Przejdź na stronę główną Interia.pl

Boska Komedia

Dante Alighieri

Streszczenie szczegółowe

PIEKŁO

Pieśń I

Pieśń jest alegorycznym wprowadzeniem do poematu. Trzydziestopięcioletni Dante, zabłądziwszy w lesie, staje oko w oko z trzema groźnymi zwierzętami: panterą, lwem i wilczycą. Z opresji wybawia go Wergiliusz, który proponuje poecie podróż w zaświaty. Obiecuje, że przez piekło i czyściec on będzie oprowadzał, a w niebie czeka o wiele godniejszy przewodnik.

Pieśń II

Wędrówka Dantego rozpoczyna się w nocy z Wielkiego Czwartku na Wielki Piątek. Poeta brak pewności, czy zasłużył na to, by móc przyjrzeć się zaświatom. Wergiliusz tłumi jego niepokoje wyjaśniając, że sama Najświętsza Panna zezwoliła na tę podróż, a u niej wstawiły się: Święta Łucja i Beatrycze (ukochana poety).

Pieśń III

Przed piekłem właściwym, które znajduje się pod ziemią i ma kształt zwężającego się ku dołowi leja, znajduje się przedsionek. Przebywają się tutaj dusze ludzi, którzy za życia byli gnuśni i neutralni, dobro i zło było im obojętne. Nie potrafili oni wybrać żadnego kryterium postępowania. Dante i Wergili przekraczają bramę piekieł, nad którą wisi napis: Porzućcie wszelką nadzieję, którzy tu wchodzicie...” (Ty, który wchodzisz, żegnaj się z nadzieją...”). Dante obserwuje Charona przewożącego dusze potępione. Poeta pada rażony błyskawicą, a gdy odzyskuje świadomość, jest już na drugim brzegu Acherontu.

Pieśń IV

Dante znajduje się w pierwszym kręgu piekła. W tym miejscu umieszczone są dusze dzieci zmarłych bez chrztu oraz ludzi prawych, szlachetnych, którzy żyli przed narodzeniem Chrystusa i nie mieli możliwości poznania prawdziwej wiary. Zamek, symbolizującym filozofię, która zapewnia sławę, stanowi rezydencję poetów (Homer, Horacy, Owidiusz, Lukan) i myślicieli świata pogańskiego(Sokrates, Platon, Hipokrates, Ptolemeusz, Seneka, Demokryt). Ich cierpienie należy do kręgu przeżyć psychicznych. Przebywają tu także dusze wyznawców Koranu i bohaterów mitologicznych (Elektra, Hektor).

Pieśń V

Wchodząc do drugiego kręgu piekła Dante i Wergiliusz spotykają Minosa, którego zadaniem jest wyznaczenie każdej duszy miejsca w piekle, odpowiedniego do jej przewinień. W tym kręgu męki cierpią dusze ludzi, którzy nazbyt ulegali zmysłom, popełniając się często grzech rozpusty. Są smagane ostrym wichrem. Znajdują się tutaj między innymi: Semiramida, Kleopatra, Helena, Parys, Tristan oraz Francesca da Rimini, która opowiada poetom historię swej tragicznej miłości do Paolo Malatesta.

Pieśń VI

W trzecim kręgu piekła Dante spotyka Cerbera pilnującego wejścia. W tym, miejscu pokutują dusze ludzi, którzy grzeszyli obżarstwem. Florentczyk Ciacco analizuje sytuację polityczną Florencji i przepowiada walki bratobójcze, jakie prowadzić będą ze sobą jej mieszkańcy.

Pieśń VII

W czwartym kręgu Dantego i Wergiliusza wita Pluton. Znajdują tu dusze skąpców i rozrzutników. Wkraczają do kręgu piątego, gdzie są dusze gwałtowników, zazdrośników, pesymistów i ludzi pysznych.

Pieśń VIII

Przewodnik oprowadza Dantego w dalszym ciągu po kręgu piątym. Idąc po bagnach, spotykają potępionego za gniew florentczyka, Filipa Argenti. Docierają do wrót miasta otoczonego murami. Pilnują go demony wyjątkowo złośliwe. Zatrzaskują przed nimi wrota. Chcą rozłączyć Dantego z Wergilim i zmusić go do szukania drogi powrotnej.

