Unia Europejska nie zastępuje Wspólnot Europejskich lecz pełni funkcję "nadbudowy" ponad trzema filarami

Filar pierwszy stanowią wspólnoty europejskie, funkcjonujące w oparciu o traktaty zawarte w poprzednich latach. Do tego filaru należą: wspólny rynek, unia celna, polityka rolna, handlowa, transportowa, przemysłowa oraz strukturalna, a także unia walutowa i gospodarcza, sieci transeuropejskie, wspólne badania naukowe, polityka socjalna i rozwój technologiczny, ochrona konsumenta, środowiska, kultura i obywatelstwo Unii. Filar drugi odpowiada za wspólną politykę bezpieczeństwa i zagraniczną. Jego realizacja jest możliwa dzięki współpracy między rządami. Państwa będące członkami Unii Europejskiej tworzą stanowisko w odniesieniu do utrzymania pokoju, a także ochrony praw człowieka zarówno na obszarze Unii jak i w krajach trzecich.. Kraje UE współpracuj w obrębie tego filaru z wojskami krajów należących do NATO. Trzeci filar to sprawy wewnętrzne, wymiar sprawiedliwości. W zakresie tego filaru dąży się do uzyskaniu wspólnego stanowiska w odniesieniu do spraw dotyczących ochrony granic, polityki azylowej, migracyjnej wizowej a także zwalczania przestępczości zorganizowanej i narkomanii.

Do celów Unii Europejskiej nie należy wyłącznie stworzenie unii walutowej i gospodarczej, ale także tworzenie wspólnej polityki, obronnej, zagranicznej i bezpieczeństwa.

Dnia 8 kwietnia 1994 r. Polska zadeklarowała oficjalnie chęć wstąpienia w struktury Unii Europejskiej. Integracja ze strukturami Unii Europejskiej wzbudzała wiele emocji w polski społeczeństwie. Stopień zaawansowania procesów integracji, które były przejawem intensywnych działań w celu dostosowania się do warunków przyszłego członkostwa oraz zjawiska, nie zawsze pozytywne, będące wynikiem transformacji systemowej, dokonały zmiany społecznej akceptacji. Zawarcie Układu Europejskiego ze strukturami Wspólnoty Europejskiej zwiększyło - w politycznym sensie - poczucie bezpieczeństwa oraz promowało stabilność Polski w stosunku do innych partnerów, a w sensie ekonomicznym - pobudzało przemiany systemowe w odniesieniu sprawdzonych wzorców i pomagało przezwyciężyć gospodarcze zacofanie np. poprzez większy napływ inwestycji zagranicznych. Otwarcie rynku partnerów unijnych na eksport polskich produktów przyczyniło się do powiększenia skali produkcji, racjonalnego korzystania z zasobów produkcyjnych i obniżki kosztów, co przyspieszyło tempo wzrostu gospodarczego i wzrost ilości miejsc pracy.

Otwarcie rynku polskiego na import z Unii Europejskiej, czasami powolne, powoduje konieczność ponoszenia kosztownych restrukturyzacji niektórych gałęzi przemysłu. Ma to dla konsumentów pozytywne znaczenie, gdyż nie tylko stwarza im możliwość większego wyboru towarów ale powoduje u niektórych producentów konieczność dostarczenia tańszych jakościowo wyższych produktów.

Polska, jako kraj stowarzyszony, ma wiele korzyści, choć są związana jest z tym konieczność ponoszenia kosztów dostosowawczych. W powiązaniu z tym, pojawia się pytanie, czynie było lepiej pozostać przy tym statusie, a następnie formalnie nie dążyć do członkostwa w strukturach Unii Europejskiej, co zgodnie z przypuszczeniami- mogłoby spowodować większe komplikacje. Trzeba sobie jednak uświadomić, że integracja z Unią nie jest odpowiedzialna za wszystkie bolączki gospodarcze. Konieczność dostosowania prawnego i ekonomicznego jest wymuszana koniecznością transformacji gospodarki. Integracje towarzysząc tym procesom jedynie je wzmacnia.

