Każde zwierze ma na celu wydanie potomstwa i przedłużenie ciągłości gatunkowej. Sukces rozrodczy zwierząt nie jest wzrasta wraz z ilością złożonych przez nie jaj. Odpowiedzialna jest za to odpowiednia strategia dopasowana do gatunku zwierzęcia, sposobu jego rozmnażania a także warunków środowiskowych.

Organizmy jednokomórkowe -drobnoustroje ze względu na prostą budowę ciała rozmnażają się bezpłciowo, przez podział lub paczkowanie.

Ze względu na skomplikowaną budowę większość zwierząt nie może się rozmnażać się przez podział. Zwierzęta wyższe wytwarzają wyspecjalizowane komórki rozrodcze: jaja i plemniki , które po połączeniu mogą dać początek nowemu organizmowi. Jest to rozmnażanie płciowe. W tym przypadku młody organizm przechodzi często długi etap różnicowania aby osiągnąć postać dorosłą. Jaja wytwarzane są w organizmie samic plemniki zaś produkują samce. Zdarzają się pewne gatunki zwierząt u których w organizmie jednego osobnika wytwarzane są zarówno jaja i plemniki. Zwierzęta takie posiadają specjalne mechanizmy zabezpieczające przed samozapłodnieniem.

Zaobserwowano wiele strategii rozmnażania i opieki nad potomstwem.

Najprostsza, obserwowana u zwierząt wodnych polega na wydalaniu przez osobniki komórek płciowych bezpośrednio do wody. Aby zwiększyć prawdopodobieństwo spotkania się tych komórek i zapłodnienia , zwierzęta te muszą produkować ich duże ilości.

Innym sposobem jest składnie jaj przez samicę w miejscu w którym samiec deponuje swoje komórki rozrodcze. System ten zwiększa szanse zapłodnienia i nie wymaga produkcji tak dużej ilości komórek płciowych jak w poprzednim przypadku. W taki sposób rozmnażają się między innymi cierniki i żaby, gdzie u tych ostatnich samiec przytrzymuje samice w czasie składania skrzeku gwarantując zapłodnienie większej ilości jaj. Zwierzęta te nie opiekują się potomstwem.

U zwierząt lądowych pojawił się problem ochrony komórek rozrodczych przed wyschnięciem. Dlatego niektóre gatunki zwierząt na okres rozrodu muszą przenosić się do wody. U pozostałych rozwiązaniem tego problemu jest zapłodnienie wewnętrzne. Samiec deponuje plemniki wewnątrz ciała samicy zabezpieczając je tym samym przed wyschnięciem. Zapłodnienie jaj zachodzi również w ciele samicy. Po tym, jajo otacza się specjalnymi osłonkami zabezpieczającymi przed utratą wilgoci i zostaje złożone na zewnątrz, bądź pozostaje wewnątrz ciała samicy aż do osiągnięcia odpowiedniego stadium rozwoju. Na tej podstawie rozróżniamy zwierzęta jajo i żyworodne. Jajorodne są owady ,niektóre gady i ptaki. Owady składają duże ilości jaj, dlatego mogą pozostawić je bez opieki. Gady z reguły tez tego nie opiekują się potomstwem ale niektóre z nich jak np. żółwie morskie wychodzą na ląd w celu złożenia jaj i chronią je przed wyschnięciem i drapieżnikami zakopując w piasku. Ptaki natomiast w przeważającej części opiekują się zniesionymi jajami wysiadując je , oraz sprawują opiekę nad wyklutymi pisklętami aż do osiągnięcia przez nie dojrzałości. Ptaki nie składają tak dużej liczby jaj jak gady czy owady , ponieważ opieka nad młodymi gwarantuje im przeżycie większości potomstwa. Wygląd pisklęcia po wykluciu daje informacje w jakim stopniu rodzice się nim będą opiekować. Młode ptaki , które opuszczają gniazdo w szybkim czasie po wykluciu są pokryte puchem i maja otwarte oczy, natomiast te , którymi rodzice będą opiekować się przez dłuższy czas wykluwają się gołe i ślepe.

