POŁOŻENIE:

Republika Południowej Afryki to kraj położony na południowych obszarach kontynentu afrykańskiego. Jego zachodnie wybrzeża oblewają wody Oceanu Atlantyckiego, natomiast wybrzeża wschodnie - Oceanu Indyjskiego. Państwo zajmuje powierzchnię 1221,04 tysięcy km2.

Pod względem politycznym, RPA sąsiaduje bezpośrednio od północy z pięcioma państwami:

  • Namibią,
  • Botswaną,
  • Zimbabwe,
  • Mozambikiem,
  • Suazi.

Poza tym w obrębie granic tego pastwa znajduje się całkowicie niezależne państwo, Lesotho. Pozostałe granice są wyznaczane przez linie wybrzeży.

Ludność zamieszkująca te obszary posługuje się głównie językiem urzędowym, którym jest język afrikaans, angielskim oraz lokalnymi językami różnych plemion. Jednostką monetarną RPA jest rand, który jest równy 100 centom.

UKSZTAŁTOWANIE TERENU:

Przeważająca część terytorium, zajmowanego przez RPA stanowi rozległy płaskowyż, wznoszący się na wysokość około 2 000 m n.p.m. po stronie wschodniej. Część zachodnia płaskowyżu posiada około 1 000 m n.p.m. Tu płaskowyż łagodnie opada w kierunku północno-zachodnim w stronę pustyni Kalahari. Od południa jest on ograniczony szeregiem łańcuchów górskich o przebiegu równoleżnikowym. Na południowym wschodzie wznoszą się Góry Smocze z najwyższym wzniesieniem Champagne Castle o wysokości 3 375 m n.p.m. Najbliżej wybrzeża rozciągają się Góry Przylądkowe. Są one oddzielone od Wielkiej Krawędzi, będącej południową częścią płaskowyżu, poprzez wielkie przedgórskie zapadlisko, zwane Karru Wielkim. Karru Małe to natomiast kotlina śródgórska, znajdująca się w obrębie gór Przylądkowych.

WARUNKI KLIMATYCZNE:

Tereny RPA znajdują się w strefie klimatów zwrotnikowych o odmianie kontynentalnej. Na wschodzie klimat ma bardziej cechy wilgotne, natomiast na zachodzie jest on wybitnie suchy. Nieco odmiennymi cechami odznaczają się tereny najbardziej wysunięte na południe, gdzie panuje klimat śródziemnomorski. Rozkład sum opadów w ciągu roku zwiększa się z zachodu na wschód. Wschodnie obszary otrzymują więcej opadów w ciągu roku, a to za sprawą monsunów, wiejących tutaj między listopadem a kwietniem, który przynosi wilgotne masy powietrza znad Oceanu Indyjskiego. Zatrzymują się one jednak na stokach Gór Smoczych. Dlatego też w miarę przesuwania się w głąb kraju, opady stają się coraz bardziej skąpe. Wzdłuż południowych wybrzeży ciągnie się pas nizin, na których cały rok notuje się zarówno wysokie opady jak i znaczne temperatury.

Przeważająca większość terenów RPA cechuje się gorącymi i wilgotnymi latami oraz łagodnymi i suchymi zimami. Najchłodniejszy miesiąc odznacza się temperaturami dosyć wysokimi. Na zachodzie temperatura w ziemie w najchłodniejszym miesiącu, który przypada tutaj na sierpień, spada do około 14°C, na wschodzie natomiast najchłodniejszym miesiącem jest sierpień, kiedy to temperatura spada do około 18°C.

W Kapsztadzie, leżącym nad Oceanem Atlantyckim, na południowo-zachodnim wybrzeżu, roczne sumy opadów kształtują się w okolicy 500 mm w okresie od kwietnia do października. Średnia temperatura lata to około 21°C, a w ciągu okresu zimowego - 12°C. Dla porównania Johannesburg, położony bardziej na północnym wschodzie, otrzymuje w ciągu roku średnio około 750 mm opadów. Deszcze padają tutaj głównie od października do marca. Temperatury kształtują się tutaj podobnie, jak w Kapsztadzie - najwyższe temperatury notowane są około 20°C, najniższe natomiast w okolicy 10°C.

