Bank centralny to instytucja, która odpowiada za funkcjonowanie systemu bankowego państwa. Prowadzi także bieżącą politykę pieniężną, czyli działania mające na celu stabilizację cen w kraju. Z racji tego, że sprawuje kontrolę nad bankami komercyjnymi, nazywany jest „bankiem banków”. W Polsce taką funkcję pełni Narodowy Bank Polski.

 Funkcje banku centralnego:

  1. a) emisja pieniądza – wprowadza do powszechnego obiegu banknoty i monety oraz reguluje ich ilość. Bank centralny jako jedyna instytucja państwowa ma prawo do emitowania znaków pieniężnych w kraju. W Polsce emitowane są także złote i srebrne monety kolekcjonerskie, które zazwyczaj upamiętniają ważne wydarzenia czy rocznice,
  2. b) kontrola działań banków komercyjnych – zaopatruje inne banki w pieniądz oraz reguluje ich rezerwy, czyli kwoty, które muszą wpłacić do banku centralnego w celu zabezpieczenia swojej wypłacalności,
  3. c) prowadzenie transakcji z zagranicznymi bankami centralnymi i instytucjami międzynarodowymi, d) prowadzenie rachunków instytucji państwowych – gromadzi dochody kraju, zarządza jego budżetem oraz obsługuje dług publiczny, czyli łączne zadłużenie sektora finansów publicznych,
  4. e) jest pożyczkodawcą „ostatniej szansy” (ostatniej instancji) – w sytuacji kryzysowej może udzielić pożyczki bankom komercyjnym i innym instytucjom finansowym,
  5. f) zarządzanie rezerwami dewizowymi państwa, czyli papierami wartościowymi i innymi dokumentami pełniącymi funkcję środka płatniczego, które wystawione są w walutach innych niż obowiązująca w kraju,
  6. g) kształtowanie kursu waluty krajowej.