Głównym bodźcem dla rozwoju sztuki Europejskiej w epoce średniowiecza były najazdy ( a raczej i koniec) ludów z Bliskiego oraz Dalekiego Wschodu, a także ludów z północy na Państwa słowiańskie, germańskie. Tak, więc gdy skończyły się najazdy Madziarów, Arabów oraz Wikingów, ludność na tych terenach odzyskała upragniony spokój, co było gwarantem dalszego rozwoju kulturalnego (powstawaniu oraz rozwijaniu się państw na tych terenach). Chodzi tutaj o wiek XI. Wtedy to miejsce miała apogeum w rozwoju sztuki europejskie, należy jednak podkreślić, że był to przede wszystkim rozwój sztuki skoncentrowanej wokół kościoła chrześcijańskiego, w mniejszym stopniu władzy świeckiej. Tak, więc głównymi zabytkami, która zachowały się z tamtej epoki są kościoły, pierwsze zamki, siedziby królewskie ( z epoki karolińskiej). Głównym stylem panującym wówczas w Europie był styl romański, charakteryzujący się grubymi, masywnymi murami ( grubość muru wiązała się z jego przeznaczeniem konstrukcyjnym- musiał on przenosić obciążenia z położonego na nim, sklepienia kolebkowego lub krzyżowego.

Sztuka gotycka:

Pojawiła się ona w Europie pod koniec XII, jej kolebką była Francja. Wówczas w innych zakątkach Europy panował jeszcze stary styl (romański). Opisywany styl wynikał początkowo prawie zupełnie z konstrukcji (rewolucyjne wynalezienie sklepienia krzyżowo-żebrowego, które mogło wspierać się filarach lub kolumnach , zamiast masywnych grubych murach. Odciążenie murów pozwoliło na wznoszeniu dużych konstrukcji, w których występowały wysokie okna, najczęściej wypełniane witrażami. Gotyk był pierwszym w pełni oryginalnym stylem architektonicznym, jaki wykształcił się w zachodniej Europie. Gotyk zagościł w Europie na więcej niż trzysta lat. Był to styl niemal całkowicie wypływający z konstrukcji obiektów, a przede wszystkim z ich punktowego podpierania. Z czasem, gdy wysokości katedr stawały się coraz większe (zwłaszcza katedry francuskie w dojrzałym gotyku) wynaleziono konstrukcję przyporową, która pozwalała na przeniesienie (dodatkowe) obciążeń z filarów, co umożliwiało stosowanie nadal wysokich, ogromnych okien, przy jednoczesnym zachowaniu niewielkiej grubości ścian. W gotyckiej katedrze ściana nie pełniła roli konstrukcyjnej. Była jedynie swego rodzaju kurtyną pozwalającą odgrodzić wnętrze obiektu sakralnego od warunków atmosferycznych panujących na zewnątrz. Rozpoczynając od Francji, styl ten przeniósł się do całej Europy, najpierw do Anglii, Niemiec, Włoch, następnie do Polski, Czech. Doskonałym przykładem włoskiego gotyku jest imponująca katedra w Mediolanie.

Architektura romańska:

Rozwijała się ona przed gotykiem (przed zastosowaniem sklepień krzyżowo-żebrowych). Jej głównym najbardziej charakterystycznym wyróżnikiem była wspomniana już powyżej masywność ścian, co wynikało ze względów konstrukcyjnych (liniowe, nie punktowe jak w gotyku podparcie i przejmowanie obciążeń przez ścianę na jej całej długości),. Malutkie okienka, ukryte w grubym murze, stosunkowe nieznaczne odległości pomiędzy ścianami ( ograniczony możliwości konstrukcyjne stosowanych systemów) oraz niemalże całkowity brak detalu lub stosowanie detali uproszczonych , bardzo zgeometryzowanych, geometrycznych, zbliżonych do kwadratu czy stożka głowic kolumn z niewielkimi nacięciami, przyczyniło się do powstania niezwykłego, surowego i mrocznego ( bardzo niewiele światłą) charakteru wnętrz romańskich budowli. Powstawały wówczas głównie kościoły, rotundy (kościół św. Andrzeja w Krakowie czy rotunda w Cieszynie) oraz klasztory (niewielkie, o charakterystycznych romańskich podcieniach).