Dante Alighieri żył w latach 1265-1321. Pochodził z zamożnego florenckiego rodu. Był człowiekiem wszechstronnie wykształconym i obdarzonym temperamentem politycznym. Brał czynny udział w życiu publicznym Florencji (piastował urząd priora - członka rady florenckiej). Zamieszany w walkę polityczną, musiał opuścić rodzinne miasto po klęsce swojego stronnictwa (zagrożono mu śmiercią i skonfiskowano jego dom i cały majątek). Ostatnie lata życia spędził w Rawennie.

Był autorem wielu tekstów, ale nieśmiertelność zapewniła mu przede wszystkim "Boska Komedia" pisana na wygnaniu w latach 1307-1321. Pierwotnie arcydzieło to nosiło tytuł "Komedia" (w znaczeniu - poemat o szczęśliwym zakończeniu), dopiero potomni dla podkreślenia wyjątkowości i genialności tego utworu dodali przymiotnik "Boska". Właściwy tytuł po raz pierwszy przyniosło weneckie wydanie datowane na 1555 rok. "Boską Komedię" uznaje się za summę średniowiecznej wiedzy filozoficznej, teologicznej i historycznej oraz wiedzy o ówczesnym czternastowiecznym świecie.

Treścią utworu jest wędrówka bohatera - poety po krainach Piekła, Czyśćca i Raju. Przewodnikami Dantego są: Wergiliusz - oprowadzający go po Piekle i Czyśćcu oraz przedwcześnie zmarła ukochana Beatrycze, z którą poeta spotyka się w Raju. Nad bramą wiodącą do Piekła znajdował się napis: "Lasciate ogni speranza…" ("Porzućcie wszelką nadzieję, którzy tu wchodzicie"). Piekło według Dantego ma kształt olbrzymiego leja, uformowanego na skutek upadku Lucyfera, który zresztą został uwięziony na samym dnie. Składa się ono z 9 kręgów, w których przebywają grzesznicy podzieleni na trzy główne grupy: oszuści, gwałtownicy i pobłażający własnym zmysłom. Z kolei Czyściec to góra zbudowana z 9 pięter. Dusze przebywających tam grzeszników również cierpią, ale mają nadzieję i wierzą w Bożą sprawiedliwość. Stopnie Czyśćca, podobnie jak i Piekła, odpowiadają rodzajom popełnionych grzechów. Na samym szczycie góry znajduje się Raj. Ukazany jest on jako 9 sfer nieba, które znajdują się wśród gwiazd. W zwieńczeniu nieba, tzw. Empireum, mieszka Bóg. Ostatnią część poematu kończy modlitwa św. Bernarda, który prosi Matkę Bożą o wyjednanie u Najwyższego łaski, aby Dante mógł zobaczyć Boga choć przez moment. Ostatecznie prośba zostaje spełniona.

W "Boskiej Komedii" panuje niesłychany ład i porządek. Wszystko w tym arcydziele jest ściśle uporządkowane i artystycznie przemyślane. Konstrukcją całego utworu rządzi idealny system trójkowy - symbol Trójcy Świętej. Poemat składa się z trzech części pisanych tercyną (strofą trójwersową o rymach aba bcb cdc…). Każda z trzech części zawiera 33 pieśni (cantos), z dodaną jedną pieśnią wstępną (99 + 1 = 100, a przecież 102 symbolizowało doskonałość).

Znaczenie dzieła Dantego trzeba rozpatrywać zarówno na płaszczyźnie symbolicznej, jak i alegorycznej. Symboliczne są tutaj m.in. postacie przewodników bohatera oraz wielu grzeszników i sam motyw wędrówki. "Boską Komedię" uznaje się również za alegoryczną przypowieść o sensie istnienia człowieka na Ziemi. Według poety celem życia ludzkiego ukazanego jako wędrówka jest Bóg i osiągnięcie zbawienia.

Dante Alighieri żył w czasach przypadających na schyłek średniowiecza. Czytając "Boską Komedię", można zauważyć, że ten wybitny florencki poeta myślał już kategoriami charakterystycznymi dla kolejnej epoki literackiej - Odrodzenia. Widać to m.in. w tym, że poemat został napisany w języku włoskim (odejście od średniowiecznego zwyczaju pisania po łacinie). O renesansowym charakterze dzieła świadczy również widoczne zainteresowanie Dantego człowiekiem oraz dostrzeganie jego przeżyć. "Boska Komedia" do dziś zachwyca swoim pięknem, a także budzi podziw dla ogromnej wiedzy oraz wielkiego artyzmu poety.