Pieśń IX

Od bram grodu Disa starają się odstraszyć Dantego i jego przewodnika trzy Furie, ale zjawia się Anioł, wysłannik nieba, który przepędza je i otwiera wędrowcom bramę. Dante wkracza do kręgu szóstego. Tutaj znajdują się heretycy zamknięci w płonących grobach.

Pieśń X

Dante wędruje pomiędzy grobowcami. spotyka tutaj dwóch mieszkańców Florencji: Farinatę degli Uberti (przywódca jednego ze stronnictw politycznych), który zapowiada mu wygnanie z miasta, oraz Cavalcante Cavalcantiego.

Pieśń XI

Wergiliusz wyjaśnia Dantemu, jak wielkim grzechem w oczach Boga jest lichwa. Powołuje się przy tym na autorytet Arystotelesa („Etyka”, „Fizyka”) oraz na Księgę Rodzaju. Lichwa stanowi także przestępstwo wobec natury. Lichwiarz, zbierający zyski płynące z pożyczania pieniędzy, na dodatek na wysoki procent, działa wbrew naturze, gdyż nie są one naturalnymi owocami jego pracy. Wergiliusz objaśnia również strukturę dolnego piekła.

Pieśń XII

W siódmym kręgu Wergili i Dante najpierw spotykają stojącego na straży Minotaura, a później widzą rzekę wrzącej krwi, w której cierpią grzesznicy dopuszczający się za życia przemocy wobec innych. Dodatkowo pilnują ich centaury. Jeden z nich oprowadza poetów. Pokutuje tu wielu tyranów, którzy za życia posiadali ogromną władzę.

Pieśń XIII

Dalej poeci spotykają dusze samobójców zamienione w drzewa, których korą i liśćmi żywią się straszne harpie. Jednym z tych nieszczęśników jest Pietro della Vigna.

Pieśń XIV

Dante i Wergili wciąż jeszcze przebywają w kręgu siódmym. Na pustyni znajdują bluźnierców przeciw Bogu, którzy są smagani ognistym deszczem. Wśród nich jest król grecki, Kapaneos. Wergiliusz wyjaśnia Dantemu pochodzenie piekielnych rzek.

Pieśń XV

Dante spotyka swego mistrza i przyjaciela Brunetto Latiniego, który opowiada mu o towarzyszach cierpień: Priscianie, Francescu d'Accorso i Andrei de'Mozzi. Latini przepowiada Dantemu przyszłość.

Pieśń XVI

Dante i Wergili natrafiają na nową grupę „sodomitów”. Wśród nich znajduje się Jacopo Rustitucci. Przy granicy siódmego kręgu obserwują pienistą rzekę piekielną, która „z hukiem przelewa się do następnego kręgu”.

Pieśń XVII

Wędrowcom ukazuje się potwór Gerion (mityczny król Erytrei, o ciele węża i twarzy normalnego człowieka), który symbolizuje obłudę i fałsz. Dante przygląda się kaźni lichwiarzy. Gerion przewozi jego i Wergiliusza do ósmego kręgu piekła.

Pieśń XVIII

Poeci wędrują po mostach spinających dziesięć jarów kręgu ósmego. W pierwszym jarze Dante zauważa znajomego, Venedicta Caccianemico. Znajdują się tu uwodziciele i stręczyciele (między innymi Jazon). W drugim jarze odbywają pokutę nierządnice i rozpustnicy.

Pieśń XIX

W trzecim jarze ósmego kręgu Dante widzi wysokich dostojników Kościoła, którzy „splamili się symonią”, czyli kupczyli godnościami kościelnymi. Wśród nich jest papież Mikołaj III (Giovanni Gaetano Orsini). Pokutujący wiszą w głębokich jamach głową na dół, a ich wystające stopy pali ogień. Dante robi aluzję do rzekomego oddania władzy świeckiej papieżom, co miał uczynić cesarz Konstantyn.

