Przez konkurencję rozumie się współzawodniczenie podmiotów gospodarujących na różnych polach: produkcji, handlu i świadczeniu usług. Swobodna konkurencja to podstawowy warunek funkcjonowania wolnego rynku - niezależnie od tego, czy jest to rynek globalny, krajowy czy lokalny. Każdy z podmiotów, chcący uczestniczyć w rynku szuka dla siebie miejsca i wybiera specjalizację. Obecnie specjalizacja sięga coraz głębiej i dotyczy pojedynczych rodzajów wyrobów.

Dla przedsiębiorstwa konkurencja oznacza przede wszystkim walkę o odbiorcę, który kupi jego produkt. Organizacje konkurują więc głównie ceną oraz jakością oferowanych produktów. Może to prowadzić do zawierania porozumień i różnego rodzaju umów między podmiotami. Na podstawie takich "sojuszy" przedsiębiorstwa łączą się lub współpracują dla osiągnięcia wspólnego celu, jakim jest zdobycie klienta i konkurowanie z innymi podmiotami na rynku. Różnego rodzaju porozumienia o współpracy i fuzje stały się popularne w latach 90. w Stanach Zjednoczonych, które ogarnęło tzw. szaleństwo połączeń. Połączenia takie nie muszą mieć formalnego charakteru, a tym bardziej nie muszą być stałe i nieodwracalne. Według koncepcji "wirtualnej korporacji" niezależne dotąd podmioty łączą się w sieci w celu współpracy nad rozwojem technologii produkcji, wywiany informacji o rynku i konkurentach i wspólnego dzielenia pewnych kosztów. Połączenia mają często charakter zależności pionowych, co oznacza, że łączą się podmioty uczestniczące w łańcuchu "produkcja - dostawa - sprzedaż". Takie sieci nie posiadają jednak wspólnego ośrodka kierowania, nie tracą też organizacyjnej niezależności. Po osiągnięciu danego celu powiązania takie rozluźniają się i są likwidowane, a przedsiębiorstwa wracają do całkowitej niezależności. Współpraca w postaci korporacji ma pewne zalety z punktu widzenia klienta i społeczeństwa. Otóż napędza w ten sposób postęp technologiczny, produkty są udoskonalane i są wyższej jakości. Poza tym dzielenie się kosztami pozwala na oszczędności, a tym samym pozwala na obniżenie cen. Z drugiej strony sieci podmiotów posiadają dużą siłę przetargową i mogą silnie oddziaływać na rynek i całą gospodarkę.

Oprócz przedsiębiorców na rynku konkurencyjnym występuje też państwo. Pełni ono dość specyficzne funkcje:

  • wspiera rozwój niematerialnych czynników wytwórczych - budowa infrastruktury, ułatwienia prawne, prace badawczo-rozwojowe, kształcenie itp.;
  • ochrona interesów konsumentów poprzez wspieranie konkurencji i działania antymonopolowe;
  • ochrona wolnego rynku poprzez ograniczenie ingerencji w funkcjonowanie podmiotów i sprzyjanie rozwojowi przedsiębiorczości;
  • stymulowanie postępu technicznego i technologicznego; wspieranie innowacji;
  • liberalizacja życia gospodarczego, upraszczanie systemu prawnego;
  • stworzenie warunków do swobodnej wymiany czynników produkcji, znoszenie barier handlowych i nawiązywanie połączeń z innymi państwami.

Gospodarkę czy przedsiębiorstwo określa się jako konkurencyjne, jeśli posiada zdolność do konkurowania. Nie jest to jednak stała cecha podmiotów - konkurencyjność trzeba zdobywać i podnosić. Państwo powinno sprzyjać i ułatwiać rozwój konkurencyjności. Bez aktywnej postawy państwa podmioty nie będą w stanie sprostać konkurencji zagranicznej. Jeśli zaś przedsiębiorstwa nie będą mogły konkurować z innymi na rynku - społeczeństwo na tym straci, nie będzie rozwoju gospodarczego. Od odpowiedniej polityki konkurencyjności państwa zależy, w jakim kierunku gospodarka będzie się specjalizować i na jakim polu okaże się konkurencyjna.