Śluby panieńskie, czyli magnetyzm serc

Aleksander Fredro

Streszczenie szczegółowe

AKT 1

Scena 1

Jan czeka nad ranem na pana, który najwyraźniej gra jeszcze w karty i oddaje się nocnym wojażom.

Scena 2

Jan wiernie kryje przed Radostem nieobecność Gustawa, ale w końcu nie wytrzymuje i mówi, że Gustaw udał się w nocy do Lublina. Wreszcie Gustaw wraca przez okno do domu. 

Scena 3

Gustaw żałuje spóźnienia i opowiada jak zmarzł, aż głos zabiera Radost.

Scena 4

Radost gani Gustawa za nocne ucieczki przez okno. Wypomina, że powinien myśleć o znalezieniu żony i jest wcale pewne czy Aniela za niego wyjdzie, skoro Gustaw wymyka się nocami i nie zachowuje się jak należy. Gustaw przez całą rozmowę żartuje, ale obiecuje poprawę. Wreszcie kładzie się spać.

Scena 5

Albin żali się Radostowi opowiadając o swej nieszczęśliwej miłości do Klary. Zdradza mu także, że Klara i Aniela obiecały sobie nigdy nie wyjść za mąż, w czym Radost widzi nadzieję na opamiętanie Gustawa. 

Scena 6

Albin wyznaje swą miłość Klarze, ale ta otwarcie nią gardzi. Mówi, że babcia przestrzegała, że miłość jest zgubna, dlatego przed nią ucieka. Aniela stara się łagodzić słowa Klary, ale Albin jest zrozpaczony.

Scena 7

Klara przekonuje Anielę, że miłość do mężczyzny równa jest cierpieniu, dlatego należy od niej uciekać. Dziewczęta ponownie składają sobie śluby, przyrzekając, że nigdy nie wyjdą za mąż. Klara jednak chce by mężczyźni kochali ją i cierpieli. Aniela nie widzi w tym pocieszenia. Dziewczyny wymieniają między sobą fragmenty utworów romantycznych potwierdzających nieszczęśliwą miłość.

Scena 8

Pani Dobrójska stara się przekonać Klarę i Anielę, że powinny być grzeczne i uprzejme dla mężczyzn. Klara krytykuje lekceważącą postawę Gustawa, który wydaje się znudzony ich towarzystwem i wizytą na wsi. Pani Dobrójska zaleca rozwagę pannom i ponowne rozstrzygnięcie między sobą jak powinny zachowywać się wobec mężczyzn.

Scena 9

Klara przekomarza się z Gustawem, który nie zadaje sobie zbyt wiele trudu by ukryć znudzenie. Dobrójska delikatnie upomina córkę, by była bardziej miła dla Gustawa. Albin wciąż wzdycha do Klary, choć ta ostentacyjnie nie jest zainteresowana jego zalotami. Gustaw uprzejmie chwali wieś, po czym zasypia w fotelu. 

Scena 10

Radost idzie do ogrodu, gdzie odkrywa Gustawa śpiącego na fotelu. Budzi go. Gustawowi wstyd drzemki. Obiecuje kolejny raz Radostowi poprawę i zamierza walczyć o serce Anieli lepiej niż Albin walczy o Klarę. 

AKT 2

Scena 1

Radost tłumaczy Gustawa przed Dobrójską. Podkreśla, że Gustaw to dobry chłopak i ma dobre zamiary, jednak Dobrójska wytyka lekceważącą postawę Gustawa i jego drzemkę w ogrodzie. Radost obiecuje, że z jego pomocą Gustaw będzie się bardziej starał, ale wytyka także Dobrójskiej, że za jej plecami Klara i Aniela ślubują sobie nienawiść do mężczyzn. Dobrójska przyznaje, że dziewczyny naczytały się ukradkiem nieodpowiednich książek, stąd taka postawa. Nie zamierza w to ingerować wierząc, że sprawy same zejdą na właściwą drogę. 

Scena 2

Radost załamany postawą Gustawa. Wydaje mu się, że wszelkie jego rady i starania o lepsze zachowanie Gucia idą na marne. 

Scena 3

Radost usiłuje radzić Gustawowi, jak rozmawiać z Anielą, karci jego dotychczasowe poczynania. Gustaw narzeka, że nie wie jak rozmawiać z pannami na wsi, bo co by nie powiedział, wszystko jest źle odbierane. Radost zdradza Gustawowi tajemnicę ślubów Klary i Anieli. Niespodziewana wiadomość wydaje się być dla Gustawa początkiem miłości do Anieli i pragnienia jej zdobycia. 

Scena 4

Gustaw rozmawia z Anielą i próbuje zawrzeć z nią rozejm, jednak Klara wciąż mu w tym przeszkadza i nieustannie docina. Wobec tego Gustaw proponuje jej wojnę, jednak Aniela staje po stronie Klary, na co Gustaw wojnę odwołuje. Próbuje Klarze przemówić do rozsądku i tłumaczy, że nie można nienawidzić mężczyzn nie będąc przez żadnego z nich zranionym. Klara jest jednak nieugięta w swych przekonaniach. 