Pieśń XX

W czwartym jarze ósmego kręgu znajdują się wróżbici i magowie (między innymi Amfiareus, Tyrezjasz, Arontas i Manto). Dante i Wergili obserwują ich z mostu. Pokutnicy zmuszeni są do powolnego marszu przed siebie z głowami przekręconymi do tyłu.

Pieśń XXI

Piąty jar „zamieszkują” oszuści. Są zanurzeni w gorącej smole, a pilnują ich diabły z harpunami w ręku. Dante ma okazje zaobserwować reakcje świeżo przybyłego pokutnika. Dowódca diabłów, Chwost, oferuje poetom eskortę, która pomoże im bezpiecznie przejść po stromym brzegu.

Pieśń XXII

Przeprawiając się krawędzią jaru, Dante i Wergiliusz przyglądają się cierpiącym oszustom. Jeden z nich, Ciampolo di Navarra opowiada im losy swoje i współpokutników: wszyscy oni dopuścili się oszustw (zwłaszcza wobec swych zwierzchników) i nadużyć władzy.

Pieśń XXIII

W jarze szóstym cierpią hipokryci. Muszą oni wędrować w płaszczach z ołowiu. Tutaj zostali zesłani najwięksi spośród obłudników: Kajfasz i jego teść, Annasz. Ich kara jest wyjątkowa: każdy przechodzący depcze po nich, aby mogli odczuć ciężar hipokryzji całej ludzkości.

Pieśń XXIV

Dante i jego przewodnik docierają do łańcucha skał, ciągnącego się przez pozostałe jary ósmego kręgu. W siódmym jarze widzą złodziei, których ciała, kąsane przez przerażające węże, rozsypują się w proch, by znów się odrodzić. Jeden ze skazańców mówi Dantemu o bratobójczych walkach, które rozegrają się w przyszłości we Florencji. Obraz wieśniaka przerażonego widmem szronu oddaje stan ducha poety, którego również przeraża widmo nowych niebezpieczeństw, ale tak jak strach wieśniaka mija, gdy szron zniknie, tak i obawy Dantego mijają.

Pieśń XXV

W siódmym jarze ósmego kręgu znaleźli miejsce złodzieje i złoczyńcy. Wśród nich Dante rozpoznaje znanych z tego florentczyków: Angello Bruneleschi, Buoso Abati, Puccio Galigai i Francesco Cavalcanti. Tutaj przebywa także mitologiczny złodziej, Kakus. Za karę przechodzą oni nieustanną przemianę z ludzi w węże i z węży w ludzi.

Pieśń XXVI

Wergiliusz znajduje się z Dantem na moście nad ósmym jarem ósmego kręgu i obserwuje skazańców, którzy na ziemi wsławili się fałszywym doradztwem. Widoczne są płomyki nad nimi. Dante zauważa Ulissesa (Odyseusza) i Diomedesa. Znani oni byli z łączenia przebiegłości z przemocą (oni wpadli na pomysł z koniem trojańskim i podstępnym wykradzeniem posągu Ateny z Troi, co stało się bezpośrednią przyczyną upadku miasta).

Pieśń XXVII

Do poetów podchodzi książę Guido di Montefeltro. Dante zdaje mu relację z sytuacji panującej w miastach prowincji Romania (Rawennie, Cervii, Forli, Rimini, Faenzy, Imoli, Cesenie). Następnie wykorzystuje okazję i wygłasza oskarżenie przeciwko papieżowi Bonifacemu VIII i jego otoczeniu za popieranie zbrodniczego ugrupowania politycznego.

Pieśń XXVIII

Dziewiąty jar ósmego kręgu przeznaczony jest dla podżegaczy do zamieszek społecznych i religijnych. Cierpi tu Mahomet, Pietro di Medicina (szerzył waśnie pomiędzy książętami Romanii), Mosca Lamberti (skłócił ze sobą rody florenckie, co dało początek podziałowi na wrogie ugrupowania gwelfów i gibellinów), Bertrand de Born (miał podburzyć królewicza angielskiego przeciwko jego ojcu).

