Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej – najważniejszy akt prawny państwa polskiego uchwalony dnia 2 kwietnia 1997 roku przez Zgromadzenie Narodowe. Konstytucja złożona jest z preambuły i trzynastu rozdziałów, w tym dwieście czterdziestu trzech artykułów.

W Preambule Konstytucji zwraca się uwagę na doniosły dla narodu moment dziejowy, wiążący się z odzyskaniem w 1989 roku pełnej suwerenności. Daje się w niej wyraz bogatej tradycji narodowej, akcentując szczególnie bogatą historię polskiej państwowości.

Preambuła określawartości priorytetowe dla polskiego społeczeństwa, które wprowadzone w życie decydują o harmonijnym funkcjonowaniu bytu państwowego. Wartości te, wśród których wymieniono poszanowanie wolności i sprawiedliwości, dialog społeczny, rzetelność i sprawność działania instytucji publicznych, poszanowanie i umacnianie praw obywatelskich i ich wspólnot, leżą u podstaw wszystkich spisanych w Konstytucji praw.

Preambuła podkreśla, iż wszyscy członkowie narodu polskiego, rozumianego jako zbiór obywateli Rzeczypospolitej, są równi wobec prawa, mając jednocześnie jednakowe obowiązki wobec państwa, które określane jest jako dobro wspólne. Preambuła odwołuje się do chrześcijańskiego dziedzictwa narodu, jednocześnie jednak kwestię przekonań religijnych pozostawia prywatną sprawą każdego obywatela, podkreślając, iż zarówno wierzący w Boga, jak i niepodzielający tej wiary są wobec państwa równouprawnieni. Fragmenty dotyczące odniesień do kwestii religijnych wywołały największe spory podczas prac konstytucyjnych.

 
 

PREAMBUŁA RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Z DNIA 2 KWIETNIA 1997 ROKU:

W trosce o byt i przyszłość naszej Ojczyzny, odzyskawszy w 1989 roku możliwość suwerennego i demokratycznego stanowienia o Jej losie,my, Naród Polski - wszyscy obywatele Rzeczypospolitej,zarówno wierzący w Bogabędącego źródłem prawdy, sprawiedliwości, dobra i piękna,jak i nie podzielający tej wiary,a te uniwersalne wartości wywodzący z innych źródeł,równi w prawach i w powinnościach wobec dobra wspólnego - Polski,wdzięczni naszym przodkom za ich pracę, za walkę o niepodległość okupioną ogromnymi ofiarami, za kulturę zakorzenioną w chrześcijańskim dziedzictwie Narodu i ogólnoludzkich wartościach,nawiązując do najlepszych tradycji Pierwszej i Drugiej Rzeczypospolitej,zobowiązani, by przekazać przyszłym pokoleniom wszystko, co cenne z ponad tysiącletniego dorobku,złączeni więzami wspólnoty z naszymi rodakami rozsianymi po świecie,świadomi potrzeby współpracy ze wszystkimi krajami dla dobra Rodziny Ludzkiej,pomni gorzkich doświadczeń z czasów, gdy podstawowe wolności i prawa człowieka były w naszej Ojczyźnie łamane,pragnąc na zawsze zagwarantować prawa obywatelskie, a działaniu instytucji publicznych zapewnić rzetelność i sprawność,w poczuciu odpowiedzialności przed Bogiem lub przed własnym sumieniem,ustanawiamy Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiejjako prawa podstawowe dla państwaoparte na poszanowaniu wolności i sprawiedliwości, współdziałaniu władz, dialogu społecznym oraz na zasadzie pomocniczości umacniającej uprawnienia obywateli i ich wspólnot.Wszystkich, którzy dla dobra Trzeciej Rzeczypospolitej tę Konstytucję będą stosowali,wzywamy, aby czynili to, dbając o zachowanie przyrodzonej godności człowieka,jego prawa do wolności i obowiązku solidarności z innymi,a poszanowanie tych zasad mieli za niewzruszoną podstawę Rzeczypospolitej Polskiej.

Polska Konstytucja 3 maja z 1791 roku wprowadziła swobody wyznaniowe dla obywateli oraz nietykalność osobistą mieszczan. Chłopi otrzymali prawo do wolności osobistej dopiero w Konstytucji Księstwa Warszawskiego, nadanej w 1807 roku przez Napoleona i- zgodnie z duchem napoleońskim- zrównującej wszystkich wobec prawa. 

Prawa człowieka, w odróżnieniu od innych uprawnień, to prawa należne każdemu człowiekowi bez względu na rasę, narodowość, pochodzenie, płeć, wiek, zawód itd. Wynikają one z samego faktu bycia człowiekiem. Prawa te są:- przyrodzone- człowiek nabywa je przez urodzenie się, a niektóre ma nawet przed urodzeniem;- powszechne- przysługują bez wyjątku każdej osobie;- niezbywalne- nie można się ich zrzec;- nienaruszalne- nie można człowieka pozbawić tych praw.Pierwsza generacja praw człowieka to trzy najważniejsze prawa- do życia, wolności i własności. Traktuje się je jako prawa podstawowe, wynikające z natury ludzkiej, przyrodzone jego godności, niezależne od tego jaki stan prawny obowiązuje w danym państwie.

Prawa drugiej generacji obejmują swym zakresem prawa społeczne, gospodarcze i kulturalne, zapewniające byt materialny oraz rozwój fizyczny i duchowy (np. prawo do pracy i wynagrodzenia, prawo do nauki, do korzystania z osiągnięć postępu naukowego prawo udziału w życiu kulturalnym, do ubezpieczenia społecznego, do opieki nad rodziną).

Prawa trzeciej generacji to prawa kolektywne, czyli uprawnienia przysługujące zbiorowością społecznym, narodom (np. prawa do pokoju, do rozwoju, do demokracji, do czystego środowiska).

00032073.jpg 

00032074.jpg 

00032075.jpg