W maju 2004 roku dziesięć nowych państw przystąpiło do Unii Europejskiej. Oficjalna ceremonia poszerzenia struktur Unii Europejskiej odbyła się w Dublinie, gdzie przed siedzibą prezydenta Irlandii na maszt wciągnięto flagi nowych państw członkowskich. W uroczystościach wzięli udział reprezentanci dwudziestu pięciu krajów i rządów. Ponad to na zamku w Dublinie zostały odprawione modlitwy w intencji całej Europy. Modlili się nie tylko chrześcijanie, ale i wyznawcy judaizmu oraz islamu.

1 maja 2004 roku także i Polska weszła do Unii Europejskiej. Tego dnia w Warszawie przed Grobem Nieznanego Żołnierza na Placu Józefa Piłsudskiego, prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Aleksander Kwaśniewski, umieścił obok flagi polskiej, flagę Unii Europejskiej. W czasie ceremonii odegrano hymn unijny "Odę do radości". W swoim przemówieniu Aleksander Kwaśniewski stwierdził: "Polacy, którzy świętują teraz wejście do Unii, spłacają dług wobec poprzednich pokoleń", natomiast były premier RP Tadeusz Mazowiecki przypomniał wypowiedziane przed laty słowa Jana Pawła II: "Niech zstąpi duch Twój i odnowi oblicze ziemi, tej ziemi". Uroczystości trwały także 2 maja. W Świątyni Opatrzności Bożej w Wilanowie w Warszawie została odprawiona msza, w której wzięli udział reprezentanci władz państwowych. Urząd Miasta natomiast zorganizował koncert: "Europo, ojczyzno moja". Ponad to na Zamku Królewskim zorganizowano konferencję, w której wziął udział Pat Cox - szef Parlamentu Europejskiego. 3 maja, w święto Konstytucji, odbyło się natomiast uroczyste umieszczenie flagi Unii Europejskiej przed Pałacem Prezydenckim.

Droga Polski do struktur europejskich była długa. Zapoczątkował ją czternaście lat temu premier Tadeusz Mazowiecki, szef pierwszego po wojnie, niekomunistycznego rządu w Polsce. Wniosek o przyjęcie Polski do UE złożył w 1994 roku Waldemar Pawlak (PSL- Polskie Stronnictwo Ludowe). Negocjacje rozpoczęły się w 1998 roku, kiedy szefem rządu w Polsce był Jerzy Buzek (AWS - Akcja Wyborcza Solidarność ), zakończyły się natomiast w 2002 roku, kiedy stanowisko premiera Polski piastował Leszek Miller (SLD- Sojusz Lewicy Demokratycznej). 1 lutego 1994 roku wszedł w życie dokument, który gwarantował państwu polskiemu status państwa stowarzyszonego przez Unie Europejską. Dokument ten znosił różne ograniczenia związane z handlem i jednocześnie nakładał na Polskę obowiązek dostosowywania się do regulacji unijnych. W 1993 roku odbył się szczyt w Kopenhadze, w trakcie którego zostały ustalone tak zwane kryteria kopenhaskie, ustalające zasady przyjęcia państw stowarzyszonych czyli między innymi Polski do Unii Europejskiej.

31 grudnia 1998 roku w Luksemburgu odbyły się pierwsze rozmowy negocjacyjne z udziałem takich państw jak: Polska, Czechy, Słowacja, Estonia, Cypr, Węgry ( państwa te nazywane są grupą luksemburską). Najtrudniejsze rozmowy toczyły się wokół kwestii: swobodnego przepływu osób, które wiązały się z możliwościami podjęcia pracy przez Polaków w krajach Unii; swobodnego przepływu kapitału, który dotyczył możliwości zakupu ziemi w Polsce przez obcokrajowców oraz w obszarze rolnictwa. W ostateczności strona polska wynegocjowała: dwunastoletni okres ochronny na sprzedaż ziemi rolnej, odpowiednią wysokość dopłat unijnych do rolnictwa, które wynoszą: w 2006 roku 35% płatności obowiązujących w Unii Europejskiej, w 2013 roku pełną wysokość dopłat. Ostateczne warunki członkostwa Polski w Unii Europejskiej zostały ustalone na szczycie w Kopenhadze w grudniu 2002 roku, natomiast w Atenach, 16 kwietnia 2003 roku premier Rzeczypospolitej Polskiej Leszek Miller, minister spraw zagranicznych RP Włodzimierz Cimoszewicz oraz minister do spraw europejskich Danuta Huebner podpisali Traktat Akcesyjny o przystąpieniu Polski do struktur Unii Europejskiej.

