WŁADZA SĄDOWNICZA

Wymiar sprawiedliwości jest to nietypowy sposób aktywności państwowej, mający na celu rozpatrywanie oraz rozstrzyganie sporów o charakterze prawnym przez instytucję nie biorącą udziału w tym sporze; na podstawie przepisów obowiązującego prawa a także w trybie uregulowanym w prawie.

Poszczególne etapy postępowania:

1. Ustalenie zaistniałego stanu faktycznego.

2. Zbadanie czy określony stan faktyczny jest zgodny z obowiązującymi przepisami prawa.

3. Jasna i możliwie jednoznaczna interpretacja przepisów prawa.

4. Dokonanie tzw. wykładni prawa.

5. Wydanie wyroku w określonej sprawie.

Poniżej przedstawione są wybrane konstytucyjne zasady, na których opiera się działalność wymiaru sprawiedliwości w Polsce:

1. Zasada jednolitości (spójności) systemu władzy sądowniczej, gwarantująca jednakowe stosowanie przepisów prawa przez każdy sądy na obszarze całego kraju.

2. Zasada niezawisłości (niezależności) sędziów zakazuje jakiejkolwiek ingerencji organów państwowych a także innych podmiotów do prowadzonych postępowań i wydawanych wyroków przez wszystkich sędziów.

3. Zasada uczestnictwa ławników ludowych, są oni przedstawicielami społeczeństwa, mają możliwość opiniowania zarówno kary jak również winy.

4. Prawo każdego obywatela do obrony, przysługuje ono oskarżonemu w postępowaniu karnym. Jest to jedno z najważniejszych praw obywatelskich, zagwarantowanych w Konstytucji.

Artykuł sto siedemdziesiąty piąty Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku mówi, iż wymiar sprawiedliwości tworzą:

1. Sąd Najwyższy.

2. Sądy powszechne.

3. Sądy administracyjne.

4. Sądy wojskowe.

Sądy szczególne (wyjątkowe) mogą być utworzone tylko w czasie trwania działań wojennych. Zapis ten nie tylko usystematyzował strukturę sądownictwa w naszym kraju ale także zarysował ważną zasadę ustroju Polski, czyli regułę sądowego wymiaru sprawiedliwości. Mówi ona, w czyje ręce jest przekazane realizowanie zadań wymiaru sprawiedliwości! Z ramami realizowanego przez sądy krajowe wymiaru sprawiedliwości ściśle wiąże się 1 z reguł życia konstytucyjnego, traktująca, że wszyscy mamy prawo do sadzenia przed niezawisłym oraz bezstronnym sądem. Powyższego prawa nie można odebrać komukolwiek. Sądy będące instytucjami bezstronnymi oraz niezawisłymi a także nie zainteresowane sposobem rozstrzygnięcia danej sprawy, mają obowiązek zapewniać rozstrzygnięcie sporów tak aby sposób tego rozstrzygnięcia został zaakceptowany jako spełniający wymogi formalne.

PROKURATURA.

Jest to zespół organów państwowych powołanych do ścigania przestępstw.

W Polsce główne przepisy dotyczące Prokuratury krajowej zostały zawarte w ustawie z dn. Dwudziestego czerwca 1985 r. o Prokuraturze! Jej bezpośrednim zwierzchnikiem jest Minister Sprawiedliwości, pełniący jednocześnie rolę Prokuratora Generalnego. Realizacja zadań Prokuratury ma przebiegać m. in. poprzez:

  1. Prowadzenie śledztwa.
  2. Prowadzenie albo też kontrolę postępowania przygotowawczego.
  3. Koordynowanie działań związanych ze ściganiem sprawców przestępstw, podejmowanych przez pozostałe organy.
  4. Pełnienie roli oskarżyciela publicznego (przed każdym sądem). W sprawach ściganych na podstawie oskarżenia publicznego Prokurator musi być obecny na rozprawie!

W naszej strukturze prawa karnego osoba na stanowisku Prokuratora pełni wiele funkcji. Z jednej strony uczestniczy w postępowaniu przygotowawczym, które samodzielnie prowadzi lub też nadzoruje je. Z drugiej strony, w kolejnym etapie postępowania, czyli w postępowaniu przed sądem uczestniczy jako jedna ze stron w tym postępowaniu, gdzie pełni funkcję oskarżyciela publicznego! Prokurator w swojej pracy powinien działać w myśl zasady bezstronności jak również równego traktowania każdego obywatela.