Rodzina jest podstawową komórką społeczną. Powstała w zasadzie wraz z pojawieniem się człowieka. Już wtedy istotny element stanowiła wspólnota, zbiorowość m.in. w postaci rodziny. Grono jej członków może się powiększać w dwojaki sposób:

  1. Poprzez urodzenie dziecka - podtrzymanie ciągłości gatunkowej.
  2. Poprzez przysposobienie dziecka z zewnątrz np. dzięki adopcji.

Poza tym rodzina w procesie wychowania potomstwa przekazuje kolejnym pokoleniom dorobek cywilizacyjny zarówno w postaci materialnej jak również duchowej.

Pojęcie rodziny jest terminem niejednoznacznym. Jej kształt i treść zależą od sposobu podejścia do tej materii. W świetle prawa: rodzinę stanowią kobieta wraz z mężczyzną połączeni za pomocą węzła małżeńskiego a także potomstwo, które utrzymują. Relacje rodzinne regulują normy: moralne oraz obyczajowe jak również religijne. Przepisy regulujące prawo rodzinne zostały zawarte w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym z dnia 25 lutego1964 roku. Należy także wspomnieć o wspólnocie majątkowej, wspólnym zamieszkiwaniu itp. Jako rodzinę w języku potocznym uznaje się także osoby bliżej lub dalej spokrewnione ze strony obojga współmałżonków np. dziadkowie, kuzyni itd.

Zadania stojące przed rodziną:

Funkcja seksualna rodziny: jest to powszechnie akceptowany w społeczeństwie a także przez Kościół Katolicki sposób współżycia płciowego, którego celem jest powołanie do życia potomstwa. Rzecz jasna bardzo często zdarza się tak, że dzieci pochodzą spoza związku małżeńskiego - jest to jednak potępiane a niektórych kulturach stanowi przestępstwo oraz złamanie norma etyczno - moralnych.

Funkcja kulturalna:

W rodzinie odbywa się także proces przekazywania jej młodym członkom dziedzictwa kulturowego: (przede wszystkim swojego narodu),podtrzymywanie tradycji, krzewienie kultury (szczególnie tej wysokiej). Powyższy proces prowadzony jest już począwszy od pierwszych lat życia potomstwa. Rodzina nieustannie wpływa na psychikę młodego człowieka. Relacje między członkami rodziny powinny być bezinteresowne, spontaniczne a także ofiarne. Ma to niebagatelne znaczenie dla rozwoju emocjonalno - psychicznego dziecka. To najbliżsi kształtują w dużej mierze jego charakter i osobowość. W pierwszych pięciu latach życia dziecko szczególnie potrzebuje bliskości i miłości ze strony rodziców. W tym okresie czasu tworzą się silne i trwałe więzi pomiędzy dzieckiem i jego rodziną. Zaniedbania w tej sferze mogą spowodować katastrofalne skutki, które odbiją się na całym późniejszym życiu dziecka. W kręgu rodzinnym powinno mieć ono prawo do swobodnego wyrażania swoich uczuć, potrzeb, do zwierzania się dzięki czemu w rodzinie jest możliwa budowa atmosfery wzajemnego zrozumienia i zaufania. Rodzice są również zobowiązani do przekazywania zasad stosownego zachowania się , czyli tzw. "savouarvivru".

Rodzina kształtuje w dziecku określone zachowania, dzięki którym może ono w sposób jasny i zrozumiały komunikować się z pozostałymi ludźmi, dzięki czemu ułatwia sobie współżycie pośród społeczeństwa. Ta komunikacja nie polega wyłącznie na wymianie zdań ale także na znajomości tradycji, zwyczajów regionalnych itd. Relacje panujące w rodzinie, klimat codziennego życia, na który składają się także: prowadzenie życia domowego jak również codzienny, normalny tryb życia każdego członka z osobna oraz całej rodziny jako ogółu, oddziałuje na sposób w jaki tworzą się wyobrażenia dziecka na temat relacji międzyludzkich, na jego zachowanie i postawy ale oczywiście również na kształtowanie się jego indywidualnej i niepowtarzalnej osobowości. Autorytetami dla dziecka powinni być jego rodzice, objawia się poprzez silną więź a także naśladowanie zachowań i upodabnianie się do nich. To oni pokazują dziecku pewne sposoby zachowań i wzorce postępowania. Ma to ogromne znaczenie dla późniejszego funkcjonowania wśród szerszej społeczności. Mimo tego, że z wiekiem coraz większe znaczenia zaczynają odgrywać wzorce zewnętrzne to fundamenty ukształtowane w domu rodzinnym zostaną niezachwiane.

