Jan Kochanowski urodził się w 1530 r. w Sycynie w powiecie radomskim, zmarł w roku 1584 w Lublinie. Udoskonalił polski język literacki, jest uważany za jednego z najwybitniejszych poetów doby renesansu. Studia rozpoczął w wieku 14 lat, początkowo na Akademii Krakowskiej, później za granicą. Dwukrotnie przebywał w Królewcu (w latach 1551-52 oraz 1555-56), trzy razy wyjeżdżał do Padwy (lata 1552-55, 1556 oraz 1556-59). W czasie ostatniego powrotu do kraju zwiedził Francję, gdzie spotkał się z Pierrem Ronsardem.

W Polsce rozpoczął pracę na dworach magnackich, m.in. Jana Firleja (od 1563 r.) czy biskupa Filipa Padniewskiego. Dzięki wstawiennictwu Piotra Myszkowskiego, swojego mecenasa, w 1564 r. został mianowany sekretarzem na dworze króla Zygmunta Augusta. Stosunki między poetą a władcą zaczęły się rozluźniać około roku 1570, by zakończyć się definitywnie po ucieczce Henryka Walezego, króla, z którym Jan Kochanowski wiązał wielkie nadzieje. Do nowego monarchy, Stefana Batorego, Kochanowski przekonywał się stopniowo, ale ostatecznie poparł jego politykę i związał się z ówczesnym kanclerzem, Janem Zamoyskim.

Największą zasługą Jana Kochanowskiego dla polskiej poezji było przeniesienie na grunt polski form gatunkowych i wersyfikacyjnych literatury greckiej i łacińskiej oraz nowożytnej literatury włoskiej. Różnorodna tematyka jego dzieł ukazuje ogół tematów nurtujących ówczesnych pisarzy i czytelników - od pochwały wsi (Pieśń świętojańska o Sobótce, 1567-71), przez neostoicką i epikurejską wizję świata (Pieśni, 1586) oraz aktualne utwory publicystyczne (Zgoda, 1562; Satyr, 1562; Pieśń o spustoszeniu Podola przez Tatarów), aż po niezbyt optymistyczną refleksję na temat losów państwa o słabych rządach (pierwsza polska tragedia humanistyczna - Odprawa posłów greckich, 1578) i dramat nieszczęśliwego ojca, poety i filozofa (powstałe po śmierci córeczki, Urszulki, Treny, 1580). Wymienić należy również utwory żartobliwe, takie jak poemat Szachy (1562) czy Fraszki (1584), dzieła poruszające tematykę religijną (Czego chcesz od nas, Panie, 1562; Psałterz Dawidów, 1579) czy też wiersze w języku łacińskim (Foricoenia; Lyricorum libellus, 1580; Elegiarum libri IV, 1584).

Utwory Kochanowskiego były wielokrotnie zbierane, wznawiane i wydawane, stawią i stanowiły bowiem wzór dla wielu pokoleń poetów. Najważniejsze wydania XX wieku to:

  • Dzieła polskie (1980, t. 1-2)
  • Poezje (1979)
  • Utwory łacińskie (1953)
  • Dzieła wszystkie (1982, t. 1, 3-5; 1983, t. 2; 1992, t. 4)

Opracowania twórczości Jana Kochanowskiego:

  • W. Weintraub, Rzecz czarnoleska, Kraków 1977.
  • M. Korolko, Jan Kochanowski. Żywot i sprawy, Warszawa 1985.
  • Z. Głombiowska, Łacińska i polska muza Jana Kochanowskiego, Warszawa 1988.
  • J. Pelc, Jan Kochanowski, Warszawa 1988.
  • J. Błoński (red.), Jan Kochanowski. Interpretacje, Kraków 1989.