Przyczyny:

  1. Polityczne
    • nadmiernie wybujałe aspiracje władców, państw i ich mieszkańców, aby podporządkować sobie nowe ziemie,
    • rywalizacja liczących się na arenie politycznej państw na polu odkryć geograficznych,
  1. Naukowe
    • rozwój nawigacji
    • zbudowanie busoli i karaweli
    • rozwój map kartograficznych
    • próby potwierdzenia teorii o kulistości Ziemi
    • rozwój humanizmu
    • ciekawość świata
  1. Religijne
    • próby szerzenia wiary chrześcijańskiej
  1. Demograficzne
    • przeludnienie Starego Świata
  1. Gospodarcze
    • utrudnienia w handlu lewantyńskim po zajęciu przez Turków Bliskiego Wschodu
    • braki kruszców w Europie
    • zapotrzebowanie na przyprawy korzenne
    • chęć zdobycia taniej lub nawet darmowej siły roboczej
    • impas w gospodarce rynkowej
    • niedostatek żywności, szerzenie się chorób i zniszczenia wojenne w Portugalii
    • zdobycie ziemi szansą na wzbogacenie się

Skutki:

  1. Polityczne
    • wzrost znaczenia państw biorących udział w odkryciach geograficznych na arenie politycznej
  1. Gospodarcze
    • nagły wzrost cen wielu towarów
    • rozwój żeglarstwa i osadnictwa
    • powstanie nowych szlaków handlowych
    • przywiezienie takich produktów kolonialnych jak korzenie, owoce, ziemniaki, pomidory, kukurydza, herbata, kawa, kakao, jedwab, trzcina cukrowa, tytoń
    • sprowadzenie całkiem nowych gatunków zwierząt
    • przywiezienie dużej ilości kruszców
  1. Naukowe
    • zwiększenie wiedzy o świecie
    • znalezienie dowodów na kulistość ziemi
    • astronomowie odkryli wiele nowych gwiazd po południowej stronie równika
  1. Demograficzne
    • ekspansja na nowe kontynenty
    • podwyższenie migracji Europejczyków
    • przywiezienie nowych chorób zakaźnych do Ameryk
    • rozwój żeglarstwa głównie morskiego
  1. Inne
    • przywiezienie z Afryki do Ameryk czarnych niewolników
    • rozwój korsarstwa
    • zniszczenie trzech cywilizacji: Majów, Azteków, Inków