Funkcja socjalizacyjna: polega na uczeniu się sposobów zachowań, zasad norm oraz cenionych wartości w kręgu określonego społeczeństwa. Realizuje się ją na dwóch płaszczyznach: (1) przygotowanie potomstwa do podjęcia samodzielnego życia a także odgrywania ról społecznych; (2) wspólne dopasowywanie swoich indywidualnych cech osobowości czynione przez oboje współmałżonków.

Proces wychowania potomstwa nie zawsze odbywa się w sposób racjonalny, zorganizowany, poparty pewnymi koncepcjami wychowawczymi., zawierający w sobie podejście pedagogiczne. Bardzo często zdarza się tak, iż jest nieplanowany oraz niemetodyczny. Efektem tego typu postępowania socjalizującego może okazać się ukształtowanie osoby dobrze przygotowanej do życia w społeczeństwie ale może stać się również zupełnie odwrotnie i osoba będzie nieporadna i zagubiona pośród innych uczestników życia społecznego.

Jeżeli chodzi o pierwszy przypadek, czyli osobę, która umie w sposób skuteczny i konsekwentny zaspokajać swoje potrzeby, wypełniać określone obowiązki dzięki pełnieniu danych jej środków i przypisanych ról społecznych. Utożsamia się uczuciowo i emocjonalnie ze swoimi rolami a także posiada zdolność do kreatywnego uczestnictwa w ramach życia, w ludzkiej społeczności.

Natomiast jeżeli chodzi o drugi przypadek, czyli osobę, która nie umie w sposób dostateczny zaspokoić swych potrzeb, należycie wypełniać określonych obowiązków albo też robi to nieefektywnie lub nieprawidłowo, to wtedy taka osoba staje się ciężarem dla organizmu społecznego.

Od samego początku swojego istnienia rodzina realizuje funkcję opiekuńczo-zabezpieczającą: zakłada troskę i pielęgnację nad najmłodszymi, niepełnosprawnymi lub też chorymi spośród członków rodziny a także na zagwarantowaniu godnego bytu tym członkom, którzy jeszcze nie posiadają własnych dochodów. Co prawda funkcjonują takie instytucje jak chociażby: żłobki czy też domy dla osób w podeszłym wieku wymagających opieki ale to rodzina powinna zajmować się wszystkimi swoimi członkami od momentu poczęcia aż do śmierci, chyba, że realia życiowe na to nie pozwalają.

Funkcja stratyfikacyjna: jest to określanie przez rodzinę statusu społecznego wszystkich swoich członków. Każdy z nas już od momentu przyjścia na świat ma przypisane określone miejsce w społeczeństwie. Rodząc się startujemy z pewnego pułapu i w bardzo dużej mierze od nas samych zależy Czmuda nam się awansować w hierarchii czy też nie. Mają na to wpływ również inne niezależne od nas czynniki. Pozycję społeczną rodziców dziedziczy się jednak nie oznacza to, że jest się na nią skazanym przez całe swoje życie.

Funkcja moralno-religijna: jej celem jest wychowanie dzieci w duchu ideałów zgodnych z wyznawaną religią. W ten sposób dziecko z wiekiem stopniowo integruje się z danym Kościołem i jego członkami.

Ogólnie rzecz biorąc tak naprawdę to rodzina jest głównym elementem społeczeństwa - jego fundamentem. Decyduje przede wszystkim o jego wizerunku. To ona determinuje pewne wzorce postępowania, próbując przełożyć je w dalszej perspektywie czasowej na pozostałych członków społeczeństwa, bez względu na jego krąg kulturowy czy też dominującą religię. Rodzina warunkuje w jaki sposób kształtują się wszelkie relacje a także obyczaje i tradycje w społeczeństwie. Doskonałym przykładem może być szkoła, gdzie każde dziecko wnosi coś, wzbogaca sposób komunikowania się między ludźmi, pokazuje oryginalny styl bycia itp. Wzorce wyniesione z rodzinnego domu stanowią niezwykle dużą i istotną część każdego człowieka.