Ssaki wykazują największe zaangażowanie w opiece nad potomstwem, wszystkie samice bez wyjątku karmią młode własnym mlekiem. Opiekuńczy rodzice nie tylko chronią je i karmią ale także uczą i przystosowują do dorosłego życia .

Można zauważyć pewną regułę - im większa jest sprawowana opieka rodziców nad potomstwem , tym mniejsza jest wymagana liczba składanych jaj. Zwierzęta więc wybierają między kosztowną produkcją dużej ilości jaj a czasochłonną opieką nad potomstwem. Dlatego ptaki składają tylko kilka jaj, a ryby muszą produkować ich nawet kilka tysięcy.

Aby gatunki o ogromnej rozrodczości nie rozprzestrzeniły się w nadmiernej ilości i nie opanowały całej kuli ziemskiej, natura prowadzi specjalny rodzaj selekcji. Z reguły osobniki wydające na świat liczne potomstwo skazują je na walkę o przetrwanie w niesprzyjających warunkach w obecności zagrażających ich życiu drapieżników. Często potomstwo nie będące zagrożone napaścią ze strony drapieżnika musi zmagać się z trudnymi warunkami życia. Dlatego z kilku miliardów zarodników wytwarzanych przez purchawki wrośnie kilkanaście grzybów, a z miliona jaj produkowanych przez glistę ludzką czy tasiemca powstanie kilka osobników dorosłych. Dużą płodnością charakteryzują się zwierzęta wodne, np. ostrygi produkujące kilka milionów jajeczek czy ryby wytwarzające ich ponad kilka tysięcy. Trudności w ich zapłodnieniu wynikają ze środowiska w którym to ma miejsce, tzn. w dużym zbiorniku wodnym nie łatwo odnaleźć się komórkom do zapłodnienia. A gdy już do tego dojdzie , młody narybek często pada ofiarą jakiegoś drapieżnika, czasem jest nim człowiek. Młode ryby narażone na również na pasożyty, wywołujące wyniszczające ich organizm choroby. W rezultacie z ikry zawierającej nawet milion jajeczek postać dorosłą i dojrzałość płciowa osiąga niewielki procent narybku. Ta naturalna selekcja ma sens z tego względu że gdyby nie było tych czynników ograniczających ziemia zapełniła by się tylko kilkoma gatunkami zwierząt dominującymi pod względem ilości wydawanego potomstwa. Natomiast zwierzęta o niskiej rozrodczości skazane byłyby na zagładę. Naruszona byłaby wtedy równowaga w środowiska, co miałoby fatalne skutki.

Rośliny także nie skąpią nasion- np. tytoń produkuje ich około 30 tysięcy, z czego kilka procent tylko wykiełkuje. Na drodze ich sukcesu stoją niesprzyjające warunki środowiska, zwierzęta które się nimi żywią czy w końcu nieodpowiednie , podłoże na którym rosną.

Istnieje tez pewna strategia opieki nad młodymi opierająca się na pewnym podstępie. Mowa tu o tak zwanych przybranych rodzicach. Z tej strategii korzysta kukułka, podrzucając pojedynczo jaja do obcych gniazd. Ptak ten wybiera takie gniazda , gdzie są złożone jaja podobne kolorem i kształtem do jego własnych. Ma to na celu oszukanie przybranej matki i w ten sposób zabezpiecza jajka przed odrzuceniem. Nawet wnętrze dzioba młodego podrzutka musi być podobne do jego przyrodnich braci, gdyż samica wysiadująca może rozpoznać różnicę i przestać się nim opiekować. Strategia ta o tyle jest niewdzięczna dla przybranych rodziców, że pisklę kukułki często wyrzuca z gniazda pozostałe jajka lub pisklęta. Kolorowe wzory na jajach a także barwa paszczy pisklęcia, nie są cechami które samica sama może zmieniać. Potrzeba przeżycia młodych kukułek była na tyle silna , że cechy te wyewoluowały na drodze doboru naturalnego.