Stanisław Staszic przyszedł na świat w Pile 6 listopada 1755r. w poważanej rodzinie mieszczańskiej. Był on księdzem, ale także filozofem, geologiem i publicystą oraz pisarzem politycznym. Swoją edukację rozpoczął w szkole parafialnej w Pile, ale również w rodzinnym domu zdobył niezbędne dla dalszej edukacji podstawy. Następnie kontynuował edukację w poznańskiej Akademii Lubrańskiego, która wówczas była szkołą z tradycjami, w której nauczano według nowoczesnych programów. Najprawdopodobniej to wpłynęło na późniejszy stosunek Staszica do nowoczesnego kształcenia. Staszic uczył się bardzo dobrze i uzyskiwał dobre wyniki w nauce. W 1779r. po skończeniu poznańskiej szkoły Staszic uzyskał kapłańskie święcenia wyjechał do Francji, gdzie uczył się nauk przyrodniczych w College Royal. W Paryżu młody Staszic zapoznał się z poglądami osób, które domagały się wprowadzenia radykalnych zmian zarówno w kwestiach społecznych i ustrojowych.

Po dwóch latach Staszic wrócił do kraju. Dostał wówczas pracę wychowawcy dzieci u Andrzeja Zamoyskiego. Było to jego pierwsze spotkanie z wielkim światem i z polityką, ponieważ rodzina Zamoyskich byłą jedną z najbardziej znanych familii w drugiej połowie XVIII w. w Polsce. Stopniowo Staszic pracował na swoją pozycję, a jego zdanie zaczęło być słyszalne. Oprócz pracy kontynuował swoją edukację na Akademii Zamoyskiej, gdzie uzyskał doktorat obojga praw.

Staszic często rozmawiał z Andrzejem Zamoyskim, a prowadzone dysputy rozwijały jego polityczne i społeczne zainteresowania. Swoje przemyślenia zawarł w pierwszym politycznym dziele "Uwagi nad życiem Jana Zamoyskiego".

Staszic zaprezentował również własny program krajowych reform przed rozpoczęciem obrad sejmu. Skrytykował on magnaterię, a w szlachcie widział postępową siłę, która miała posłużyć jako fundament dla budowy nowego oblicza Polski. Wytknął on także błędy w prawodawstwie i potępił "liberum veto". Staszic dostrzegł również ciężką sytuację chłopów i postulował zwiększenie politycznych uprawnień mieszczaństwa.

Na obrady Sejmu Czteroletniego przyjechał wraz z rodziną Zamoyskich. Obserwował uważnie przebieg obrad i porównywał swoje postulaty reform z przyjętymi już uchwałami. Chociaż pozytywie oceniał pracę Sejmu i jego reformy, to w 1790r. wydał dzieło "Przestrogi dla Polski", w których zmienił nieco swój program reform. Staszic sądził, że władza monarchy powinna być silniejsza, a sejm powinien zostać zreformowany. Postulował zwiększenie liczebności armii, a także zmiany w polityce społecznej i gospodarczej. Uważał, że szlachta i mieszczaństwo powinny zostać zrównane w swoich prawach, ale to poprawa sytuacji chłopów była jego zdaniem najistotniejsza. Staszic nie popierał natomiast sojuszu z Prusami.

Staszic nie uczestniczył w obradach, gdy została uchwalona Konstytucja 3 Maja, ponieważ był wówczas we Włoszech w związku z pogarszającym się stanem zdrowia Zamoyskiego. Zamoyski zmarł w 1797r., a Staszic poświęcił wówczas swoje życie nauce. Uznawany jest on za twórcę podstaw geologii w Polsce. Odbył wiele podróży i przeprowadził liczne badania, a swoje obserwacje zawarł w książce "O ziemiorództwie Karpatów i innych gór i równin Polski. Było to dzieło ponad czterystustronicowe, na kartach którego opisał proces powstawania ziemi i gór. Staszic opublikował również atlas, gdzie znalazły się mapy geologiczne, profile geologiczne i liczne tabele zawierające informacje dotyczące kopalń, złóż ropy, węgla, siarki i miedzi. Zajmował się on nie tylko geologią, ponieważ podczas prowadzonych badań zbierał dane dotyczące stosunków społecznych, gospodarczych, stosunków etnograficznych, a także informacje z zakresu techniki. Staszic podczas swoich wypraw badał wody, poznał liczne gałęzie przemysłu które rozwinęły się w Karpatach.

Staszic może wyróżnić się również swoją karierą urzędniczą która chociaż krótka była bardzo intensywna. 1800r. powstało Towarzystwo Przyjaciół Nauk, w którym prowadzono prace dotyczące języka polskiego, polskiej literatury, historii i tradycji.

Jednym z postawionych sobie zadań było zwiększenie stanu gospodarczego na wsi. W Hrubieszowie Staszic zapoczątkował hodowlę owiec, a także zmodernizował folusze, czyli maszyny służące do produkcji sukna. Zajął się również szerzeniem wśród chłopów oświaty. Dużo uwagi poświęcił działalności gospodarczej. Dochody płynące ze wspólnych dóbr np. tartaków, młynów i cegielni trafiały do kasy. Powstały banki pożyczkowe, wprowadzono reny i utworzono fundusz stypendialny.

Gdy w 1806r. nastąpiło wyzwolenie części obszarów Polski znajdujących się pod zaborem pruskim przez francuskie wojska, trzeba było utworzyć rząd tymczasowy, który sprawowałby władzę do momentu zakończenia konfliktu z Prusami. W 1807r. utworzono komisję rządzącą na czele ze Stanisławem Małachowskim. Duży wpływ na działanie komisji miały osoby związane z Towarzystwem, które sprawowały wysokie stanowiska w ministerstwach i w Radzie Stanu. W tym gronie znalazł się także Staszic. W 1807r. został przyjęty do Izby Edukacyjnej, która zajmowała się organizacją systemu szkolnictwa i kontrolą szkół. Staszic wielokrotnie zabierał głos w sprawie funduszy, które przeznaczono na modernizację szkół, zajmował się tworzeniem ich budżetów, a także kwestiami związanymi z przebudową szkolnych obiektów.

