Zdaniem Niccolo Machiavellego na los jednostek i narodów miały wpływ dwa czynniki: fortunawitru. Pierwszy z nich może być pojmowany jako przeznaczenie: wydarzenia nieprzewidywalne, pozostające poza kontrolą człowieka. Wirtu to przeciwieństwo fortuny; odnosi się do aktywności życiowej jednostki ludzkiej

Machiavelli w swoich analizach dotyczących form rządów skupił się na czynniku drugim. Wg niego władca miał być przede wszystkim skuteczny i odnosić sukcesy. W odniesieniu do skuteczności władcy jego moralność ma znaczenie drugorzędne.

Człowiek, zdaniem włoskiego myśliciela jest z natury zły i kieruje się przede wszystkim chciwością. Tym, niemniej może zostać dobra nauczony, o ile jest właściwie kształtowany. "Właściwe kształtowanie" zaś, to nic innego jak budzenie lęku. Strach ma być bardziej trwałą podstawą budowania porządku w społeczeństwie niż miłość do władcy. Łaska ludu jest bowiem zmienna, a strach pozostaje.

Jeżeli dobro państwa wymaga okrucieństwa, władca nie powinien mieć żadnych skrupułów; za wyjątkiem przestrzegania jednej reguły marketingu politycznego: działania krzywdzące wobec poddanych należy przeprowadzić w miarę szybko, natomiast wszelkie akcje mające na celu dobro ludu powinny być rozciągnięte na dłuższy okres czasu. Sformułowanie "marketing polityczny zostało użyte nieprzypadkowo: "Książę", w którym Machiavelli wyłożył swoje poglądy w kwestii sztuki rządzenia miał być w zamierzeniu poradnikiem dla władcy, który stosując się do zawartych w nim wskazówek spełniłby największe marzenie Machiavellego: zjednoczenie włoskich księstewek w jedno silne państwo.

Władca ów dążąc do zbudowania silnego państwa może wprowadzić dyktaturę, która jednak po osiągnięciu stabilizacji politycznej powinna zostać zamieniona na republikę: formę rządów, która zapewnia zachowanie trwałości kraju.