Robert Schuman urodził się w 1886 r. w Luksemburgu należącym wówczas do Niemiec. Studiował prawo na uniwersytetach w Bonn, Berlinie, Monachium i Strasburgu. Zwykł mawiać o sobie: "Luksemburczyk z urodzenia, wykształcony w Niemczech, rzymski katolik z przekonania i Francuz z serca".

Schuman jako młody adwokat, po powrocie do Francji w 1918 r. został wybrany członkiem Zgromadzenia Narodowego z okręgu Mozeli. Początkowo sympatyzował z prawicową Demokratyczną Unią Republikańską, jednak głęboki katolicyzm Schumana popchnął go w stronę Demokratów Ludowych - organizacji, która w okresie powojennym stanowiła podstawę Ludowego Ruchu Republikańskiego.

Schuman jako deputowany do Zgromadzenia Narodowego odznaczył się dużym zaangażowaniem w prace Komisji Finansów i komisji zajmującej się integracją Alzacji i Lotaryngii z Republiką Francuską - regionów, które z czasów niemieckich wyniosły odrębne systemy prawne, fiskalne i edukacyjne.

W marcu 1940 r. Roberta Schumana mianowano Podsekretarzem Stanu ds. Uchodźców. We wrześniu tego samego roku Schuman został aresztowany przez gestapo i deportowany do Niemiec. Po ucieczce w 1942 roku ukrywał się głównie w klasztorach, następnie przedostał się do południowej strefy Francji i został członkiem antyniemieckiego ruchu oporu.

We wrześniu 1944 roku Schuman objął stanowisko doradcy politycznego do spraw Alzacji i Lotaryngii.

Pierwsze powojenne wybory do parlamentu francuskiego odbyły się w październiku 1945 roku, w wyniku których Schuman ponownie znalazł się w Zgromadzeniu Narodowym jako reprezentant okręgu Mozeli. W latach następnych pełnił funkcję ministra finansów, ministra spraw zagranicznych, a nawet Premiera Republiki Francuskiej.

Jego powojenna aktywność polityczna przypadała na czasy komunistycznego zamachu stanu w Pradze, strajków rewolucyjnych, pierwszych powojennych wyborów niemieckich, planu Marshalla i powołania NATO. To wtedy Robert Schuman ujawnił umiejętności wielkiego męża stanu i jako reprezentant Republiki Francuskiej zyskał sobie szacunek i poważanie na arenie międzynarodowej.

Schuman był twórcą idei zjednoczonej Europy, a przede wszystkich zjednoczonych społeczeństw i to pomimo niedawnych okrucieństw i przeżyć wojennych. Opowiadał się za pokonaniem wzajemnych animozji między narodami i zwalczaniem żądzy zemsty - zwłaszcza w obliczu rosnącego zagrożenia ze strony Moskwy. Zdawał sobie sprawę, że tylko zacieśnienie relacji między państwami Zachodu może uchronić je przed losem krajów Europy Środkowej, Wschodniej i Bałkanów.

Schuman był zdania, iż powojenny pokój i dobrobyt narodów Europy powinny być budowane wyłącznie jako dobro wspólne - zintegrowany postęp i rozwój. Zdawał sobie sprawę, iż pomyślność Europy wiąże się z pomyślnością tworzących ją narodów i państw.

Robert Schuman rozpatrywał Europę nie tyle w ujęciu geograficznym, co w ujęciu kulturowym, duchowym - obszarze o pewnej wspólnocie cywilizacyjnej, opierającym się na braterstwie narodów - twierdził, iż " wartość Europy to Europa wartości".

Zdawał sobie sprawę, że integracja państw o odmiennej kulturze, tradycji, a przede wszystkim innym spojrzeniu na niedawną przeszłość, może być bardzo trudna. Ale równocześnie wierzył, że jest to możliwe drogą pokojową, drogą kompromisu - bez dominacji jednych państw nad drugimi. Sądził, iż osiągnięcie wspólnego dobra na płaszczyźnie kulturowej, społecznej i gospodarczej nie może nastąpić poprzez wojny czy rewolucje. Głosił ideę solidarnego współistnienia narodów i nieśpiesznego, stopniowego budowania europejskiej jedności.

Spotykał się z zarzutem przyrównania wizji zjednoczonej Europy do koncepcji Stanów Zjednoczonych Ameryki. Jednak Schuman uważał, iż sytuacja kontynentów była odmienna - USA były krajem nowym, gdzie na nowym gruncie narody tworzyły samodzielne instytucje. Natomiast w Europie muszą ze sobą współdziałać państwa obarczone zaszłościami historycznymi, które próbują budować nowe struktury na bazie już istniejących.

Dlatego Schumanowi tak bliskie były idee wzajemnego poznania i zrozumienia między narodami europejskimi. Opowiadał się za międzykulturową wymianą myśli. Twierdził, że tylko wzajemne poznanie własnych odrębności, poszukiwanie podobieństw i uświadomienie sobie wspólnych źródeł cywilizacyjnych może stanowić podstawy do integracji społeczeństw Europy i tym samym doprowadzić do realizacji dzieła zjednoczenia europejskiego na wielu płaszczyznach.

