KONFERENCJA POKOJOWA W PARYŻU ORAZ TRAKTATY ZAKOŃCZAJĄCE I WOJNĘ ŚWIATOWĄ.

Dnia 18 stycznia 1919 roku miał miejsce początek obrad paryskiej konferencji, w której udział ogółem brało 27 państw. Przedstawiciele Niemiec nie uczestniczyli w konferencji, dopiero wezwano ich na koniec, żeby podpisali już gotowy traktat. Pracami konferencji paryskiej kierowała Rada Najwyższa, która złożona była z: premiera Wielkiej Brytanii (David Lloyd George), premiera Włoch (Vittorio Orlando), premiera Francji (Georges Clemenceau), prezydenta Stanów Zjednoczonych (Woodrow Wilson) oraz przedstawiciela Japonii. Delegat Japonii wcale się nie interesował sprawami Europy, zaś pozycja Włoch była zdecydowanie słaba, dlatego o powojennym porządku zadecydowały tylko trzy państwa, tak zwana Wielka Trójka czyli USA, Wielka Brytania oraz Francja.

Woodrow Wilson (1856-1924) głosił hasła pokoju bez zwycięstwa. Podkreślał też, iż przyszły pokojowy porządek winien uwzględniać podstawowe prawo wszystkich krajów do samostanowienia oraz mocno się zaangażował w realizację szlachetnej idei Ligi Narodów, która to zapobiec miała na przyszłość zbrojnym konfliktom.

Georges Clemenceau (1841-1929) zmierzał do zawarcia takowego pokoju, który na zawsze już złamie Niemcy. Proponował on nawet rozbiór Niemiec, żądał zastosowania rozbrojenia Niemiec oraz ogromnego odszkodowania.

David Lloyd George (1863-1945) był zwolennikiem równowagi europejskiej, nie chciał dopuścić aby niemiecką przewagę zastąpiła na kontynencie przewaga francuska, ponadto też nie chciał za bardzo osłabiać Niemiec, aby w przyszłości te nie chciały stosować odwetu.

Dnia 28 czerwca 1919 roku podpisany został traktat wersalski, to znaczy pokojowy układ z Niemcami. W preambule do traktatu obarczono Niemcy całą odpowiedzialnością za wywołanie pierwszej wojny. 26 pierwszych artykułów tego traktatu stanowi pakt Ligi Narodów. Francji została przyznana Alzacja i Lotaryngia, Belgii okręgi Eupen oraz Malmedy, Polsce Wielkopolska oraz Pomorze Gdańskie. Gdańsk natomiast przekształcony został w tzw. wolne miasto podlegające zarządowi Ligi Narodów. Zaś Kłajpeda przekazana została pod międzynarodowy zarząd (w roku 1923 zajęła ją Litwa). Okręg przemysłowy Saary został oddany pod administrację Lidze Narodów zaś po 15 latach o dalszym losie okręgu zadecydować miał plebiscyt. Francji przyznano na 15 lat kopalnie Saary, miało to być odszkodowaniem za zniszczenia jakich dokonali Niemcy we francuskich kopalniach podczas wojny. Natomiast na wielonarodowościowych terenach takich jak Górny Śląsk, Mazury, Warmia oraz Szlezwik - o państwowej przynależności zadecydować miały plebiscyty. Niemcy zostały zmuszone zrzec się swoich kolonialnych posiadłości, które rozdzielone zostały jako tzw. mandaty Ligi Narodów (utworzono mandatowe terytoria Ligi Narodów). Teren na zachodnim brzegu rzeki Ren oraz pas 50-cio kilometrowy na brzegu wschodnim na zawsze miały być zdemilitaryzowane. Obszar zaś położony na zachód od Renu okupowany miał być przez lat 15 przez alianckie wojska a następnie opuszczany stopniowo co 5 lat. Zależeć to miało od stopnia wywiązania się Niemców z warunków traktatowych. Czas tej okupacji mógł zostać skrócony albo wydłużony. Siły zbrojne Niemiec poważnie zostały ograniczone - wojska lądowe do 100 tysięcy zawodowych oficerów oraz żołnierzy, jedynie wyposażonych w lekką broń (tzw. Reichswehra). Niemcom zakazano utrzymywania floty podwodnej i lotnictwa, ograniczono nawodną marynarkę. Nad odpowiednim wykonaniem tychże postanowień czuwać miała Sojusznicza Komisja Kontroli. Niemcy również zapłacić miały odszkodowanie, to znaczy reparacje. Wysokość ich dopiero miała zostać ustalona (doszło do tego dopiero w roku 1921, kiedy ustalono wysokość tejże reparacji aż na 132 mld marek w złocie, co stanowiło 6,5 mld funtów szterlingów).