Pieśń XXIX

W dziesiątym jarze ósmego kręgu pokutują fałszerze. Znajdują się tu miedzy innymi Griffolino d'Arezzo i Capocchio da Siena. Obydwaj zajmowali się alchemią. Dante i Wergiliusz idą po krawędzi jaru, który oddziela Złe Doły od Studni Gigantów.

Pieśń XXX

Poeci w dalszym ciągu przyglądają się pokutującym fałszerzom. Przedstawiają odrażający widok: gryzą się w szale, dotknięci są przez przeróżne choroby (na przykład wodną puchlinę).

Pieśń XXXI

Wergiliusz prowadzi Dantego do dziewiątego kręgu. Zatrzymują się przy studni strzeżonej przez gigantów. Jeden z nich, Anteusz, pomaga im przedostać się do ostatniego kręgu.

Pieśń XXXII

Dante i Wergiliusz odwiedzają po kolei trzy koła ostatniego piekielnego kręgu. Nazywają się one: Kaina, Antenor i Giudeka. Spotykają tutaj zdrajców i zabójców: splecionych twarzami Napoleone i Alessandro, braci, których różnice polityczne i majątkowe doprowadziły do morderstwa; Mordreda próbującego odebrać królowi Arturowi władzę i życie; Alberta Camicione dei Pazzi, zabójcę krewniaka. Cierpią tu zdrajcy ojczyzny i własnego stronnictwa. Większość z nich jest zanurzona w lodowatej wodzie.

Pieśń XXXIII

W trzecim kole dziewiątego kręgu pokutują zdrajcy przyjaciół oraz dusze ludzi, którzy wprawdzie żyją jeszcze i chodzą po świecie, ale ich dusze znajdują się już w piekle.

Pieśń XXXIV

W czwartym kole ostatniego kręgu, na samym dnie piekła, Wergiliusz i Dante spostrzegają „zdrajców dobroczyńców”. W trzech płaszczach Lucyfera (pogrążonego w lodzie) siedzą tu najwięksi zdrajcy ludzkości: Judasz (zdrajca Chrystusa) oraz Brutus i Kasjusz (zdrajcy Juliusza Cezara). Wędrówka poetów po piekle dobiegła kresu. Znaleźli się w centrum ziemi. Przez tunel kierują się ku wyjściu na drugą półkulę, aby dostać się do Góry Czyśćcowej.

W Czyśćcu w dalszym ciągu przewodnikiem Dantego jest mistrz Wergiliusz. Liczba dziewięć i tutaj organizuje przestrzeń: Góra Czyśćcowa składa się z dziewięciu pięter. Przebywające tu dusze pogrążone są w kontemplacji i statycznym, biernym oczekiwaniu zbawienia. Po niebie oprowadza Dantego jego ukochana, piękna Beatrycze, a na samym końcu - święty Bernard z Clairvaux. Raj umieszczony jest na planetach i składa się z dziewięciu sfer. Najwyższa część Nieba, Empireum, stanowi siedzibę Boga. Dante wędruje po Niebie, wpadając w ekstazę szczęścia i radości. Miłość Dantego do kobiety, do Beatrycze, prowadzi do miłości Stwórcy.

Potrzebujesz pomocy?

Teksty dostarczyło Wydawnictwo GREG. © Copyright by Wydawnictwo GREG

autorzy opracowań: B. Wojnar, B. Włodarczyk, A. Sabak, D. Stopka, A. Szóstak, D. Pietrzyk, A. Popławska
redaktorzy: Agnieszka Nawrot, Anna Grzesik
korektorzy: Ludmiła Piątkowska, Paweł Habat

Zgodnie z regulaminem serwisu www.bryk.pl, rozpowszechnianie niniejszego materiału w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania, utrwalanie lub kopiowanie materiału w celu rozpowszechnienia w szczególności zamieszczanie na innym serwerze, przekazywanie drogą elektroniczną i wykorzystywanie materiału w inny sposób niż dla celów własnej edukacji bez zgody autora podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności.

Korzystanie z portalu oznacza akceptację Regulaminu.

Polityka Cookies. Prywatność. Copyright: INTERIA.PL 1999-2019 Wszystkie prawa zastrzeżone.