kojarzyć się z tekstami prasowych relacji z procesów sądowych zawsze podawane jest tylko imię i pierwsza litera nazwiska oskarżonego. Również wygląd Józefa K., poza bardzo ogólnymi informacjami, pozostaje do końca powieści nieznany.

Postawienie Józefa K. w stan oskarżenia jest dla niego kompletnym zaskoczeniem. Do samego końca nie dowie się, jakie wykroczenie popełnił i jakie prawo złamał. Próbuje bronić się, walczyć o sprawiedliwość i o własną godność, ale z góry skazany jest na klęskę. Józef K. musi przegrać, zginąć. Tak też się staje - bohater zostanie Zabity „jak pies” gdzieś w opustoszałym kamieniołomie. Zabiją go bez żadnej złości, namiętności, po prostu zlikwidują.

Czy Józef K. to Franz Kafka?: istnieje hipoteza, że Józef K. jest porte-parole (dosłownie: niosącym słowa) pisarza, czyli że autor utożsamia się ze stworzonym przez siebie bohaterem. Jednak utwory Franza Kafki nie mają charakteru autobiograficznego, mimo wielu nawiązań do życia osobistego pisarza i identycznej pierwszej litery nazwiska (K. jak Kafka), nie wolno w żaden sposób utożsamiać postaci głównego bohatera Procesu z osobą autora powieści.

Block - bohater epizodyczny; kupiec, klient mecenasa Hulda, jego proces trwa już pięć lat. Block boi się Hulda, ale w tajemnicy przed nim wynajmuje jeszcze pięciu innych adwokatów. Stara się przekonać Józefa K., aby nie rezygnował z pomocy adwokata. Sam płaszczy się przed Huldem, jest od niego całkowicie uzależniony.

Panna Bürstner - bohaterka epizodyczna; stenotypistka, lokatorka pensjonatu, w jej pokoju odbywa się scena oskarżenia Józefa K. Bohater prosi ją, żeby była jego doradcą w procesie. Panna Bürstner zgadza się, ale nazajutrz wyprowadza się z pokoju. Potem wyraźnie unika Józefa K., co wzbudza jego niepokój.

Huld - bohater trzecioplanowy; adwokat, popularny obrońca ubogich, przyjmuje sprawę bohatera. Swojego klienta przyjmuje w łóżku, gdyż ciągle jest chory. Jest jednak dobrze zorientowany w sprawach sądu. Jego klientem jest też Block.

Kapelan więzienny - bohater epizodyczny; czeka na K. w katedrze przed egzekucją. Na przykładzie przypowieści o odźwiernym wyjaśnia bohaterowi działanie przeznaczenia. Odźwierny strzeże wejścia do prawa, zagradza drogę człowiekowi ze wsi, który prosi o wstęp. Przed drzwiami człowiek ten trwa do śmierci w nadziei na uzyskanie zgody odźwiernego; nie otrzymuje jej jednak - prawo okazuje się nieprzeniknione, niedostępne. Ksiądz podaje różne interpretacje przypowieści: jedna mówi o godności odźwiernego, którą nadaje mu służba prawu, druga o sytuacji człowieka, który jako wolny przychodzi do prawa i całe życie poświęca na bezskuteczne próby dostania się do środka. Wielość interpretacji dowodzi, że prawda jest niedocieczona i że kłamstwo jest podstawą porządku świata.

Karol - bohater epizodyczny; wuj Józefa K., obywatel ziemski z prowincji jest zaniepokojony procesem Józefa K., bo boi się że wpłynie on ujemnie na sytuację rodziny. Chce pomóc Józefowi i zaprowadza go do swego przyjaciela adwokata Hulda.

Leni - bohaterka epizodyczna; pielęgniarka i kochanka adwokata Hulda. Wszyscy oskarżeni wydają się jej piękni i ze wszystkimi nawiązuje kontakty seksualne. Daje Józefowi K. klucz, aby mógł ją odwiedzać. Radzi mu też by był ustępliwy.

Panna Montag - bohaterka epizodyczna; bohaterka powieści F. Kafki Proces, przeprowadza się do pokoju p. Bürstner, nauczycielka francuskiego; proponuje bohaterowi rozmowę na temat procesu.

