Na przełomie XIX i XX wieku narastał konflikt między europejskimi mocarstwami, którego efektem był wybuch I wojny światowej (1914).

Przyczyny polityczne– naruszenie systemu Świętego Przymierza przez zjednoczenie Włoch i Niemiec oraz utratę przez Francję Alzacji i Lotaryngii na rzecz Niemiec (chęć odwetu)– imperializm i konflikty kolonialne Wielkiej Brytanii, Francji i Niemiec– rywalizacja Austro-Węgier i Rosji o podział wpływów na Morzu Czarnym (po rozpadzie Imperium Osmańskiego)– dążenie Niemiec do powiększenia rynków w związku z szybkim rozwojem przemysłu– rozpad więzi dynastycznych (rodzinnych) między monarchiami Europy na rzecz sojuszów polityczno-militarnych

Przyczyny narodowościowe– dążenie narodów do posiadania własnych niepodległych państw (sztucznie powstrzymywane przez system Świętego Przymierza)– konflikty etniczne na Bałkanach, wzmożone po rozpadzie Imperium Osmańskiego (“kocioł bałkański”)

Przyczyny militarne– wyścig zbrojeń – podwojenie armii Niemiec i Francji, rozbudowa floty brytyjskiej– wykorzystanie doświadczeń wojny rosyjsko-japońskiej 1904-1905– niemiecki plan Schlieffena (założenia: atak jako pierwsi, szybka mobilizacja, Blitzkrieg – niem. ‘wojna błyskawiczna’)

Na początku XX wieku ukształtowały się dwa wrogie sojusze militarne:1) trójporozumienie (Ententa): Wielka Brytania, Francja, Rosja2) trójprzymierze (Państwa Centralne): Niemcy, Austro-Węgry, Włochy (już w trakcie wojny Włochy przystąpiły do Ententy)

Bezpośrednią przyczyną wybuchu wojny był zamach w Sarajewie (28 VI 1914 serbski nacjonalista Gawriło Princip zastrzelił na terenie podległej Austro-Węgrom Bośni austriackiego następcę tronu Franciszka Ferdynanda). Wywołało to błyskawiczny rozwój konfliktu i wciągnięcie do wojny większości państw świata, łącznie z ich koloniami (“zasada domina”).