Twórczość poety obejmuje kilkadziesiąt utworów. Ich tematyka jest niezwykle bogata i obejmująca wiele zagadnień. Najczęściej porusza on problem życia na wsi, miłość i szacunek względem swojej ojczyzny, przemijalność i nieuchwytność czasu, wady ludzi, piękno natury otaczającej człowieka, miłość, wady i zalety życia na dworze. Zatem widać, że wachlarz zainteresowania twórcy był bogaty.

Poeta czerpał wiele inspiracji z dorobku poetyckiego antycznego poety - Horacego. Przekładał i tłumaczył również jego oryginalne teksty jego autorstwa, które również słynęły z wielości podejmowanych tematów.

W twórczości Kochanowskiego można wyróżnić kilka wątków tematycznych, np.: utwory o charakterze wesołym, biesiadnym, niemal ludycznym - "Miło szaleć, kiedy czas po temu", utwory o charakterze miłosnym, filozoficzno - refleksyjnym - "Serce rośnie, patrząc na te czasy", utwory poruszające problemy patriotyczne i obywatelskie - "Pieśń V (O spustoszeniu Podola"), a także utwory, będące opisem radosnego życia na wsi - "Pieśń świętojańska o sobótce" (Wiersz ten jest opisem obrzędów jakie mają miejsce w noc świętojańską). Kochanowski zajmuje się także przemijalnością i upływem czasu, czy życia: "Pieśń XXIII", "Pieśń IX". Dla przeciwwagi mówił o nieprzemijalności swojej twórczości - "Pieśń XXIV". Poeta potrafił również korzystać z życia i także to opisywał - mając na myśli miłość, czy piękno przyrody - "Pieśń XII".

Ale mimo wszystko utworami najbardziej różnorodnymi wydają się być fraszki, których poeta napisał około trzystu. To w nich Kochanowski przedstawiał własne poglądy na świat i życie. To w nich opisuje wszystko to co znajduje się w jego otoczeniu i wydaje się bardzo ważne. Świat we fraszkach nie tylko składa się z różnorodnych elementów tematycznych, ale przede wszystkim jest niezwykle sugestywny, gdyż poeta zabarwiał go humorem i komizmem. Wyróżniamy fraszki będące wyśmianiem ówczesnych obyczajów społecznych - "O doktorze Hiszpanie", "O kapelanach". Pojawiają się również fraszki opisujące wady i przywary ludzi - "Na nabożną", "O kaznodziei". Ale mamy również fraszki poważniejsze, poruszające tematykę filozoficzna i egzystencjalną - "O żywocie ludzkim". Poeta często rozważał jaką wartość ma tak naprawdę życie, jak należy je przeżyć i wykorzystać, przestrzegał przed zbytnim przywiązaniem się do spraw materialnych. Niektóre fraszki można potraktować jako swoista spowiedź samego poety z własnego życia, np.: "Do gór i lasów", "Czy na dom w Czarnolesie". Poeta opisuje tu swój dom w Czarnolesie i rozmyśla nad swoim życiem. Wspomina podróże po świecie, gdzie się uczył i miał okazję spotykać wartościowych i ważnych ludzi. Jednak dalsze swoje życie i los powierza Bogu, mówiąc:

"Panie! To moja praca, a zdarzenie Twoje! Raczyż błogosławieństwo dać do końca swoje".

Wyróżniamy fraszki, w których poeta opisuję wielką, wszechpotężną siłę miłości i kobiecych wdzięków, np.: "Do Hanny", "O miłości", "Do Magdaleny".

Oprócz fraszek niezwykle ważnym dziełem jest przekład psalmów, których dokonał Kochanowski - "Psałterz Dawidów". Twórczość ta jest wyrazem szacunku jaki poeta wyraża w stosunku do Stwórcy. Mówi o tym, że ludzkie życie i działanie jest w zupełności zależne od Boga i jego zamiarów.

W dorobku Kochanowskiego znajdują się również treny, które poeta stworzył po śmierci swojej ukochanej córki - Urszulki.