Unia Polski i Litwy, następnie zwycięstwo nad wojskami Krzyżackimi, początkowo pod Grunwaldem zaś później podczas wojny 13-letnie były bardzo doniosłymi wydarzeniami zarówno dla Polski jak też dla Litwy, oraz dla całej środkowej i wschodniej Europy.

Doszło do załamania się militarnej potęgi zakonu a także zahamowania na wiele tysiącleci germańskiego pochodu na wschód. Znacznie wzrosła pozycja w Europie Królestwa Polskiego. Na Polskę następnie uwagę zwróciły sąsiednie narody, które szukały w niej pomocy i wsparcia, dlatego nie było przypadkiem, iż jako pierwsi po pomoc do Polski zwrócili się właśnie Czesi, którzy już od wielu, wielu lat przebywali pod rządami niemieckich królów. Ze sporym niepokojem spoglądali na to jak panoszyli się w ich kraju Niemcy, pozostając pod wyraźnym wpływem Jana Chusa, jaki w swoim dążeniu do reformy Kościoła głosił zasady, będące zgodnymi z nauką owego Kościoła. Czeskie społeczeństwo zaczęło walkę przeciw niechcianym we własnym kraju wpływom.

Sam Jan Chus dobitnie domagał się aby zaostrzyć dyscyplinę oraz podnieść upadające obyczaje duchowieństwa. Występował przeciw władzy politycznej jaką posiadał papież oraz domagał się unarodowienia czeskiego Kościoła. Poglądy głoszone przez Jana Chusa w 1415 r. zostały potępione na soborze obradującym w Konstancji zaś samego Chusa spalono jako heretyka na stosie. W Czechach doszło do wybuchu wojny przeciw królowi Zygmuntowi Luksemburczykowi, który to był zarówno cesarzem Niemiec jak też królem Węgier. Jednak husyci nie uznawali władzy Zygmunta nad sobą i szukali w słowiańskiej Polsce pomocy, zaś czeską koronę ofiarowali królowi polskiemu Władysławowi Jagielle.

Liczyli również na poparcie ze strony Polaków, pośród których wielu było zwolenników poglądów głoszonych przez Chusa. Polski król, który dopiero co sam przeszedł na katolicką wiarę, nie podjął decyzji o przyjęcie czeskiej korony od potępionych niedawno przez papieża Husytów. Ale nie odmówił im niewielkiej pomocy. Właśnie owo małe poparcie jakie zostało udzielone wywołało w ówczesnej Europie ogromną burzę czesko-polską. Katolickiej bądź co bądź Polsce zarzucano podejmowanie współpracy z potępionymi Husytami. Wobec tego król Jagiełło przeląkł się zagrażających mu oskarżeń a następnie zaniechał udzielania pomocy Husytom. W roku 1424 wydał on edykt, w jakim groził swoim poddanym bardzo surowymi karami jeżeli będą wyznawać poglądy Jana Husa. W roku 1437 po śmierci cesarza Zygmunta Luksemburczyka ponownie Czesi ofiarowali królewską koronę polskiemu władcy, tym razem synowi Jagiełły czyli Władysławowi. Tym razem wobec mocnego sprzeciwu w Polsce przeciwników Husytytów w rezultacie doszło do przejęcia przez Polaka czeskiej korony. W roku 1440 polskiemu władcy swoją koronę ofiarowali również Węgrzy, król przyjął ową propozycję. W tamtym czasie Węgry były w bardzo dużym niebezpieczeństwie, ponieważ od wieku XIV Turcy zaczęli podbój Bałkańskiego półwyspu. Młody monarcha wszczął wojnę z osmańską Turcją. W wyniku kilku wyśmienitych zwycięstw część Bałkańskiego półwyspu została w 1444 roku Turkom odebrana. Licząc na wsparcie ze strony papiestwa zaczął on działania wojenne, jednak żadna pomoc nigdy nie nadeszła. Podczas krwawej bitwy pod Warmią chrześcijańskie wojska poniosły druzgocącą klęskę. Sam władca Władysław Jagiellończyk poległ wówczas na polu bitwy. Trzy lata potem na polskiego króla koronowany został młodszy brat poległego Władysława czyli Kazimierz Jagiellończyk. To właśnie podczas jego panowania stała się Polska jednym z pierwszych mocarstw w Europie. Nic więc dziwnego, iż jego synowie chętnie byli widziani na tronach tak Węgier jak i Czech. Tym sposobem w końcu wieku XV dynastia Jagiellonów stanęła już u szczytu swojej potęgi. Jej przedstawiciele zasiadali wówczas aż na 4 tronach: Polski, Litwy, Węgier oraz Czech.

W tamtym okresie państwo dynastii Jagiellonów przejęło rolę misjonarską jaką dotąd pełnił Zakon Krzyżacki. W roku 1387 wprost ze ślubnych uroczystości w Krakowie, król Władysław Jagiełło pojechał do Wilna i ogłosił tam zniesienie wiary w pogańskich bożków. Święte dębowe gaje zostały wycięte, zgaszono palący się święty ogień. Miejscowość Vilnius przemianowano wówczas na Wilno.

