Poszczególni uczestnicy Wspólnoty dążyli do powstania jednolitego rynku wewnętrznego. Stworzenie tej propozycji wiązało się ze zmianą obowiązującego Traktatu Rzymskiego.

Traktat o powstaniu Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej nakładał zasadę jednomyślności w stosunku do dziedzin życia wewnętrznego. Ujednolicenie to stwarzało warunki ograniczające ukształtowanego tak istotnego punktu w historii Wspólnoty. Wszystkie poprawki należało wnieść w dziedzinie kompetencji Parlamentu Europejskiego. Poszczególni reprezentanci nie posiadali możliwości efektywnego współdziałania w wielu rozciągłych i dużych dziedzinach.

W lutym 1986 roku podczas jednego ze spotkań ministrowie spraw zagranicznych dziewięciu państw Wspólnoty Europejskiej złożyli swój podpis w Luksemburgu na traktacie międzynarodowym dotyczącym zmiany i uzupełnienia postanowień traktatu paryskiego z 18 kwietnia 1951 roku (EWWS) oraz traktatów rzymskich z 25 marca 1957 roku (EWG i Euroatom).

Traktatu Luksemburskiego inaczej Jednolitego Aktu Europejskiego, nie zaakceptowały na początku przedstawiciele państw: Danii, Włoch i Grecji. Bowiem parlament duński chciał doprowadzić do renegocjacji jego treści, następstwem czego było zwołanie referendum narodowego. Na sygnały dochodzącego z tego państwa postanowiły zareagować WłochyGrecja, które również odmówiły podpisania tego dokumentu, warunkując to wynikiem i rozwojem sytuacji po referendum duńskim. W wyniku czego 27 lutego 1986 roku 56,2 %uprawnionych do głosowania Duńczyków przyjęło Jednolity Akt Europejski. W dniu następnym ministrowie tych trzech państw złożyli swój podpis pod tym dokumentem w Hadze.

Mimo wielu trudności o charakterze konstytucyjno - prawnym, które uwidoczniły się podczas jego ratyfikacji w Republice Federalnej i Irlandii, wprowadzono Jednolity Akt Europejski do życia z dniem 1 lipca 1987 roku.

Jego postanowienia skutkowały podstawą prawnomiędzynarodową zmierzającą do podjęcia działań integracyjnych i być może utworzenia w niedalekiej przyszłości Unii Europejskiej.

Wspólnoty Europejskie oraz Europejska Współpraca Polityczna wyznaczyły sobie w swoich zamiarach utworzenie wspólnego wkładu potrzebnego do rozwoju postępu ku jedności europejskiej.

Całość dotychczasowych dokumentów przedstawiających ten cel była o charakterze aktów politycznych.

Jednolity Akt Europejski dał początek również podstawą prawnomiędzynarodowym dla działalności Rady Europejskiej, o czym mowa jest w art. 2.

"W skład Rady Europejskiej wchodzą głowy państw lub rządów państw członkowskich oraz Przewodniczący Komisji Wspólnot Europejskich. Są oni wspierani przez ministrów spraw zagranicznych i jednego członka Komisji (...) ."

Traktat podpisany w Luksemburgu przyczynił się także do współpracy w ramach Europejskiej Współpracy Politycznej.

Wspólnoty Europejskie razem formułują i realizują europejską politykę zagraniczną, jednocześnie przeprowadzają wspólne konsultacje we wszystkich płaszczyznach polityki zagranicznej. Wszystkie rozmowy, dyskusje i pertraktacje prowadzone są zanim umawiające się Strony podejmą ostateczną decyzję i dojdą do wspólnego porozumienia. Kwestie te stwarzają stopniowy rozwój oraz definiują wspólne zasady i cele.

Poszczególni Ministrowie Spraw Zagranicznych oraz członkowie Komisji Europejskiej spotykają się 4 razy w roku w ramach Europejskiej Współpracy Politycznej. Wysokie Umawiające się Strony są zobowiązane do informowania o podjętych przez siebie decyzjach dotyczących PE. Opinie wystawiana przez PE są traktowane bardzo poważnie i mają decydujący wpływ. Przedstawiciele Ci współpracują również z krajami trzecimi i ugrupowaniami regionalnymi starając się nawiązać z nimi jak najkorzystniejsze stosunki polityczne.