Od czasu przystąpienia do Unii Europejskiej Polska jest członkiem wielu instytucji unijnych. Jedną z takich instytucji jest Europol. Europol umożliwia współpracę policji i straży granicznej państw stowarzyszonych, a przez to ułatwia walkę z międzynarodową przestępczością. Komendant główny policji w Polsce nadinspektor Eugeniusz Szczerbak tak podsumował członkostwo Polski w Europolu: "Przede wszystkim zwiększą się nasze możliwości operacyjne. Będziemy mieć dostęp do wszystkich baz danych policji krajów członkowskich". Jako członek Europolu Polska, podobnie jak pozostałe dziesięć państw, które razem z nią weszły w struktury unijne, jest zobowiązana płacić wkład w budżet tejże instytucji. Łączny wkład w roku 2005 wynosi około 4,5 procent z całości budżetu ( z około 68 mld), przy czym na Polskę przypada około 2 procent tej sumy czyli około 1,3 mld rocznie.

Europol jest instytucją, która powstała na mocy Traktatu z Maastricht, a swą działalność rozpoczęła 3 stycznia 1994 roku pod nazwą Europejska Jednostka Narkotykowa (EDU). Powołana początkowo do walki z narkomanią instytucja szybko rozszerzyła swoją działalność na takie dziedziny jak: walka z terroryzmem, przemyt narkotyków, międzynarodowa przestępczość zorganizowana.

Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej wiązało się z licznymi obawami społeczeństwa polskiego. Nie wszyscy byli za akcesem Polski do Unii Europejskiej. Jednakże badania sondażowe prowadzone przez CBOS (Centrum Badania Opinii Społecznej) wskazują, że poparcie integracji Polski z Unią Europejską stale się zwiększa. Tendencja ta zdaniem ekspertów, między innymi zdaniem szefowej Instytutu Spraw Publicznych profesor Leny Kolarskiej-Bobinskiej, spowodowana jest wzrostem gospodarczym w kraju, a przez to wzrostem zaufania do struktur unijnych.

Wejście Polski do struktur europejskich ma efekty negatywne jak i pozytywne. Do tych pierwszych czyli do efektów negatywnych zalicza się między innymi wzrost cen towarów i usług. Od maja 2004 roku do października 2004 roku ceny wzrosły o 4,5%. Najwięcej wzrosły ceny produktów spożywczych, głównie mięsa. Dane pokazują, że już w październiku żywność była droższa o około 7 procent. Do efektów pozytywnych zalicza się z kolei szybki i bardzo intensywny wzrost gospodarczy. Zwiększył się polski eksport (głównie produktów rolnych i spożywczych) jak i import, wzrosły obroty handlu, wzrosły inwestycje w różne branże przemysłowe, obniżyły się koszty działalności gospodarczej ( w szczególności firm transportowych i eksportowych). Owy intensywny rozwój ekonomiczny kraju nie spowodował jednak spadku stopy bezrobocia w Polsce. Zdaniem ekspertów w konsekwencji modernizacji sektora gospodarczego, wzrosła wydajność pracy oraz konkurencyjność, jednak nie zwiększyła się stopa zatrudnienia. Powodem tego może być niedostosowanie się ludzi do nowej rzeczywistości i nowych warunków. Polska gospodarka od przystąpienia do Unii Europejskiej rozwija się bardzo intensywnie, należy także przypuszczać, że pojawiający się nowi inwestorzy sprawią iż stopa bezrobocia w kraju ulegnie zmniejszeniu, gdyż wraz z inwestycjami pojawią się nowe miejsca pracy.

Od czasu akcesu do Unii Europejskiej Polska korzysta z różnych dopłat bezpośrednich. Z unijnej kasy państwo polskie otrzymało więcej niż do niej wpłaciło. Przykładem tego są następujące dane: do budżetu unijnego Polska z tytułu członkowskiego wpłaciła około 1,102 mld euro ( czyli około 5,181 mld złotych), a otrzymała około 2,482 mld euro (czyli około 10,658 mld zł); natomiast jeżeli chodzi o dopłaty do rolnictwa to do pierwszego grudnia rolnicy bieżącego roku otrzymali 1. 2 mld złotych.

Dokonanie bilansu akcesu Polski do Unii Europejskiej nie jest łatwe, tym bardziej że przed Polską stoją coraz to nowsze wyzwania i zadania związane właśnie z jej członkostwem w Unii. Tak natomiast podsumował te kwestie prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Aleksander Kwaśniewski w telewizyjnym i radiowym orędziu noworocznym: "Spotykamy się już po raz dziesiąty. Ale po raz pierwszy w zjednoczonej Europie. Spełniło się narodowe pragnienie. Razem z przyjaciółmi budujemy przyszłość kontynentu, idziemy drogą dialogu i współpracy. Jestem przekonany, że to nasze zrastanie się z Europą będzie z każdym rokiem bardziej widoczne i odczuwalne."