Scena 5

Gustaw usiłuje walczyć o względy Anieli, która zachowuje się wobec niego dość obojętnie. Wyznaje jej miłość i błaga o możliwość udowodnienia swoich uczuć, lecz Aniela jest niewzruszona. 

Scena 6 

Gustaw zwierza się Klarze ze swego uczucia do Anieli i trudności w zdobyciu jej serca. Klara z niego drwi i  na jego prośbę wylicza wady Gustawa, które spowodowały niechęć Anieli. Udaje, że widzi pozytywną przemianę Gustawa i pomoże zdobyć mu względy Anieli, po czym dalej tkwi w swych wcześniejszych przekonaniach.

Scena 7

Gustaw obmyśla przebiegły plan rozkochania w sobie Anieli, złości się na ostre wypowiedzi Klary.

Scena 8

Gustaw twierdzi, że przez tkliwą, romantyczną postawę Albina, tracą wszyscy mężczyźni, ponieważ panny oczekują nieszczęśliwie zakochanego kochanka, zamiast doceniać inne ceny. Widzi sposób na zdobycie kobiety we wzbudzeniu w niej zazdrości i zaprzestaniu bycia na każde wezwanie. Albin z kolei jest nadal nieszczęśliwy, cierpi z powodu nieodwzajemnionej miłości do Klary.

Scena 9

Albin znów wyznaje miłość Klarze, która niezmiennie nim gardzi i każe przestać. Ma dość jego utyskiwania. On z kolei cały czas nie wie co robić, by dogodzić Klarze, a nieustannie próbuje. Gdy odchodzi, Klara pragnie by Albin choć raz jej się sprzeciwił.

AKT 3

Scena 1

Gustaw wciela w życie swój chytry plan. Wyznaje Anieli, że nie ją kocha, lecz inną Anielę, a stryj zmusza go do małżeństwa z rozmówczynią, broniąc prawdziwej miłości. Mówi, że jedynym wyjściem dla niego jest śmierć. Aniela odwodzi go od najgorszego i ochoczo chce mu pomóc w wyjściu z trudnej sytuacji. Zgadza się na układ, w którym on dalej udaje w niej zakochanego, a ona jest niewzruszona, po czym jednocześnie powiedzą stryjowi i matce, że nie chcą być razem. 

Scena 2

Wchodzi Radost. Gustaw udaje, że wyjawił Anieli „prawdę” i prowokuje Radosta do złości na niego.

Scena 3

Aniela myśli, że cały plan na nic, ale nie jest pewna czy Radost słyszał ich wcześniejszą rozmowę. Ustalają z Gustawem, że spróbują kontynuować wcześniej ustalony sojusz.

Scena 4

Aniela ma wątpliwości w to, w co wierzyła dotąd z Klarą. Oto zobaczyła, że mężczyzna potrafi ogromnie kochać, a zatem była w błędzie sądząc, że miłość prawdziwa i szczera nie istnieje. 

Scena 5

Aniela opowiada Klarze o nieszczęśliwej miłości Gustawa do innej Anieli. Klara jest niezadowolona ze słabnącej nienawiści do mężczyzn po stronie przyjaciółki i namawia ją do zdrady Gustawa. Aniela jednak twierdzi, że nadal nienawidzi mężczyzn, ale nie Gustawa i zamierza mu pomóc. Na scenę wchodzi Radost w poszukiwaniu Gustawa, wyraźnie zdenerwowany.

Scena 6

Gustaw dalej knuje. Próbuje namówić Radosta do ożenku z Klarą, która ciągle przeszkadza mu w zalotach. Dodaje przy tym, że Albin wcale nie kocha Klary, tylko Anielę. Przekonuje stryja, że wie co robi i wszystko idzie w dobrym kierunku.

AKT 4

Scena 1

Gustaw wydaje się szaleć z miłości i nie do końca wie co robić, aby zdobyć serce Anieli. Jan zawiązuje mu chustkę na ręce.

Scena 2

Gustaw mówi Albinowi, że Klara wyznała mu, że kocha Albina. Albin szczęśliwy, nie rozumie, dlaczego zatem sama mu tego nie powiedziała. Gustaw każe Albinowi udawać, że kocha inną, ale ten twierdzi że nie potrafi tak kłamać. Ostatecznie obiecuje przez jeden dzień nic nie mówić do Klary. 

Scena 3

Gustaw mówi Anieli, że Radost nie słyszał ich rozmowy, zatem mogą nadal realizować wspólny plan. Prosi Anielę, aby za niego napisała list do jego ukochanej, ponieważ zranił się w rękę (obwiązaną chustką przez Jana) i nie może pisać. Początkowo nie chce, ale po rozmowie na temat piękna uczuć, miłości i przeznaczenia dusz, Aniela zgadza się pisać. Dodaje, że Radost zamierza ożenić się z Klarą na złość, jeśli Gustaw nie ożeni się z Anielą. Gustaw nagle odchodzi, a do Anieli dociera, że nienawidzić można wówczas, gdy doznało się czegoś złego. W przeciwnym razie uczucia są zupełnie inne.