Robert Schuman znalazł wsparcie w osobie Jean Monnet'a, również oddanego idei zjednoczonej Europy- postaci, która od 1946 roku stała na czele francuskiego Komisariatu Planu. Jaen Monnet był twórcą formuły, która później stanowiła podstawę funkcjonowania instytucji europejskich - zgromadzenie przedstawicieli różnych środowisk oraz postawienie przed nimi tego samego problemu do rozwiązania sprawia, że ludzie ci są w stanie wzbić się ponad swoje partykularne interesy i przyjąć punkt widzenia wspólny dla całej grupy.

Monnet opowiadał się także za koncepcją integracji europejskiej drogą małych kroków - stopniowe zacieśnianie współpracy w obszarze ściśle wytyczonych sektorów miało doprowadzić do całkowitego zjednoczenia Europy pod względem gospodarczym, społecznym oraz politycznym.

Na przełomie lat 40-tych i 50-tych wydawało się, że zagrożenie ze strony Moskwy jest coraz większe, dlatego Jean Monnet przygotował projekt powołania Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali (EWWiS) - organizacji, która miała pogodzić Francję i Niemcy oraz zapewnić wspólną kontrolę rynku strategicznych surowców. Celem EWWiS było postawienie kluczowych dziedzin produkcji gospodarczej pod władanie wspólnych instytucji ponadnarodowych - instytucji niezależnych od rządów narodowych oraz nawiązanie zupełnie nowych stosunków między pełnymi uprzedzeń narodami Francji i Niemiec oraz innych państw Europy Zachodniej.

Robert Schuman również uważał, iż kontrola produkcji węgla i stali zapewni solidne podstawy wspólnego rozwoju ekonomicznego. Zintegrowanie produkcji surowców miało też za zadanie zmniejszenie groźby konfliktu zbrojnego między państwami, które działając w ramach organizacji muszą brać pod uwagę interes wszystkich członków grupy.

Poza tym Schuman zdawał sobie sprawę, że pomimo wojennych wydarzeń nie można izolować Niemiec i dostrzegał wielką rolę narodu niemieckiego w koncepcji rozwoju wspólnej Europy. Poza tym same Niemcy szukały wówczas wsparcia i akceptacji w powojennej rzeczywistości.

Dlatego Schuman postanowił udzielić poparcia koncepcji utworzenia ponadnarodowej instytucji, jaką była Europejska Wspólnota Węgla i Stali.

Po uzyskaniu aprobaty rządu francuskiego, Schuman w 1950 r. przestawił koncepcję nowej organizacji międzynarodowej Kanclerzowi Niemiec Adenauerowi.

Poparcie Francji i Niemiec stanowiło przepustkę do powiadomienia o inicjatywie rządów Wielkiej Brytanii, Włoch, Holandii, Luksemburga, Belgii i Stanów Zjednoczonych.

9 maja 1950 r. to data, która przeszła do historii jako dzień, w którym Robert Schuman ogłosił swoją wizję zjednoczonej Europy. Realizacja idei zależała od zaakceptowania jej przez państwa europejskie - potencjalnych członków przyszłej Wspólnoty - swój akces zgłosiły Niemcy, Włochy oraz kraje Beneluksu.

Miesiąc po ogłoszeniu deklaracji Schumana rozpoczęły się prace nad traktatem sankcjonującym powstanie ponadnarodowej organizacji - Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali.

Prace nad dokumentem były trudne, gdyż wymagały pogodzenia różnych punktów widzenia na kwestie prawne, polityczne i ekonomiczne. Obrady zakończyły się wiosną 1952 r., podpisanie traktatu przez państwa członkowskie nastąpiło w kwietniu 1952 r., a w lipcu tego samego roku traktat o EWWiS wszedł w życie - w ten sposób koncepcja znana pod nazwą Plan Schumana została zrealizowana.

Idee głoszone przez Roberta Schumana miały wielkie znaczenie w trudnym okresie powojennym, ale i jak się okazało także i późniejszych latach historii Europy. Współpraca grupy państw w ramach Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali udowodniła, że kraje były

zdolne do podjęcia wysiłku w imię wspólnych interesów i pomyślności przyszłych pokoleń.

A organizacja powołana z inicjatywy Schumana stanowiła podwaliny przyszłej Unii Europejskiej.

W latach 1956-57 Robert Schuman obejmował stanowisko Ministra Sprawiedliwości, a w latach 1958-60 Przewodniczącego Zgromadzenia Parlamentarnego. Zmarł 4 września w 1963 roku. Jednak kluczowe wydarzenia w karierze Roberta Schumana miały miejsce, gdy pełnił funkcję szefa dyplomacji francuskiej. To wtedy jego wizje, idee oraz umiejętność stworzenia atmosfery porozumienia i konstruktywnej współpracy w najwyższym stopniu przyczyniły się do urzeczywistnia koncepcji zintegrowanej Europy. Nigdy później Europa nie jednoczyła się tak szybko, a Francja nie miała tak znaczącej roli i nie cieszyła się takim szacunkiem jak w okresie działalności Robert Schumana. Dla niego najważniejsza była solidarność i zgodna kooperacja. Wyznawał zasadę, iż więcej można zrobić razem jako wspólnota niż samotnie jako jednostka.

Obecny kształt Unii Europejskiej oraz postęp w integracji Europy z całą pewnością zawdzięczamy Robertowi Schumanowi i nie bez powodu potomni okrzyknęli go "Ojcem zjednoczonej Europy".