Praczka - bohaterka epizodyczna; bohater powieści F. Kafki Proces, żona Woźnego sądowego, kochanka sędziego i studenta Bertolda, swoje mieszkanie wynajmuje na posiedzenia Sądu. Ofiarowuje bohaterowi pomoc.

Sędzia śledczy - bohater epizodyczny; bohater powieści F. Kafki Proces, prowadzi pierwsze przesłuchanie Józefa K.

Titorelli - bohater epizodyczny; malarz etatowy sądu, obiecuje pomóc Józefowi K. i wyjaśnia mu mechanizmy działania sądu. Informuje go o trzech rodzajach uwolnienia: prawdziwym, pozornym i przewleczeniu. Uwolnienie prawdziwe, czyli uniewinnienie nigdy się nie zdarza. Pozorne uwolnienie polega na chwilowym uchyleniu sprawy, która w każdej chwili może być wznowiona. Przewleczenie polega na utrzymywaniu procesu w stadium początkowym, co zapobiega skazaniu. Titorelli jest człowiekiem ubogim, utrzymuje się ze zleceń sądowych, jest mężem zaufania sądu. Swoją funkcję przejął po ojcu, który także był malarzem sądowym.

Woźny sądowy - bohater epizodyczny; mąż praczki, musi pogodzić się z faktem, że żona nie należy tylko do niego. Prowadzi Józefa K. do kancelarii i pokazuje mu innych oskarżonych.

Pani Grubach - właścicielka pensjonatu, w którym mieszkał Józef K. Jest otyła, szelki fartucha, który nosi bez przerwy, wrzynają się w jej potężne ciało. W wolnych chwilach, gdy nie zajmowała się sprawami pensjonatu, naprawiała pończochy. Była wobec lokatorów uprzejma, choć lubiła też na ich temat plotkować. Wydaje się rozumieć sytuację, w jakiej znalazł się Józef K. Tłumaczy mu, że nie powinien się nią przejmować, bo nie takie rzeczy dzieją się na świecie.

Lanz - bohater epizodyczny; kapitan, kuzyn pani Grubach. Wysoki mężczyzna, mniej więcej czterdziestoletni o opalonej na brąz mięsistej twarzy. Ruchy miał sprawne i swobodne. Kobiety traktował z przesadną grzecznością, całując je po rękach, Józefa K. natomiast potraktował lekceważąco.

Strażnicy - bohaterowie epizodyczni; ich imiona to Franciszek i Willem. Pierwszy z nich był niższy, drugi wyższy i otyły. Pojawili się w jego pokoju, oznajmiając mu że jest aresztowany, zjedli mu śniadanie. Usiłują wyłudzić od bohatera jego bieliznę i inne osobiste rzeczy, wmawiając mu, że już nie będą mu potrzebne. Willem stale poklepuje go po ramieniu. Informują Józefa K. że będą go pilnować po dziesięć godzin dziennie i że za to im płacą. Dziwi ich nieświadomość bohatera i upieranie się przy niewinności. Gdy Józef K. poskarżył się na nich sędziemu śledczemu, zostali wychłostani. Kara miała na celu poniżenie ich. Wpłynęła też na ich dalszą karierę, bo nie będą mogli awansować.

Potrzebujesz pomocy?

XX-lecie (Język polski)

Teksty dostarczyło Wydawnictwo GREG. © Copyright by Wydawnictwo GREG

autorzy opracowań: B. Wojnar, B. Włodarczyk, A. Sabak, D. Stopka, A. Szóstak, D. Pietrzyk, A. Popławska
redaktorzy: Agnieszka Nawrot, Anna Grzesik
korektorzy: Ludmiła Piątkowska, Paweł Habat

Zgodnie z regulaminem serwisu www.bryk.pl, rozpowszechnianie niniejszego materiału w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania, utrwalanie lub kopiowanie materiału w celu rozpowszechnienia w szczególności zamieszczanie na innym serwerze, przekazywanie drogą elektroniczną i wykorzystywanie materiału w inny sposób niż dla celów własnej edukacji bez zgody autora podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności.

Korzystanie z portalu oznacza akceptację Regulaminu.

Polityka Cookies. Prywatność. Copyright: INTERIA.PL 1999-2021 Wszystkie prawa zastrzeżone.