Kryzys, który spowodował rewolucję lutową 1917 roku nie został rozwiązany przez nowe władze, które nie dość, że nadal walczyły w wojnie, to jeszcze wcale nie kwapiły się z rozwiązaniem palącej kwestii agrarnej. Sytuacja gospodarcza była zła, brakowało podstawowych artykułów, jak choćby żywność. Na wsiach mnożyły się wystąpienia chłopów, strajkowały fabryki, buntowały się miasta. Bolszewicy zaczęli wykorzystywać sytuację i w tezach kwietniowych stawiali żądania, których żaden normalnie działający rząd nie potrafiłby, czy nawet nie podjąłby się wypełnić. Rząd Tymczasowy zaczął walczyć z nowymi wrogami, jakimi stali się zajadle krytykujący go bolszewicy. Jednak Leninowi i bolszewikom udało się zdobyć większość w radach delegatów żołnierskich chłopskich i robotniczych. Bezpośrednie przygotowania bolszewików do objęcia władzy miały miejsca na początku października, kiedy utworzono Komitet Wojskowo - Rewolucyjny. Powstanie postanowiono rozpocząć 25 X 1917 (7 XI według kalendarza gregoriańskiego). Rząd Tymczasowy usiłował ratować sytuację poprzez aresztowania wśród bolszewików, jednak nie przyniosło to spodziewanego efektu, za bolszewikami opowiedziały się masy robotników zorganizowane w Czerwoną Gwardię oraz zrewoltowani żołnierze. Buntownicy obsadzili strategiczne miejsca w Piotrogrodzie (mosty na Newie, telegraf i telefony, dowództwo Floty Bałtyckiej). Kulminacyjnym punktem przewrotu był szturm na Pałac Zimowy (siedzibę Rządu), który odbył się w nocy z 6/7 XI 1918r. Sygnałem była salwa z dział krążownika "Aurora". Szturm nie wyglądał tak okazale jak to przyjęła pokazywać propaganda sowiecka. Pałac był broniony przez batalion kobiecy, a i liczba ofiar była niewielka. Rząd został aresztowany, a pałac ograbiony. Nowe władze ukonstytuowały się na obradującym w Pałacu Smolnym II Ogólnorosyjskim Zjeździe Rad ( 7 XI 1917) Szybko zostały wydane dwa dekrety, które miały zjednać masy dla nowej władzy. Chodziło o dekrety o pokoju i o ziemi. Pierwszy z nich zapowiadał natychmiastowe zawarcie pokoju bez zagrabiania cudzych ziem i nakładania kontrybucji (było to bardzo sprytne, państwu bolszewików nie groził zabór niczyich ziem w wyniku pokoju). Drugi dekret mówił o zniesieniu bez odszkodowania obszarniczej własności ziemskiej i przekazywał ziemie dworskie i kościelne pod władze komitetów chłopskich. Chłopi co prawda mogli uprawiać ziemie, ale jej właścicielem pozostawało państwo. Poza tym wprowadzono także robotniczą kontrolę produkcji oraz rząd czyli Radę Komisarz Ludowych. 2 XI ( 15 XI) Rada komisarzy Ludowych wydała tzw. Deklarację Praw Narodów Rosji, która regulowała zasady polityki narodowościowej nowych władz. Dokument głosił równość i suwerenność wszystkich narodów, prawo narodów Rosji do samookreślenia się włącznie z prawem do stworzenia samodzielnego państwa. W praktyce nigdy nie była realizowana czego dowodem może być los jaki spotkał niepodległe do 1921 roku republiki kaukaskie. Władza w Piotrogrodzie przeszła w ręce bolszewików, trudniejszą sprawą okazało się zdobycie Moskwy, której broniły jeszcze siły wierne Rządowi Tymczasowemu. Moskwę udało się zdobyć dopiero 15 XI (2 XII). Bolszewicy bardzo szybko zorientowali się jakich działań potrzebują by opanować sytuację już 10 listopada wprowadzono cenzurę. Utworzono także policję polityczna, której pełna nazwa brzmiała: Ogólnorosyjska Nadzwyczajna Komisja do Walki z Kontrrewolucją i Sabotażem (zwana w skrócie Czeką). Na jej czele stanął Feliks Dzierżyński. Policja szybko zaczęła stosować terror wobec przeciwników politycznych, a osławione miejsce jej funkcjonowania w Moskwie - Łubianka po dziś dzień mieści w sobie siedzibę służb specjalnych. Zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami w Rosji miały się odbyć wybory do ciała ustawodawczego, które miało zając się napisaniem konstytucji. Idea Zgromadzenia Narodowego - Konstytuanty przestała być dla bolszewików atrakcyjna, zwłaszcza, że wybory 25 XI (12 XII) wygrali przygniatająca większością głosów Eserowcy (Partia Socjalistów Rewolucjonistów),dlatego w dniu inauguracji (18 I 1918 r) Zgromadzenie Narodowe zastało rozpędzone przez bolszewików, a Rada Komisarzy Ludowych wydała dekret sankcjonujący funkcjonowanie państwa w warunkach braku parlamentu. Do marca 1918 roku bolszewikom udało się opanować Centralne gubernie Rosji, Białoruś, Łotwę, Estonię, znaczną część Syberii i środkowej Azji, a także pn. Kaukaz. Jednak był to dopiero początek zmagań jakie musieli przejść bolszewicy by zdobyć pełnię władzy nad całym terytorium Rosji. Przed nimi była jeszcze długa wojna domowa z wrogami, którzy za wszelką cenę usiłowali przywrócić stary ład i stare władze.