Każdy człowiek zarejestrowany jako bezrobotny ma następujące prawa:

-ma możliwość korzystania z informacji, które ma Urząd Pracy, dotyczących wolnych miejscach pracy,

-ma prawo zostać skierowany na szkolenie podnoszące jego kwalifikacje

-może skorzystać z profesjonalnej pomocy aby uzyskać propozycje odpowiedniego zatrudnienia

-ma możliwość korzystania z fachowego oraz profesjonalnie przeprowadzonego poradnictwa zawodowego, może ponadto uczestniczyć w zajęciach prowadzonych przez Klub Pracy

-może zostać skierowany do robienia prac interwencyjnych albo robót publicznych

-może dostać jednorazowe środki, które przeznaczy na rozkręcenie działalności gospodarczej (patrz: art. 46 ustawy)

-osoba, która posiada prawo do zasiłku, ma możliwość uzyskania dodatku aktywizacyjnego w momencie gdy podejmie zatrudnienie albo inną pracę zarobkową w rezultacie skierowania albo z własnej inicjatywy (patrz: art. 48 ustawy i § 4 rozporządzenia)

-ma prawo otrzymać bezpłatną opiekę zdrowotną i medyczną z zasobów Narodowego Funduszu Zdrowia.

-bezrobotni, którzy zostali wymienieni w artykule 49 punkty 1 i 4 ustawy mają możliwość uzyskania stypendium na kontynuację nauki w szkołach ponad podstawowych lub gimnazjalnych dla dorosłych a także na uczelniach wyższych w systemie wieczorowym albo zaocznym; nauka musi zostać podjęta w okresie sześciu miesięcy od dnia rejestracji (patrz: artykuł 55 ustawy oraz § 3 ustęp 2 w rozporządzeniu)

Zasiłek dla bezrobotnych

Prawo do zasiłku przysługuje każdemu bezrobotnemu za wszystkie kalendarzowe dni, ale dopiero po upływie siedmiu dni od momentu zarejestrowania się osoby jako bezrobotnej w Powiatowym Urzędzie Pracy jeśli:

1. W PUP nie ma dla tej osoby żadnej propozycji zatrudnienia, lub skierowania do pracy interwencyjnej albo robót publicznych, lub kiedy nie ma środków na stworzenie dodatkowego miejsca pracy.

2. Drugim warunkiem otrzymania zasiłku jest, że osoba ubiegająca się musiała w okresie osiemnastu miesięcy poprzedzających moment zarejestrowania się, a łącznie przez co najmniej 365 dni:

-pracowała oraz dostawała wynagrodzenie w wysokości przynajmniej najniższego wynagrodzenia krajowego; w okresie tym nie są uwzględniane dni urlopów bezpłatnych, które trwały więcej niż trzydzieści dni,

-wykonywała pracę na umowie agencyjnej albo umowie zlecenie lub też współpracowała przy wykonaniu tych umów, jeśli wysokość jego wypłaty od której odprowadzano składkę na Fundusz Pracy i na ubezpieczenie nie była niższa od najniższego wynagrodzenia,

-pracowała na podstawie umowy o pracę nakładczą, i z tej pracy osiągnęła dochód, którego wysokości była równa co najmniej wysokości najniższego wynagrodzenia,

-podlegała ubezpieczeniu społecznemu albo ubezpieczeniu z tytułu wykonywania pozarolniczej działalności czy też współpracy, jeśli wysokość wypłaty, od której odprowadzano składkę na ubezpieczenie i na Fundusz Pracy nie była niższa od najniższego wynagrodzenia,

-pracowała w czasie tymczasowego aresztowania albo odsiadywania kary pozbawienia wolności, jeśli wysokość wypłaty, od której odprowadzano składkę na ubezpieczenie nie była niższa najniższego wynagrodzenia,

-pracowała w którejś z rolniczych spółdzielni produkcyjnych albo w jakiejś spółdzielni kółek rolnych albo usług rolniczych, będąc równocześnie członkiem owej spółdzielni, oraz jeśli wysokość wypłaty, od której odprowadzano składkę na ubezpieczenie nie była niższa od najniższego wynagrodzenia,

-była zatrudniona w kraju za granicą, a potem powróciła do Polski jako repatriant.