W 1807r. Staszic został członkiem Dyrekcji Skarbowej, a w1808r. członkiem Rady Stanu, która dysonowała kompetencjami zarówno w dziedzinie kodyfikacyjnej jak i sądowej i administracyjnej. Staszic zajmował się także kwestiami górnictwa i uczestniczył w zebraniach Rady Górniczej. W 1818r. z jego inicjatywy powstała Szkoła Prawa i Administracji, w której został prezesem rady. Natomiast w 1812r. powołano go do sekcji ekonomicznej Dyrekcji Edukacyjnej, w której bardzo się odznaczył. Dzięki jego pracy w 1815r. w Polsce istniało około 1200 szkół elementarnych, 12 wojewódzkich i 18 wydziałowych.

W obliczu klęski Napoleona i wkroczenia rosyjskich wojsk do Polski, aktywność społeczna Staszica nieco zmalała. Wziął on jednak udział w obradach Komitetu Organizacyjnego, którego zadaniem było stworzenie przyszłej formy rządów w Polsce. Staszic nie podzielał powszechnej sympatii do Napoleona, więc w sojuszu Polski z Rosją widział szanse na rozwój.

Został on jednym z członków Komisji Likwidacyjnej, która miała zająć się aktywami Księstwa Warszawskiego.

W 1816r. w Marymoncie utworzono dzięki staraniom Staszica Instytut Agronomiczny. Była to pierwsza w kraju akademia rolnicza, której zadaniem było podniesienie poziomu rolnictwa w Polsce. Natomiast w 1816r. powstała w Kielcach szkoła akademiczno-górnicza.

W 1817r. Staszic został mianowany zastępcą ministra. Niestety podczas jego nieobcości Stanisław Kostka Potocki złożył swój podpis pod dekretem wprowadzającym cenzurę, a to naraziło Staszica na oskarżenia opozycji sejmowej.

W 1816r. Staszic poświęcił się kwestii gospodarczego rozwoju Królestwa Polskiego. Powołano go wówczas do Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych i Policji oraz mianowano dyrektorem Dyrekcji Przemysłu i Kunsztów. Dalsze osiem lat kariery Staszic poświęcił pracy nad rozwojem przemysłu, a w szczególności przemysłu hutniczego i górniczego. Z własnego doświadczenia znał on sposób funkcjonowania przemysłowych zakładów na zachodzie Europy. Dysponował również ogromną wiedzą na temat zasobów surowcowych w Polsce i możliwości produkcyjnych w krajowym przemyśle.

Przemysł wydobywczy przeżywał kryzys. Rządowe zakłady hutnicze były wypierane przez zakłady prywatne, które produkowały więcej. Początkowo nic nie zapowiadało sukcesów Staszica na tym polu. Najpierw zakazał on wywozu rodzimych rud poza granice kraju i nakazał ich przetwarzanie w Polsce, a następnie zajął się on porządkami w administracji górniczej i stworzył okręgi górnicze, w których ważne stanowiska powierzył fachowcom. Powołał on również organizację górniczą, która cieszyła się licznymi przywilejami. Chłopi zostali zwolnieni z pańszczyzny, wprowadzono zasiłki chorobowe i zabezpieczenie finansowe na starość.

Staszic przywrócił również prawo zezwalające na swobodne poszukiwania na obszarach prywatnych surowców.

W 1818r. powstał plan zbudowania zakładu fabrycznego na rzece Kamiennej, która uchodzi do Wisły. Rzeka ta okazała się centrum Zagłębia Staropolskiego. Zgodnie z projektem miał tam powstać kombinat złomny z hut, fabryk produkujących półfabrykaty i już gotowe wyroby. Plan zakładał, że kombinat powstanie na przestrzeni trzydziestu lat. Budowa byłaby jednak znacznym obciążeniem dla budżetu państwa. Jednak budowa bardzo się wlokła i nie szła według planu.

Tymczasem Staszic zajął się agitacją na rzecz rozwoju tkactwa, a w Łodzi doprowadził do wybudowania ośrodków włókiennych. Propagował również rozwój przemysłu zajmującego się produkcją budowlanych materiałów, budowanie cegielni, tartaków i kamieniołomów. Staszic zabiegał również o rozwój sposobu eksploatacji solanek na obszarach koło Ciechocinka.

Staszic miał również swój udział w rozbudowie stolicy. Dzięki niemu opracowano nowe urbanistyce wytyczne dla stolicy, wybrukowano ulice, zapewniono stałe połączenia pocztowe i wprowadzono korzystne kredyty. Nastąpił rozwój transportu dzięki wybudowaniu nowych dróg. Ulubionym miejscem wypoczynku Staszica były podwarszawskie Bielany.

Swoje dokonania podsumował Staszic w dziełach "O stanie górnictwa rządowego" i "Stan górnictwa". Dzięki jego działalności zwiększyła się trzykrotnie liczba kopalń żelaza i miedzi, dwukrotnie wzrosła liczba kopalń węgla kamiennego, a dwudziestokrotnie wzrosło samo wydobycie.

W 1824r. złożył pisemną prośbę o dymisję skierowaną do Mikołaja I. Jedną z przyczyn rezygnacji był konflikt z Ksawerym Druckim Lubeckim, który był wówczas ministrem skarbu.

Staszic został odznaczony Orderem Orła Białego.

Zmarł w 1826r.