Prozaik, poeta, felietonista, krytyk teatralny i publicysta Kornel Makuszyński kojarzy nam się przede wszystkim z humorem, którymi emanowały jego książki dla dzieci i młodzieży. Jego bohaterowie, niezmiennie potrafią przykuwać uwagę, czego dowodem są chociażby ekranizacje jego powieści.

 Kornel Makuszyński - biografia

Urodzony 8 stycznia 1884 w Stryju Kornel, był siódmym dzieckiem Julii z Ogonowskich i Edwarda Makuszyńskiego. Ojciec osierocił syna, gdy ten miał dziesięć lat. Kornel Makuszyński miał sześć sióstr i może dlatego bardzo starał się wyróżnić, co z wiekiem wywołało spore problemy w szkołach, do których uczęszczał. 

Z gimnazjum w Stryju został relegowany za satyrę napisaną na duchownego, który zabraniał dzieciom bawić się na lodzie. Z kolejnego, w Przemyślu, za pojedynek stoczony o kobietę. Ukończyć udało mu się ostatecznie gimnazjum lwowskie, w którym to w wieku lat 14 zaczął pisać pierwsze wiersze, czytane przez samego Staffa. 

Oficjalny debiut poetycki miał miejsce dwa lata później, gdy lwowskie Słowo Polskiepod redakcją Kasprowicza opublikowało wiersze młodego poety. Cztery lata później Makuszyński zaczął pracować tu jako recenzent teatralny. Jednocześnie podjął studia polonistyczne i romanistyczne. Te drugie potem przez dwa lata pogłębiał na Sorbonie. 

W towarzystwie Kasprowicza, Staffa i Władysława Orkana Makuszyński zwiedził Rosję, Niemcy, Włochy, Szwajcarię, Belgię, Holandię i Anglię. Ożenił się w 1913 z bardzo adorowaną we Lwowie Emilią Bażeńską. Zamieszkawszy w majątku rodzinnym żony, w Burbiszkach, został tu podczas I wojny światowej aresztowany jako wrogi Rosji obywatel austriacki. Po internowaniu zamieszkał z żoną w Kijowie, gdzie został prezesem Związku Literatów i Dziennikarzy Polskich oraz kierownikiem literackim Teatru Polskiego. 

Po zakończeniu wojny Makuszyńscy przenieśli się do Warszawy. Tu współpracował z RzeczpospolitąWarszawianką, a następnie z Ilustrowanym Kurierem CodziennymKurierem Warszawskim. Dużo czasu spędzał wraz z żoną w Zakopanem z powodu jej choroby płuc. Emilia ostatecznie zmarła na gruźlicę w 1926 r. Makuszyński przestał wtedy jeździć na Litwę, za to często bywał w Zakopanem. Pisywał tu dla Gazety ZakopiańskiejGłosu ZakopiańskiegoABC ZakopanegoZakopanego i Tatroraz Młodego Taternika

W wieku 42 lat to tu zaś ponownie się ożenił ze śpiewaczką Janiną Gluzińską, córką Antoniego, profesora medycyny Uniwersytetu Lwowskiego. Do teściów pisarza należała willa zakopiańska willa Ustronie. Makuszyński upodobał ją sobie szczególnie i to w niej umieścił akcję swej Panny z mokrą głową. W 1929 mianowano go honorowym obywatelem Zakopanego. I tu przeżywał lata swego rozkwitu twórczego i towarzyskiego, a jednocześnie działał społecznie. To z jego inicjatywy na stokach Gubałówki powstało sanatorium dla młodzieży, jego zasługą były też zbiórki pieniężne na sprzęt narciarski dla najbiedniejszych góralskich dzieci. W 1930 r. odbyły się w związku z tym pierwsze zawody O Puchar Kornela Makuszyńskiego.

Wybuch II wojny światowej zatrzymał go jednak w Warszawie. Tu, w 1939 roku w efekcie uderzenia bomby niemieckiej w kamienicę, gdzie znajdowało się jego mieszkanie, stracił swe rękopisy oraz zbiory sztuki. Podczas powstania warszawskiego współpracował z prasą powstańczą. Do Zakopanego wrócił dopiero po wojnie, w 1944 roku, gdzie żył przez władze ludowe skazany na zapomnienie, jako twórca objęty zakazem publikacji i poddany szykanom. 

