Celem niniejszej pracy jest ukazanie motywów śmierci występujących w malarstwie barokowym. Spróbuję także ukazać jak ludzie postrzegali śmierć w tamtych czasach. W tym celu posłużę się analizą kilku wybranych obrazów. Obrazy te namalowane są przez wielkich barokowych mistrzów są nimi między innymi : Caravaggio, Peter Paul Rubens, Nicolas Poussin czy Georges de La Tour.

Bardzo częstym i ciekawym tematem epoki barokowej była przede wszystkim przemijalność. Temat ten przewijał się prze wszystkie aspekty życia. Ludzie , którzy obawiają się swojej przyszłości a także życia po śmierci nie znając tego co ich czeka zaczynają w codziennej egzystencji jak najwięcej z niego brać.

Dla śmierci nie ma granic nie ma miejsca do, którego by nie dotarła nie ma osoby która jej się wymknie. Idealnie oddaje moją wypowiedź obraz o tytule "Alegoria marności świata" namalowany przez Juana de Valdes Leala.

Na obrazie widzimy szkielet trzymający trumnę. Podnosi się on powyżej wszystkich atrybutów władzy. Te atrybuty to władza świecka - korona, władza duchowej- pastorał, symbol wiedzy- księgi i globus, atrybut siły - szpada i elementy zbroi, które znajdują się w rogu obrazu. Szkielet wskazuje ponad te atrybuty na łaciński napis: "in octu oculi" . Napis ten przypomina nam o przemijającym czasie.

Podobne motywy i przesłanie dostrzegamy na innym obrazie np. na dziele Pietera Claesza.

Podobnie jak na wcześniejszym obrazie widoczna jest czaszka. Czaszka ta jest ponad innymi rzeczami. Przedmioty te są już zbędne zmarłemu. Są to - księga, pióro, kielichkompas. Obraz ma chłodną tonację. Światło jest przyciemnione Cały obraz jest w chłodnej tonacji kolorystycznej, przyciemnione światło skierowane jest na obrus zielonego koloru i na ścianę w kolorze szarym. Wizja ta jest mroczna.

Innym spojrzeniem jest obraz malarza Jana de Heema i Nicolaesa van Veerendaela o tytule "Martwa natura z kwiatami, krucyfiksem i czaszką". Czołowe miejsce na tym obrazie zajmują bukiety kwiatów. Są one jednak kruche i delikatne gdyż są cięte. Więc nie będą wieczne. Oprócz irysów i róż na obrazie są jeszcze muszla, krucyfiks i list. Muszla jest niezwykle piękna a list jakby przed chwilą napisany. Tło na obrazie jest czarne. Najwidoczniejsze stają się więc na obrazie białe irysy. Odnosimy wrażenie że otacza nas groza i marność.

Frans Hals namalował obraz "Młodzieniec trzymający czaszkę". Obraz ten ma także tytuł "Vanitas". Ukazanego na tym obrazie mamy młodego mężczyznę. Trzyma on w jednej ręce czaszkę. Drugą ręką wymachuje.

Usta wyglądają jakby przemawiał, wzrok ucieka gdzieś w bok. Klimat panujący na tym obrazie jest bardzo tajemniczy, potęguje go ciemny ubiór chłopca i niezwykłe światło, jakie jest na ścianie na tle której on stoi.

Następnym obrazem jest dzieło Nicolasa Poussina o tytule "Wenus lamentująca nad Adonisem".

Na tym obrazie mamy przedstawioną boginię, która zakochana jest w chłopcu. Polewa go ambrozją- by w ten sposób wrócić mu życie. Obraz ten ukazuje śmierć jako dopełnienie miłości. W baroku motyw łączący śmierć z miłością jest bardzo częsty i powszechnie stosowany nie tylko w malarstwie.

Na obrazach mamy także ukazany motyw tragicznej miłości Holofernesa do Judyty. Motyw ten jest zarówno na obrazach Rubensa i Caravaggia.

Caravaggio ukazuje Holofernesa omamionego przez Judytę. Judyta ukazana jest tu jako piękna i młoda dziewczyna , ma ona zacięty wyraz twarzy. Spija ona wodza i następnie obcina mu głowę. Tło obrazu jest czarne , twarze są bardzo realistycznie ukazane. Tryskająca krew z szyi budzi ogromny lęk i przerażenie u odbiorcy tego obrazu.

Natomiast ten sam motyw ukazany przez Rubensa jest o wiele spokojniejszy. Choć równie tragiczny. Judyta wkłada jego głowę do worka z jedzeniem. Kobieta tym okropnym czynem uratowała swój kraj od zagłady. Podobnie jak u Caravaggia jest ona równie piękna.

Na koniec pozostał mi do scharakteryzowania malarz Georges de La Tour. Spod jego pędzla pochodzą 4 piękne obrazy. Na tych obrazach ukazana jest Marię Magdalenę. Maria Magdalena jest tu nawróconą grzesznicę. Jest to powszechnie stosowany motyw postaciowy w baroku. Kobieta ze wszystkich obrazów jest jedną i tą samą Te cztery obrazy łączy także czarne pełne grozy tło. Światło to świece. Oświetlają one białą szatę postaci. Pierwszy z obrazów ukazuję kobietę trzymającą ludzką czaszkę. Malarz chciał ukazać, że grzech prowadzi nas niechybnie do śmierci.

Oto krótkie podsumowanie niniejszej analizy :

Dla ludzi z baroku problem śmierci był bardzo ważny. Żyli w ten sposób że ciągle o nim myśleli, uważali że ciąży nad nimi jak jakieś fatum. Mimo iż wizja śmierci była dla nich czymś czego się bali to potrafili znaleźć te aspekty życia które dawały im radość. Jest to bardzo ciekawa postawa i myślę, że warta przemyślenia.