Panowanie omawianej dynastii Jagiellonów było czasem, w którym pojawiło się aż pięć odmiennych, będących odrębnymi kategoriami, stanów społecznych czyli: duchowieństwo, szlachta, mieszczanie, Żydzi oraz chłopi. Wszystkie te stany rządziły się zupełnie odrębnymi prawami oraz regułami, zaś zakres ich uprawnień dokładnie określał odpowiedni zbiór bardzo szczegółowych prawnych przepisów. W tym społeczeństwie, szlachecki stan miał najwyraźniejszą przewagę.

Kiedy to w czasach Piastów miasta raczej trzymały się z dala od interesów ziemskich właścicieli, za Jagiellonów gospodarczy rozwój posuwał się wyjątkowo szybkimi krokami, tak na wsiach jak też w mieście. Przejęcie Gdańska a także zjednoczenie wszystkich ziem leżących w dorzeczu rzeki Wisły umożliwiły obszarom położonym w głąb państwa podjęcie handlu. Rozwijał się zarówno import oraz eksport. Ów długotrwały rozkwit zaistniałej aktywności w gospodarce wywołał cztery podstawowe skutki. Po pierwsze, dał podwaliny dla ogólnokrajowego gospodarczego "systemu": rynku polskiego, z jakim były związane wszystkie tereny, które wchodziły w skład kraju Jagiellonów. Po drugie, ten ruch wprowadził Polskę oraz Litwę w obszar wszystkich gospodarczych czynników szesnastowiecznej Europy, razem z rewolucją cen. Zaś po trzecie, życie miast doprowadził do ich szczytowego znaczenia. Wreszcie po czwarte, ze sobą przyniósł gruntowną reformę monetarnego systemu. Ekonomiczne i społeczne przemiany znalazły swoje odbicie w konstytucyjnej sferze. Czterem funkcjonującym, autonomicznym, społecznym warstwom odpowiadały też cztery odmienne jurysdykcje. XIV wiek przyniósł ostatnie stadium w kształtowaniu się szlacheckich przywilejów oraz ustalanie monopolu jaki posiadała szlachta jeżeli chodzi o dziedzinę prawodawstwa. Obradujące sejmiki ziemskie były już regularną instytucją; od roku 1497 istniał już dwuizbowy sejm.

Miasta zatrzymały własne dość skomplikowane przywileje. Wyrazem wzrastającego coraz bardziej poczucia politycznej i kulturowej spójności stały się początkowo wdrukowane w roku 1488 popularne skróty polskiego prawa, a także wydana w roku 1529 pierwsza litewska konstytucja dla Wielkiego Księstwa.

Liczne polityczne manewry monarchów wywodzących się z dynastii Jagiellonów można sprowadzić do podstawowych dwóch zagadnień. W kwestii spraw zagranicznych zamierzali oni skoncentrować swą uwagę na tym ze swych wrogów, jakiego w danej chwili uważali za wyjątkowo groźnego. Zaś w dziedzinie wewnętrznych spraw starali się pogodzić dosyć sprzeczne interesy wszystkich stanów, religii, dzielnic i jednostek. Patrząc na to można rzecz, iż doskonale się im to udawało. W przeciwieństwie od pełnego różnych zamętów okresu dziejów jakim była epoka Piastów oraz od nadchodzącej anarchii, Jagiellonowie rządzili społecznością zarówno dynamiczną jak też ustabilizowaną.

Do ówczesnego rozwoju kultury znacznie przyczynił się ówczesny materialny dobrobyt. W takich zamożnych miastach jak Kraków albo Gdańsk, rozwój sztuki szedł przeważnie w parze z rozwojem handlu. Możnowładcy mogli pozwolić sobie na wysyłanie swych synów na nauki za granicę. Napływ studentów z Polski do uniwersytetów w Niemczech oraz we Włoszech był znacznie większy aniżeli w jakiejkolwiek innej epoce dziejów. Najjaśniejszym blaskiem świecił sam dwór Jagiellonów Zygmunta I, którego brat rządził zarówno w Czechach jak i na Węgrzech od roku 1490. Jego żona zaś, Bona Sforza, stała się inicjatorką wyjątkowo istotnej dla ówczesnego rozwoju sztuki oraz kultury mody polegającej na sprowadzaniu uczonych a także artystów z terenów Włoch, przewodził on w Krakowie znamienitemu gronu przedstawicieli międzynarodowych całego świata kultury. Syn Zygmunta I, Zygmunt August, również wielki książę litewski, utworzył doskonałe środowisko, w jakim królewscy urzędnicy, chcąc cieszyć się szacunkiem oraz powodzeniem, sami musieli być filozofami, poetami a także uczonymi. Stali się przykładem dla ówczesnego wykształconego społeczeństwa. Z początkiem wieku XVI Polska dobrze już była przygotowana na przyjście epoki odrodzenia oraz przez kilka następnych pokoleń pozostawała w jego mocnym blasku.