Rozwój epoki romantyzmu przypada na ożywione wydarzenia w świecie politycznym ówczesnej Europy. Wielka Rewolucja, z która wiązano nadzieje niestety nie przyniosła oczekiwanych rezultatów. Znalazło to swoje odbicie w literaturze. To właśnie na łamach literatury poruszano tematy związane ze społeczeństwem oraz narodem. W ten sposób można przypuszczać, że literatura spełniała określoną rolę w kształtowaniu postaw narodowych, wyrażała bunt oraz chęć czynu społeczeństwa. W tych okolicznościach narodził się nowy gatunek, którym był dramat romantyczny. Przedstawicielem tego gatunku jest utwór autorstwa Adama Mickiewicza pt. "Dziady". Okazało się, że głównie za sprawą wydarzeń historycznych powstawały dzieła literackie. Interesujące wydają się przyczyny powstania wspomnianego dzieła. Na genezę powstanie "Dziadów" miało wpływ wiele przyczyn. Jedną z nich była klęska powstania listopadowego. Adam Mickiewicz nie zgadzał się z zarzutami, że jego bohaterowie maja cos ze straceńców, a on sam nie chciał brać udziału w walce. W tym kontekście nawiązał do własnego pobytu w więzieniu oraz poświęcenia dla dobra ojczyzny.

W "Dziadach" Adama Mickiewicza znajdziemy wiele aktualnych spraw dotyczących narodu polskiego. Autor swym dziełem starał się zwrócić uwagę współczesnych mu rodaków. Przypomniał niektóre haniebne wydarzenia m. in. zło popełnione względem młodzieży wileńskiej. Cały utwór jest przepełniony patriotyzmem i chęcią ukazania własnej miłości do ojczyzny. Ponadto na podstawie omawianego dzieła można przypuszczać, że przyszłość narodu miała odgrywać ważna rolę. W związku z tym wiele miejsca pisarz poświęcił tragicznym wydarzeniom w życiu młodzieży. Sądził, ze to właśnie z młodymi ludźmi należy wiązać wszelkie nadzieje patriotyzmu. W tym kontekście sprawdziły się słowa skierowane do młodych w utworze "Oda do młodości" , bowiem to dzięki entuzjazmowi młodych możemy dążyć do odzyskanie niepodległości całego narodu. Postawienie młodych w opozycji ze starszymi miało swój cel, to właśnie z młodzieżą wiązano nadzieje walki i chęć stawienia czoła nieprzyjacielowi. To młodzi ludzie chlubili się zamysłem walki o uwolnienie narodu. Oswobodzenie kraju miało się dokonać na zasadzie wywołania powstania, natomiast w przedstawicielach "starszego pokolenia" upatrywano zamysły współpracy z zaborcami. W tym kontekście zaistniały konflikt pokoleń nabierał znaczenia politycznego.

Adam Mickiewicz w swych dziełach sięgał po temat związany z martyrologią młodego pokolenia. Jego bohaterowie często podejmują temat związany z ukochaną ojczyzną, w ten sposób wyrażają oni swoje przywiązanie do kraju, słowo Polska jest dla niech prawdziwą świętością. Są świadomi własnego losu, doskonale zorientowani w sytuacji politycznej narodu, w ten sposób mogą podejmować określone zadanie, które z pewnością będą na korzyść wszystkich rodaków. Wyrzekają się jakiejkolwiek współpracy na rzecz wrogów, winią carska Rosją za wszelkie okrucieństwa, demoralizację i nieszczęścia, które spotkały naród polski. Są to ludzie, którzy nie zawahają się ponieść ofiary własnego życia, jeśli to tylko pomoże ich ojczyźnie. Wnioski, które nasuwają się po analizie takiego postępowania nie wymagają dodatkowego komentarza. Postawy wspomnianych bohaterów świadczą o ich uporze, heroizmie oraz znoszeniu cierpienia. Jak się okazuje do obowiązków obywateli należy także Wierzyc głęboko w ukryty sens wszystkich sierpień i nieszczęść, które nękają naród polski. Wszyscy obywatele i patrioci są zobowiązani do wiary w sprawiedliwość oraz odzyskanie niepodległości. Jako śmiertelne niebezpieczeństwo traktuje się zgubna rozpacz.