Urząd Przewodniczącego Europejskiej Współpracy Politycznej jest rządzony przez Urząd przewodniczącego Rady WE. Stanowisko to jest odpowiedzialne za podejmowanie działań, koordynowanie wraz z reprezentowaniem stanowisk państw członkowskich w stosunku do krajów trzecich, oczywiście w dziedzinie Europejskiej Współpracy Politycznej. Dyrektorzy polityczni spotykają się regularnie w Komitecie politycznym by była zachowana ciągłość EWP, również do ich obowiązków należy przygotowanie tematów do dyskusji ministrów.

Komisja Polityczna lub zebranie ministrów zostaje zwołane w ciągu 48 h, na wniosek co najmniej 3 państw wchodzących w skład.

Pod rządami Komisji Politycznej funkcjonuje Zespół Korespondentów Europejskich. Którzy to dbają nad prawidłową realizacją EWP, jak również zajmują się kwestiami organizacyjnymi.

Urząd Przewodniczącego jest wspierany przez Sekretariat, którego siedziba znajduje się w Brukseli. Do jego zadań, należy pomoc w realizacji działań, również w kwestii spraw administracyjnych. Osobom wchodzącym w skład Sekretariatu należą się takie same przywileje i immunitety jak pozostałym członkom misji dyplomatycznych.

W swych postanowieniach Traktat Luksemburski nie zajął się powiązaniami prawnymi między wspomnianymi organami a Wspólnotami Europejskimi. W wyniku czego decyzje zapadające w obu tych gremiach mogły posiadać charakter wiążący prawnie, ale tylko i wyłącznie na podstawie postanowień zawartych w traktatach z roku 1951 i 1957, nie zaś zgodnie z obowiązującą treścią Jednolitego Aktu Europejskiego.

Jedną z zasadniczych postanowień, jaka znalazła się w Akcie była decyzja o powstaniu do dnia 31 grudnia 1992 roku wspólnego rynku, zwanego również rynkiem wewnętrznym (dział II, art. 13):

"(...) Rynek wewnętrzny stanowi obszar bez wewnętrznych granic, w którym zapewniony jest swobodny ruch towarów, osób, usług i kapitału, zgodnie z postanowieniami niniejszego Traktatu."

Kwestia ta znalazła również swoje miejsce w Białej Księdze Komisji ds. Utworzenia Rynku Wewnętrznego ( czerwiec 1985 roku). Zawarto w niej całość istniejących przeszkód, które to mogłyby uniemożliwić powstanie wolnego rynku na terenie tejże Wspólnoty.

Istniały bardzo ważne kwestie, które sprowadzały ten szczytny cel, jakim było utworzenie rynku wewnętrznego do daty 1992 roku.

Na rynku światowym dało się wyraźnie odczuć coraz słabsza pozycję Wspólnoty. Następstwem czego miało być zagrożenie w stosunku do Europy pozostania w tyle w dziedzinie produkcji towarów, które do tej pory miały decydujące znaczenie. Przeprowadzone w tym celu badania wskazywały na źle rozłożone środki, które to zdecydowanie podnosiły wzrost wszelkich kosztów.

Również sytuacja na rynku pracy i rosnące w dużym tempie bezrobocie oraz koszty spowodowane podziałem rynku pomiędzy członków Wspólnoty wpływały negatywnie i odwrotnie niż początkowo postawione zadania.

W celu ułatwienia realizacja przyjętego założenie, Jednolity Akt Europejski rozszerzał do 17 przypadków na 46 występujących zasadę podejmowania decyzji przez Radę Ministrów kwalifikowaną zdecydowaną większością głosów ( m. in. w kwestiach polityki socjalnej, badań i rozwoju technologicznego oraz ochrony środowiska naturalnego). Zasada jednomyślności pozostała nie zmieniona m.in. w sprawach ujednolicenia przepisów podatkowych, przepływu osób czy ochrony pracy (dział II, art. 18).

Umowę, którą zawarto 27 stycznia 1966 roku, tzw. Luksemburską pozostawiono w pierwotnej wersji.