Scena 4

Aniela mówi Klarze, że będzie zmuszona do ślubu z Radostem, na co Klara prosi Aniele, by wzięła ślub z Gustawem, bo ona nie zniesie małżeństwa ze starcem. Mówi, że wolałaby iść do klasztoru lub nawet wyjść za Albina. Idzie powiedzieć o wszystkim matce.

Scena 5

Gustaw zaczyna wreszcie dyktować list miłosny Anieli. Przy okazji mówi jej, że Albin nie kocha Klary, tylko Anielę. Aniela jest zagubiona – z jednej strony informacją o uczuciach Albina, z drugiej miłosnymi słowami padającymi w liście, które tak naprawdę kierowane są właśnie do niej. 

Scena 6

Pani Dobrójska przerywa swym najściem pisanie listu, który Aniela chowa za siebie. Matka jest wzburzona zamiarami Radosta i zamierza omówić sprawę z ojcem.

Scena 7

Klara załamana ślubem z Radostem rozmawia z matką, która utwierdza ją w przekonaniu, że ojciec ją może zmusić do tego małżeństwa. Wobec zaistniałej sytuacji Klara woli poślubić Albina.

Scena 8

Klara w rozmowie z Radostem mówi, że gdyby ją kiedyś ktoś zmusił do ślubu, to robiłaby swemu mężowi całe życie na złość i byłaby złą żoną. Radost nie rozumie o co jej chodzi i zapowiada, że przyśle do niej Albina.

Scena 9

Aniela zachwyca się pięknym uczuciem Gustawa do swej ukochanej, zaś Klara ją jak zawsze w tym względzie strofuje. Aniela mówi Klarze, że Albin jej nie kocha i swe uczucia przeniósł na Anielę. Klara jest wściekła. 

AKT 5

Scena 1

Radost pyta Gustawa co nawymyślał, bo wszyscy wokół niego zachowują się dziwnie, a Pani Dobrójska jest na niego wyraźnie zła. Gustaw nie zdradza mu swojej intrygi, ale obiecuje, że wie co robi.

Scena 2

Albin dziękuje Gustawowi za jego rady, widząc już pierwsze efekty swojego milczenia. Klara okazuje się nagle zwracać na niego uwagę i nawet wzdychać. Albin jest zachwycony, obiecuje przyjacielowi trwać w milczeniu. 

Scena 3

Gustaw wysyła Albina do kąta i rozmawia z Klarą o jej niedoli. Klara potwierdza mu, że Aniela kocha Gustawa i  namawia go do ślubu z nią, aby ratować swoją skórę. Gustaw drwi z niestałości uczuć i decyzji Klary.

Scena 4

Klara widzi w wypowiedzi Gustawa zemstę. Wyznaje Albinowi, że Radost chce ją siłą poślubić, na co Albin nie wytrzymuje i chce ją pomścić.

Scena 5

Radost dowiaduje się o intrydze Gustawa, choć nie zna szczegółów. Szuka w nerwach Gustawa, aby się z nim rozmówić, Aniela i Pani Dobrójska starają się go uspokoić.

Scena 6

Gustaw wyznaje Anieli miłość i zdradza, że drugiej Anieli nigdy nie było i przyznaje, że ją wymyślił. Mówi też, że Albin i Klara kochają się z wzajemnością.

Scena 7

Radost widzi Gustawa z Anielą. Próbuje strofować Gustawa, ale ten wciąż żartuje. Mówi Radostowi, że to jedyna Aniela, którą kocha. 

Scena 8

Albin dopada Radosta i rzuca się na niego w obronie Klary, nie wiedząc, że to także była część intrygi. Radost nie wie o co chodzi. Gustaw ogłasza szczęśliwe zakończenie i skłania Albina i Klarę, by szykowali się do ślubu. 

 

Potrzebujesz pomocy?

Oświecenie (Język polski)

Teksty dostarczone przez Grupę Interia. © Copyright by Grupa Interia.pl Sp. z o.o. sp. k.

Opracowania lektur zostały przygotowane przez nauczycieli i specjalistów.

Materiały są opracowane z najwyższą starannością pod kątem przygotowania uczniów do egzaminów.

Zgodnie z regulaminem serwisu www.bryk.pl, rozpowszechnianie niniejszego materiału w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania, utrwalanie lub kopiowanie materiału w celu rozpowszechnienia w szczególności zamieszczanie na innym serwerze, przekazywanie drogą elektroniczną i wykorzystywanie materiału w inny sposób niż dla celów własnej edukacji bez zgody autora podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności.


Korzystanie z portalu oznacza akceptację Regulaminu.

Polityka Cookies. Prywatność. Copyright: INTERIA.PL 1999-2021 Wszystkie prawa zastrzeżone.