Równocześnie z wersalskim traktatem Polska, Rumunia, Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców, Czechosłowacja oraz Grecja podpisać musiały traktaty dotyczące ochrony mniejszości narodowych. Był to tak zwany mały traktat wersalski.

Dnia 10 września 1919 roku został podpisany traktat pokojowy z Austrią w Saint - Germain. Austria utraciła Czechy, Morawy oraz Śląsk Opawski. Ziemie te weszły do terytorium Czechosłowacji. Natomiast na rzecz Królestwa SHS Austria straciła wschodnią Krainę, Dalmację, południową Styrię, Bośnię a także Hercegowinę. Na korzyść Rumunii Austria straciła Bukowinę. Włochom Austria dała południowy Tyrol, Krainę zachodnią i wybrzeże Adriatyku z Triestem. Zaś na rzecz Polaków Austria straciła Galicję. Musiała też ona zapłacić reparacje wojenne. Zapowiedziano również demilitaryzację Austrii. Austria gwarantowała, iż nie złączy się już z Niemcami.

W rezultacie pokojowego traktatu republika austriacka zmniejszyła swoje terytorium aż do 1/8 terytorium dawnej monarchii Habsburgów. Dnia 27 listopada 1919 roku został podpisany pokojowy traktat w Neuilly z Bułgarią. Bułgaria utraciła na rzecz Grecji Zachodnią Trację, a na rzecz Rumunii utraciła Dobrudżę, zaś na rzecz Królestwa SHS utraciła pewne obszary położone na zachodzie. Bułgaria miała być zdemilitaryzowana oraz miała zapłacić spore odszkodowanie.

Na skutek traktatu z Neuilly Bułgaria straciła 10% swojego terytorium. Dnia 4 czerwca 1920 roku podpisano traktat pokojowy w Trianon z Węgrami. Węgry traciły na korzyść Rumunii Siedmiogród oraz część Banatu, na rzecz Czechosłowacji utraciły Słowację a także Ruś Zakarpacką. Zaś na korzyść Królestwa SHS utraciły część Banatu, Wojwodinę i Chorwację. Węgry również miały być zdemilitaryzowane oraz miały płacić odszkodowanie.

W rezultacie traktatu z Trianon Węgry straciły 2/3 terytorium z dotychczasowego obszaru, jaki stanowił terytorium dawnego Królestwa Węgier pozostającego pod rządami Habsburgów. Dnia 10 sierpnia 1920 roku podpisano z kolei traktat pokojowy w Sevres z Turcją. Na jego mocy zlikwidowano Osmańskie Imperium. Grecja objęła Adrianopol oraz pozostałe tureckie posiadłości w Europie, jak również Smyrnę. Tereny na południowym wschodzie przyznano autonomicznemu Kurdystanowi a tereny na północnym wschodzie uzyskała Armeni. Natomiast tureckie posiadłości na Bliskim Wschodzie zostały odtąd mandatowymi terytoriami Ligi Narodów (Syria, Liban, Irak, Palestyna i Transjordania).

Traktat z Sevres nie wszedł nigdy w życie. W roku 1921 Mustafa Kemel Pasza (zwany Ataturkiem to znaczy ojcem Turków) zorganizował powstanie narodowe Turków przeciw sułtańskiej władzy sułtana a także niekorzystnym dla Turcji postanowieniom traktatu z Sevres. Kiedy Turcja zwyciężyła w wojnie z Grecją w roku 1922, sprzymierzeni unieważnili ów traktat. W roku 1923 w Lozannie zawarty został nowy pokojowy układ z nowopowstałą (1923 r.) republiką turecką. Zmodyfikował on nieco warunki pokoju w Sevres na korzyść Turcji. Wówczas Turcja odzyskała tereny wcześniej przyznane Grecji (Anatolię oraz Trację wschodnią) Tureckie terytorium właściwie zostało ograniczone tylko do Azji Mniejszej. Na skutek rozpadu imperiów Hohenzollernów, Habsburgów oraz Romanowów powstało aż 9 nowych państw to znaczy: Austria, Czechosłowacja, Królestwo SHS (przemianowane w roku 1929 na Jugosławię), Polska, Węgry, Finlandia, Łotwa, Estonia i Litwa.