Młodzież wileńska naznaczona była prześladowaniami. Kojarzyła się z Polską bohaterską, wielką także siłą wartości oraz odrodzenia. Adam Mickiewicz przedstawił wizerunek społeczeństwa wileńskiego. Wśród nich są jawni zaborcy. Spośród grona profesorów Uniwersytetu Wileńskiego warto wspomnieć postaci: ojczyma znanego pisarza Juliusza Słowackiego - dr Becu, dr Wacława Pelikana oraz Leona Bajkowa. Postacie te zostały w negatywny sposób przedstawione, jako ludzie, których w ogóle nie obchodzi los i dobro kraju, wydają się akceptować sytuację niewoli. Są skłonni sądzić, że przyszłość państwa zależy od dobrych stosunków z caratem. Widoczny jest także egoizm oraz Brak troski o dobro państwa, uwidacznia się okrucieństwo oraz wyzbycie się zasad moralnych. Mamy do czynienia z salonem warszawskim. Uwidaczniają się dwie podstawowe grupy ludzi: patrioci - należą do grupy spiskowców z Wilna i dyskutują o sytuacji narodu polskiego m. in. o tych, którzy zostali aresztowani i walczyli o niepodległość. Uwidacznia się idea ofiary bez winy oraz surowego prześladowcy.

W przedmowie prześladowania narodu polskiego porównane zostają do męczarni pierwszych chrześcijan. Cytowanie słów pochodzących z Ewangelii rodzi analogie związane z misją apostołów. Przykładem jest rzeź niewiniątek, prześladowania chrześcijan, jak również narodowa sprawa męczenników porównana do ofiary Chrystusa. Ofiary złości człowieczej tryumfują ponad prześladowcami. Podobno jak zmartwychwstanie Jezusa i poświęcenie Polaków ma swój ukryty sens. Naród wyzwoli się z ucisku, natomiast zmartwychwstanie okaże się początkiem zniknięcia niesprawiedliwości na ziemi. Żywa jest tu teoria mesjanizmu. Naród polski, który doświadczył wiele cierpień został wybrany spośród innych, w ten sposób spełniona zostaje misja podobna do tej, jak przypadła samemu Chrystusowi. Polacy przez własne cierpienie przyczynia się do wybawienia innych narodów. W ten sposób pisarz romantyczny chciał wesprzeć na duchu swych rodaków. W tym kontekście słynna wydaje się scena, w której ksiądz Piotr doznaje wizji i widzi nadchodzące zmartwychwstanie Polski. Z upadkiem powstania listopadowego wiązało się poczucie rzeczywistego końca Polski, trwającego już wiele lat ustroju społecznego oraz państwowego. Odtąd miała zacząć się nowa era jej dziejów. W tym kontekście warto przywołać słowa: "Ku niebu, on ku niebu, ku niebu ulata! I od stóp jego wionęła Biała jak śnieg szata - Spadła - szeroko - cały świat się w nią owinął."

Autor stara się wyjaśnić w jaki sposób należy pojmować prześladowanie młodzieży, również to, które nastąpiło po zakończeniu powstania listopadowego.

Okres, w którym powstawało dzieło "Dziady" Adama Mickiewicza był znaczący dla narodu polskiego. Powstawały stanowiska ideowe oraz metody działania, które były charakterystyczne dla pojawiających się w późniejszym czasie zrywów narodowych. To wówczas powstawał program powstania o charakterze ogólnonarodowym, pojawiały się hasła związane z wyzwoleniem chłopów, bowiem i masy ludowe miały wziąć udział w zrywie narodowym. Popularne stały się zasady związane z organizacjami spiskowymi. Pojawiły się typy konspiratorów, emisariuszy oraz emigrantów i bojowników za wolność ludności. "Dziady" zwłaszcza ich część trzecia miały trafić do sumienia politycznego przedstawicieli narodu polskiego, nie było ważne jakie kto zajmował stanowisko i posiadał majątek. Utwór ten miał obrazować nowe pojmowanie obowiązków ludzi, którzy uważali się za patriotów. W tym duchu żywe okazały się hasła związane z duchem demokratyzacji.

Celem pisarza było stworzenie nowego typu bohatera. Ciekawa okazała się idea mesjanizmu, której głównym hasłem było - "Polska Chrystusem narodów". Jasne okazało się stanowisko w sprawie upadku powstania - cały naród polski był winny sytuacji jak nastała.