Niezależnie od stopnia związania z Unią Europejską, istnieje konieczność wprowadzenia pewnych działań modernizacyjnych i restrukturyzacyjnych, w celu osiągania korzyści z podziału międzynarodowego pracy oraz przełożenie ich na indywidualny przyrost dochodów osiągnięcie w rezultacie wzrostu gospodarczego w skali całego państwa. Należy zatem patrzeć na płynące z integracji korzyści w perspektywie dłuższego okresu. Istnieje konieczność poniesienia w krótkim okresie czasu pewnych kosztów inwestycji początkowych, które procentować będą dopiero w przyszłości.

Dystans jaki znajduje się pomiędzy Polską a najbiedniejszymi krajami Unii, w odniesieniu do rozwoju, jest szokujący. Rozsądna jest jednak przynależność do towarzystwa zapewniającego korzyści sfery gospodarczej, politycznej, społecznej i cywilizacyjnej. W obecnych układach polityczno - gospodarczych, gospodarka Polski ma dużą szansę skorzystania z integracji gospodarczej, dlatego też nasz kraj nie poprzestaje w dążeniach do członkostwa w Unii Europejskiej.. Gwarantuje ono nam udział w procesach decyzyjnych, zwłaszcza że inne państwa Europy Środkowej dążą do tego samego celu. Układ Europejski , mimo wprowadzenia preferencji dla obu stron, nie zapewnia pełnej liberalizacji handlu w sektorze rolnym, w którym Polsce szczególnie zależy w kwestii dostępności do rynków unijnych.. Układ Europejski wprowadził niewielkie ułatwienia w odniesieniu do przepływu siły roboczej między Polską a krajami członkowskimi. Preferencje handlowe uległy dewaluacji wskutek wejścia decyzji Rundy Urugwajskiej GATT w życie, dzięki której Wspólnota Europejska nadała pewne preferencje partnerom handlowym. Stowarzyszenie nie daje gwarancji w uczestnictwie działaniach rynku wewnętrznego Unii. Nadal istnieją przeszkody powodujące utrudnienia w swobodnej działalności podmiotów gospodarczych obu stron. Są to:

- bariery fizyczne (kontrola na granicach),

- fiskalne (systemy podatków pośrednich),

techniczne (wymogi proceduralne, prawne, odmienne standardy i normy),

Bariery te istnieją w związku z ponoszeniem kosztów przez przedsiębiorców, co wpływa na cenę towaru, który sprzedawany jest konsumentom i w ten sposób cały obieg się zamyka.

Będąc członkiem Unii Europejskiej, Polska zwiększa swoją szansę wiarygodności na arenie międzynarodowej, w szczególności w oczach inwestorów zagranicznych, także spoza Unii, w tym z krajów trzecich.. Kraje te dzięki wykorzystaniu niższych kosztów pracy, mogą wykazywać chęć umiejscowienia się na naszym rynku pracy w celu wyrobienia sobie dobrej pozycji w ekspansji na wschodnie i zachodnie rynki pracy.

Dzięki uzyskaniu statusu członka, istnieje możliwość korzystania ze środków wsparcia finansowego pochodzących z Funduszy Strukturalnych, co oddaje zasadę działania tzw. Zasady solidarności, w oparciu o którą funkcjonuje Unia Europejska. Aby pozyskać te fundusze istnieje potrzeba przygotowania infrastruktury pozwalającej na efektywne wykorzystanie przyznawanych środków. Należy jednak wiedzieć że, finansowanie projektów stale wymaga współ finansowania ich z budżetu polskiego.

Perspektywa bycia członkiem Unii Europejskiej odgrywa decydującą role dla polityki wewnętrznej w Polsce. Do tej pory żaden z naszych rządów nie zakwestionował chęci przystąpienia Polski do struktur Unii Europejskiej. Przyjęcie do Unii, pomimo że jest ważnym czynnikiem, który mobilizuje i dyscyplinuje polskie władze wykonawcze i ustawodawcze do wdrażania niezbędnych dostosowań. Według szacunków, polski parlament i rząd uchwalić muszą ponad sto siedemdziesiąt ustaw ważnych dla integracji Polski z Unią Europejską.

Polska w pełni zasługuje na uczestnictwo w procesie rozwoju i dostępu do świata, a zwłaszcza Europy. Dzięki doświadczeniom dziejowym, bogactwu kulturowemu i duchowemu, Polska może przyczynić się skutecznie dla dobra ogólnego raz umocnienia bezpieczeństwa i pokoju w Europie.