W momencie jeśli dokumenty uprawniające do pobierania zasiłku dla bezrobotnych zostaną dostarczone już po upływie siedmiu dni od momentu zarejestrowania się jako bezrobotny w Powiatowym Urzędzie Pracy, jednak będą dostarczone w okresie kiedy osoba ta nadal posiada status osoby bezrobotnej wciąż przysługuje jej prawo do zasiłku, tyle tylko, że nalicza się go od dnia, kiedy to zostały złożone dokumenty uprawniające do otrzymania prawa do zasiłku.

Okres otrzymywania zasiłku dla bezrobotnych uzależniony jest od tego, w jakim miejscu osoba bezrobotna mieszka:

-jeżeli w okręgu gdzie zamieszkuje bezrobotny stopa bezrobocia nie przekroczyła przeciętnej stopy bezrobocia w skali całego kraju, to zasiłek będzie on otrzymywał przez sześć miesięcy;

-natomiast jeżeli w okręgu gdzie zamieszkuje bezrobotny stopa bezrobocia jest większa niż przeciętna stopa w całym kraju, to zasiłek będzie on otrzymywał przez dwanaście miesięcy;

-jeżeli bezrobotny zamieszkuje w okręgu gdzie stopa bezrobocia aż dwukrotnie przewyższa przeciętną stopę w całym kraju, a dodatkowo bezrobotny był wcześniej zatrudniony przez co najmniej dwadzieścia lat, lub jeśli ma na utrzymaniu przynajmniej jedno dziecko, które jest nie starsze niż piętnaście lat, a współmałżonek osoby bezrobotnej, która ubiega się o zasiłek także jest bezrobotny, a ponadto stracił on prawo do zasiłku gdyż upłynął już czas jego pobierania po dniu kiedy to nabył prawo do zasiłku bezrobotny wspomniany na początku, wtedy to prawo do otrzymywania zasiłku będzie mu przysługiwało przez okres osiemnastu miesięcy.

Obowiązki bezrobotnego:

-osoba bezrobotna musi zgłaszać się do Powiatowego Urzędu Pracy w wyznaczonych dla niej terminach aby potwierdzić swoją gotowość do podjęcia zatrudnienia oraz żeby uzyskać informację dotyczące możliwości zatrudnienia albo szkolenia (patrz: art. 33 ust. 3 ustawy);

-należy powiadomić Powiatowy Urząd Pracy o podjęciu jakiegoś zatrudnienia albo innej formy pracy zarobkowej lub działalności gospodarczej, czas na powiadomienie to siedem dni od momentu rozpoczęcia pracy (patrz: art. 74 ustawy);

- bezrobotny musi przyjmować wszelkie propozycje odpowiedniego zatrudnienia, podjęcia prac interwencyjnych albo robót publicznych, lub szkolenia;

-bezrobotnego, który nie ma prawa do otrzymywania zasiłku, a który korzysta ze świadczeń pomocy społecznej można skierować do wykonywania prac, które są społecznie użyteczne ( patrz: artykuł 73 A ustawy)

-bezrobotny ma obowiązek poddawania się badaniom lekarskim aby ustalić jego zdolność do pracy

-ma obowiązek powiadomienia Powiatowego Urzędu Pracy jeśli w okresie pobierania zasiłku ma zamiar przebywać w czasie krótszym niż trzydzieści dni poza granicami kraju albo pozostawał w jakiejś innej sytuacji, która powoduje brak gotowości ażeby podjąć zatrudnienie - za taki okres zasiłek nie przysługuje (patrz: artykuł 75 ustęp 3 ustawy)

-bezrobotny ma obowiązek składania albo przesłania co miesiąc pisemnego oświadczenia o dochodach (patrz: artykuł 75 ustęp 6 ustawy) - bezrobotni, którzy mają prawo do zasiłku oraz którzy w terminie siedmiu dni od momentu uzyskania przychodów

-bezrobotny musi powiadomić Powiatowy Urząd Pracy, gdzie jest zarejestrowany w terminie siedmiu dni o wszelkich zmianach (patrz: § 4 ustęp 4 rozporządzenia) a także o zmienieniu miejsca zameldowania oraz zarejestrować się w Powiatowym Urzędzie Pracy, odpowiednim dla nowego miejsca zameldowania w przeciągu czternastu dni od momentu zameldowania (patrz: artykuł 73 ustęp 2a ustawy)

-bezrobotny ma obowiązek zwrotu nienależnie otrzymanego świadczenia pieniężnego, w terminie czternastu dni od chwili otrzymania decyzji dotyczącej kwoty otrzymanego świadczenia razem z przekazaną na to świadczenie zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych a także składką ubezpieczeniową zdrowotną (patrz: artykuł 76 ustawy)