Uznano, że pisarz tak doceniany wcześniej wraz z jego radosnym optymizmem, miał (lub mógł mieć) zły wpływ na powojenną młodzież. Kornel Makuszyński umarł 31 lipca 1953. Pochowano go na Cmentarzu Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem.

Kornel Makuszyński - literatura

Makuszyński, nie cieszył się uznaniem krytyki, która wytykała mu naiwny optymizm. Uhonorowany jednak wieloma odznaczeniami i nagrodami, a przede wszystkim darzony miłością czytelników, miał prawo czuć się twórcą spełnionym. Na jego twórczość składają się:

- 1908 - Połów gwiazd(wiersze),

- 1909 - Rzeczy wesołe(felietony i humoreski),

- 1910 - W kalejdoskopie,

- 1910 - Romantyczne historie(felietony i humoreski),

- 1911 - Dusze z papierut. 1-2 (recenzje teatralne),

- 1911 - Dziwne powieści(opowiadania),

- 1912 - Zabawa w szczęście,

- 1912 - Szewc Kopytko i kaczor Kwak(pierwsza książka dla dzieci),

- 1913 - Awantury arabskie(opowiadania),

- 1914 - Straszliwe przygody(relacje z podróży zagranicznych),

- 1915 - Perły i wieprze(opowiadania),

- 1916 - Bardzo dziwne bajki

- 1917 - Po mlecznej drodze(powieść),

- 1918 - Słońce w herbie(powieść),

- 1920 - Narodziny serca(liryki),

- 1922 - Radosne i smutne,

- 1923 - Moje listy,

- 1923 - Wesoły zwierzyniec,

- 1924 - O duchach, diabłach i kobietach(opowiadania),

- 1924 - Pieśń o Ojczyźnie(poemat dygresyjny),

- 1924 - Ballada o św. Jerzym,

- 1925 - Orlice,

- 1925 - Piąte przez dziesiąte,

- 1925 - Fatalna szpilka(powieść),

- 1925 - Bezgrzeszne lata(wspomnienia),

- 1925 - Wycinanki(humoreski),

- 1925 - Król Azis,

- 1925 - Romantyczne i dziwne powieści,

- 1927 - Ponure igraszki(opowiadania),

- 1928 - Piosenki żołnierskie(liryki),

- 1928 - Śmieszni ludzie,

- 1928 - O dwóch takich, co ukradli księżyc(powieść)

- 1929 - Listy zebrane,

- 1929 - Żywot pani i inne świecidełka(opowiadania),

- 1930 - Przyjaciel wesołego diabła(powieść) - na jej podstawie nakręcono dwa filmy i serial,

- 1931 - Wiersze zebrane,

- 1931 - Ze środy na piątek(opowiadania),

- 1932 - Panna z mokrą głową,

- 1932 - Człowiek znaleziony w nocy,

- 1933 - Mały chłopiec,

- 1934 - Śpiewający diabeł,

- 1934 - Skrzydlaty chłopiec(powieść),

- 1934 - Uśmiech Lwowa,

- 1936 - Wielka brama(powieść),

- 1936 - Wyprawa pod psem(powieść),

- 1936 - Złamany miecz,

- 1937 - Szatan z siódmej klasy(powieść) - na jej podstawie nakręcono dwa filmy i serial,

- 1937 - Awantura o Basię,

- 1937 - Nowe bajki tego roku,

- 1939 - Za króla Piasta Polska wyrasta(pierwsze wydanie: 1985),

- 1939 - Kartki z kalendarza(wydanie rozszerzone: 1956),

- 1946 - List z tamtego świata(powieść),

- 1957 - Szaleństwa panny Ewy(powieść napisana w 1940); na jej podstawie nakręcono film kinowy i serial telewizyjny,

- 1983 - Dziewięć kochanek kawalera Dorna i inne opowiadania(wybór opowiadań),

- 1988 - Poezje wybrane,

- 1998 - Listy ze Lwowa,

- 2003 - Gniazdo słońca i inne felietony zakopiańskie.