W trakcie odbywającego się szczytu luksemburskiego nie powołano żadnych nowych form organizacyjnych. Skupiono się jednak na przeistoczenie istniejących już organizacji w jedną strukturę prawną. Jednolity akt Europejski spowodował scalenie EWP ze Wspólnotą, nadając jej charakter prawny.

Po zatwierdzeniu i podpisaniu Jednolitego Aktu Europejskiego uwidoczniły się naglące problemy. We Wspólnocie nastąpił zdecydowany wzrost możliwości finansowych do ówczesnych ich granic. Niezgodności jakie uwidaczniały się pomiędzy regionami stawiały pod znakiem zapytania możliwość działań oraz przyszłą skuteczność Wspólnoty. Koszty jakie należało podnieść w związku z rynkiem agrarnym były wygórowane.

Kierując się postanowieniami Jednolitego Aktu Europejskiego, przewodniczący Komisji Wspólnot Europejskich - Jacques Delors przedstawił w 1987 roku pakiet reform, które obejmowały system finansowy, politykę strukturalną oraz politykę rolną. Propozycje te zostały przedstawione Radzie Europejskiej, która po głębnej ich analizie podjęła decyzję o ich wprowadzeniu. Nastąpiło to z dniem 12 lutego 1988 roku.

Jedynie zaproponowana reforma systemu finansowego została wprowadzona z mocą wsteczną, bowiem od 1 stycznia 1988 roku. Zawarto w niej decyzję o wprowadzeniu kolejnego - czwartego źródła wpływów budżetowych, który to miał pochodzić z wkładów państw członkowskich. Obowiązywać one miały jednak nie w formie składek lecz pobieranych od sumy ich rocznych produktów narodowych brutto, w sposób ruchomy, czyli w zależności od tego, na ile pozostałe źródła dochodów własnych WE nie wystarczały na pokrycie wydatków w danym roku.

W kwestii polityki strukturalnej pakiet wprowadzony przez Jacques Delors wszedł w życie z dniem 1 stycznia 1989 roku. Zawarto w nim min. propozycję dwukrotnego realnego zwiększenia do 1993 roku środków budżetowych Europejskich Funduszy Strukturalnych. (Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego, Europejski Fundusz Społeczny i Europejski Fundusz Ukierunkowania Rolnictwa).

A jednym z priorytetowych zadań było przeprowadzenie inwestycji w krajach zacofanych, zmniejszenie bezrobocia poprzez stwarzanie większych możliwości podjęcia pierwszej pracy przez młodych ludzi, a dla pracobiorców zmian w zakresie kwalifikacji zawodowych.

Zainicjowana reforma polityki rolnej dążyła do zmniejszenia jej kosztów poprzez stworzenie mniejszego tempa wzrostu produkcji rolnej, a co za tym szło - ograniczenie nadwyżek artykułów rolnych czy zakupów inwestycyjnych.

Zmniejszyła się widocznie liczba wydatków z 75 % do 66%, mimo tego nie był on współmierny z przedstawianym przez Delors jego pomysłem.

Z początkiem lat osiemdziesiąt ubiegłego wieku dostrzegamy we Wspólnocie Europejskiej recesję gospodarczą, która wynikła przede wszystkim z ogólnoświatowego spadku koniunktury. Następstwem czego uwidoczniły się wzajemne niezgody i waśnie pomiędzy państwami wchodzącymi w skład, co uniemożliwiało realizację założeń integracyjnych.

Dopiero wprowadzone zmiany w traktacie rzymskim z 1957 roku na mocy Jednolitego Aktu Europejskiego umożliwiły przeprowadzenie reformy wspólnego systemu finansowego. W następstwie czego doszło do złagodzenie istniejących od dłuższego czasu sporów.

Przedstawiany w naszej pracy Traktat Luksemburski zapisał się w kartach Wspólnoty jako pierwsza ważna decyzja zmierzająca do powstania Unii Europejskiej.

Bibliografia:

-dokument Jednolitego Aktu Europejskiego;

-materiały i opracowania Komitetu ds. Integracji Europejskiej (red. Krzysztof Popowicz);

-Leksykon Integracji Europejskiej