SIEĆ RZECZNA:

Główną rzeką odwadniającą tereny RPA jest rzeka Orange. Ma ona swoje źródła w Górach Smoczych. Przepływa ona mniej lub bardziej w sposób równoleżnikowy, zwłaszcza od połowy do ujścia do Oceany Atlantyckiego. W okolicach miejscowości Douglas łączy się z innymi swoimi dopływami:

  • Hartz,
  • Vaal,
  • Modder

i płynie dalej jako jedna duża rzeka. Większość pozostałych rzek należy do zlewiska Oceanu Indyjskiego. Należą tu dopływy rzeki Limpopo oraz mniejsze rzeczki odwadniające południowo-wschodnie obszary kraju.

ŚWIAT ROŚLIN:

Obszary wschodnie kraju są porośnięte przez formację sawannową. Na wschodzie, ze względu na bardziej suchy klimat, występuje przewaga roślinności pustynnej i półpustynnej z formacjami krzewiastymi. Południowe krańce odznaczają się natomiast charakterystyczną dla klimatu śródziemnomorskiego roślinnością twardolistną.

ŚWIAT ZWIERZĄT:

Na obszarze RPA żyje wiele gatunków zwierząt o dużych rozmiarach. Należą tutaj przede wszystkim takie zwierzęta, jak:

  • lamparty,
  • lwy,
  • antylopy,
  • żyrafy,
  • słonie,
  • nosorożce,
  • hipopotamy.

Poza nimi świat zwierząt jest bogaty w liczne gatunki ptaków, również wodnych oraz bezkręgowców, w tym owadów.

LUDNOŚĆ:

W RPA zamieszkuje około 42 327 tysięcy ludzi. Daje to średnią gęstość zaludnienia wynoszącą 35 osób na 1 km2. Ludność RPA cechuje się znacznym odsetkiem analfabetyzmu, który wynosi w tym kraju 34%. Średnio mieszkańcy tego kraju żyją 63 lata, z czego kobiety dożywają 66 roku życia, natomiast mężczyźni żyją krócej, bo przez średnio 60 lat.

Prawie 76% ludności zamieszkującej na terenie RPA to ludy Bantu, a także Hotenoci i Buszmeni. Pozostałe 13% stanowią potomkowie ludów białoskórych. Można tu również spotkać licznych emigrantów z krajów azjatyckich. Poza tym na tym obszarze mieszkają Afrykanerzy, czyli potomkowie holenderskich osadników, przybyłych do Afryki w XVII wieku.

Znaczna większość ludności jest wyznania chrześcijańskiego, bo około 68%. Pozostałe wyznania to hinduizm (około 2%) oraz muzułmanizm (1,5%). Pozostałe to dawne wyznania plemion afrykańskich, które przetrwały w ich kulturze po dziś dzień.

GOSPODARKA:

RPA należy do jednych z najbardziej rozwiniętych państw afrykańskich. Nic więc też dziwnego, że posiada znaczny dochód w przeliczeniu na jedna osobę w wysokości około 3 520 $. W strukturze PKB największą rolę odgrywa w tym kraju sektor związany z usługami. Na drugim miejscu znajduje się przemysł, natomiast rolnictwo stanowi nieznaczny procent.

RPA dominuje w świecie w produkcji:

  • złota,
  • wanadu,
  • chromu,
  • magnezu.

Na tym obszarze eksploatuje się również pokłady i rudy:

  • żelaza,
  • srebra,
  • miedzi,
  • fosforanów,
  • manganu,
  • azbestu,
  • cynku,
  • ołowiu,
  • uranu,
  • platyny,
  • węgla kamiennego.

Z Kimberley, Jagersfortein oraz Namaqualand pozyskuje się również diamenty.

Poza górnictwem istotną rolę w gospodarce RPA odgrywa przemysł. Rozwija się tutaj przemysł:

  • przetwórstwa żywności,
  • chemiczny,
  • papieru,
  • miazgi drzewnej,
  • żelaza i stali.

Coraz większe znaczenie zaczyna odgrywać turystyka.

Rolnictwo w RPA jest w stanie zaspokoić potrzeby żywnościowe jej mieszkańców, chociaż tylko 11% gruntów jest przeznaczonych pod zasiew. Wśród upraw dominuje kukurydza. Poza nią dużym znaczeniem cechują się:

  • cukier,
  • trzcina cukrowa,
  • owoce cytrusowe,
  • bawełna,
  • tytoń,
  • pszenica.

Z RPA eksportuje się przede wszystkim diamenty, metale, złoto, owoce i wełnę, a także różnego rodzaju chemikalia. Wśród towarów importowanych przeważają wyroby tekstylne, maszyny i samochody oraz wyroby chemiczne.