Przyczyny upadku Rzeczpospolitej są bardzo złożone i do dzisiejszego dnia stanowią przedmiot sporów historyków. Czynniki, które do tego doprowadziły, muszą być rozpatrywane całościowo, gdyż rozbiory były wynikiem ich wspólnego oddziaływania. Ponadto, przyczyn upadku Rzeczpospolitej szukać należy nie tylko w wieku XVIII, ale znacznie wcześniej. Wśród czynników, które doprowadziły do rozbiorów Polski, wymienić można: konflikty stanowe, słabą władzę wykonawczą i ustawodawczą (liberum veto umożliwiało zrywanie sejmów) oraz ingerowanie państw ościennych w wewnętrzne sprawy Polski. Moim zdaniem, z wszystkich tych czynników, największy wpływ na upadek państwa miały: słabość ustroju oraz postawa szlachty.

Rozważając przyczyny upadku Rzeczpospolitej, nie sposób również pominąć wydarzeń, które miały miejsce w XVI wieku. Wprowadzona w 1505 roku konstytucja "Nihil Novi" ograniczyła kompetencje króla, rozszerzając przywileje szlacheckie. Silna pozycja szlachty umocniła się jeszcze bardziej w wyniku podpisania przez Henryka Walezego w 1573 roku tzw. "Artykułów Henrykowskich", które dawały szlachcie prawo do rokoszu. Wzrosło wówczas także znaczenie magnaterii - elitarnej grupy możnowładców skupionych na powiększaniu rodowych majątków.

Rosnąca w siłę szlachta nie interesowała się sytuacją państwa. Magnaci dbali o własne interesy, nie dając szans innym warstwom społecznym. Sejm uchwalał ustawy służące interesom szlachty, blokowano rozwój rzemiosła i handlu i uniemożliwiano mieszczaństwu konkurowanie z uprzywilejowanymi szlachcicami w takich dziedzinach jak produkcja czy handel.

Szlachta w pełni korzystała ze swych przywilejów. Aby nie stracić swej pozycji, blokowała reformy i zrywała sejmy, wykorzystując najbiedniejszą część szlachty - tzw. szlachtę - gołotę, przekupstwem skłaniając jej przedstawicieli do zrywania obrad. Sytuacja ta doprowadziła do chaosu i anarchii, co znacznie osłabiło państwo. Brak reform sprawił, że Polska stawała się coraz bardziej zacofana na tle innych państw europejskich.

Europa Zachodnia odchodziła od systemu folwarczno - pańszczyźnianego, na rzecz gospodarki czynszowej. System ten nie pozwalał na rozwój gospodarki, jednak jego funkcjonowanie odpowiadało magnaterii, dlatego wszelkie próby zreformowania go - były blokowane.

Kolejnym błędem ustrojowym były Prawa Kardynalne uchwalone w 1767 roku pod dyktando Rosji. Wśród praw tych znalazły się: wolna elekcja, liberum veto, prawo do wypowiadania posłuszeństwa królowi, prawo pełnienia urzędów i posiadania majątków ziemskich tylko przez szlachtę i poddaństwo chłopów. Coraz bardziej umacniały się wpływy rosyjskie w Polsce.

W 1768 roku w Barze zawiązano konfederację, której przywódcy chcieli uwolnić Polskę od dominacji rosyjskiej. Jej uczestnicy nie potrafili jednak podjąć działań, które służyłyby narodowi: wystąpili bowiem w obronie zasad, które tak naprawdę osłabiały Polskę. Wystąpili przeciwko reformom, królowi, Rosji oraz prawom dla innowierców.

Konfederacja barska upadła w 1772 roku, stając się dla państw ościennych pretekstem do dokonania pierwszego rozbioru Polski.

Chwiejną sytuację polityczną Polski oraz jej osłabienie spowodowane wojami wykorzystały państwa ościenne, coraz mocniej ingerując w jej politykę wewnętrzną. Szczególnie silne były wpływy Rosji, do czego przyczyniał się również romans króla Stanisława Augusta z carycą Katarzyną II.

Podsumowując, przyczyną upadku państwa polskiego była postawa szlachty, która - wykorzystując błędy ustrojowe - doprowadziła do osłabienia pozycji gospodarczej i politycznej Polski. Słabość kraju wykorzystały państwa ościenne, dokonując rozbiorów. Jakże często w dziejach naszego państwa możemy zetknąć się z przedkładaniem przez rządzących interesów własnych nad społeczne? Powinniśmy umieć wyciągać wnioski z historii naszego narodu i nie powielać błędów przeszłości. Mamy wpływ na dalsze losy naszego kraju, chociażby poprzez rozważne wybieranie przedstawicieli reprezentujących nasze sprawy w sejmie. Każdy z nas jest odpowiedzialny za przyszłość Polski i każdy powinien być tego świadomy.