Balzak był świetnym obserwatorem otaczającej rzeczywistości, czego dowodzi powieść ,,Ojciec Goriot". Przyjrzał się z bliska istocie ambicji, która potrafi doprowadzić człowieka na moralne dno. W życiu wielu ludzi tuż obok ambicji, znaczącą rolę odgrywa chęć posiadania olbrzymiego bogactwa. Pragnienie poprawy nędznego bytu, lepszych warunków socjalnych było jednym z postulatów francuskich rewolucjonistów w pamiętnym roku 1789. Przewroty społeczno- polityczne, jakie miały wówczas miejsce otworzyły wielu francuskim obywatelom bramy do nowego świata. Jednym z takich ,,szczęściarzy" był tytułowy bohater powieści ,,Ojciec Goriot".

W czasach przed wielką rewolucją był zwykłym robotnikiem fabryki makarony, jednak jego sytuacja diametralnie zmieniła się po 1789 roku. Przejął fabrykę, w której do niedawna pracował i zaczął się szybko bogacić. Z roku na rok jego majątek się znacznie powiększał. Dzięki posiadanym pieniądzom mógł wykształcić swoje córki oraz bogato wydać za mąż. Dla jego pociech zaś najważniejszym celem w życiu była kariera salonowa, bowiem w ich przekonaniu, tylko ona mogła zagwarantować szczęście. Żadnej wartości nie posiadały wzniosłe uczucia, takie jak miłość, gdyż właściwie wszystko można kupić….

Nieważny jest drugi człowiek, istotna jest tylko kariera, czego dowodzi los biednego studenta. By ją zrealizować poświęcił rodzinne więzi, miłość kobiety…Tymczasem kształt owej kariery nie był skrystalizowany, lecz to nie miało najmniejszego znaczenia, bowiem liczyło się tylko to, że nareszcie uwolni się od nędznego i prymitywnego życia.

Jakakolwiek kariera, awans zawsze związane były z wartościami materialnymi. Przede wszystkim dominował pieniądz, który decydował nie tylko o warunkach egzystencji, lecz również o istocie ludzkiego życia. To on dyktował reguły zawieranych związków miedzy ludźmi, wpływał na kształt relacji społecznych. Odrzucono wszelkie uczucia. Ludzie wiązali się nie z miłości, lecz tylko z pobudek materialnych, a małżeństwo traktowano na zasadzie kontraktu, jednoczącego posiadane przez narzeczonych majątki. W wielu domach zatracono prawdziwą istotę więzów rodzinnych, ponieważ zniknął scalający ich element. Ludzie nie potrafią się kochać, darzyć wzajemnym szacunkiem. O bezduszności swoich dzieci przekonał się sam Goriot, umierając w zapomnieniu. Taka rzeczywistość nie jest moralną, gdyż nie ma żadnych wartości, norm, które kierowałyby właściwie człowiekiem.

Ocena francuskiego społeczeństwa, jaką wystawił na kartach powieści Balzak zdecydowanie nie jest pozytywna.

Bo oto o ludzkim działaniu decydują tylko względy finansowe. Człowiek kieruje się tylko zasadą mieć, a być nie jest już takie istotne. W ,,Ojcu Goriot" przedstawiony został obraz awansującej burżuazji i finansjery, której dzięki posiadanej fortunie udaje się wniknąć w arystokratyczne kręgi, do niedawna hermetycznie zamkniętych.

widoczne są również liczne kontrasty między poszczególnymi reprezentantami klas społecznych, co było charakterystyczne dla ówczesnej Francji. W mistrzowski sposób ukazał postacie ambitnych studentów, którzy wbrew zasadom moralnym dążą do życiowego sukcesu. To również bezwzględne stare panny i obłudne wdowy, chętne do ponownego ożenku z majętnym kandydatem. Widzimy licznych przestępców, dla których nie ma już nadziei. Właściwie większość Balzakowskich postaci to ludzie moralnie skompromitowani, za wyjątkiem cichego i uczciwego Bianchona i nieszczęśliwej Wiktoryny.

W powieści zatem ukazana została struktura francuskiego społeczeństwa w pierwszej połowi XIX stulecia, która uległa ogromnej zmianie. Przykładem na to są ubodzy, pochodzący z różnych warstw społecznych mieszkańcy pensjonatu wdowy Vauquer, których status nagle się zmienił. To nowe czasy umożliwiły awans córkom Goriota.

Powieść Balzaka opisuje nam Francję w okresie przemian i krystalizacji nowych klas społecznych.