Dzięki dużym postępom w dziedzinie medycyny, udało się opracować wiele skutecznych terapii oraz lekarstw, które pomagają w walce z rozlicznymi chorobami skóry. Wprowadzono nowy rodzaj ich klasyfikacji oraz specjalistyczne badania pozwalające na stawienia trafniejszych diagnoz lekarskich. Na duże postępy w dziedzinie dermatologii (dział medycyny specjalizujący się w chorobach skóry) była zmiana punktu widzenia. Z wąskiej perspektywy zaczęto patrzeć na poszczególne schorzenia bardziej ogólniej, dzięki czemu choroby skórne obecnie traktuje się jako wynik ogólnych zaburzeń w organizmie nie zaś jako odosobniony przypadek. Nawet, jeśli dane zaburzenie na skórze ma jedynie niewielki, lokalny charakter stosuje się leczenie ogólnoustrojowe, w którym podawane są farmaceutyki doustne lub tez poza jelitowe. Czasami już tylko taka kuracja wystarczy, aby całkowicie wyleczyć objawy choroby występujące na skórze bez konieczności stosowania leków do użytku zewnętrznego.

Jeśli chodzi o same rodzaje chorób skóry to jest ich dość sporo, poza tym mogą one przyjmować postać trudną do zdiagnozowania. O tych najrzadszych przypadkach wiedzą zazwyczaj jedynie specjaliści w dziedzinie dermatologii, choć nie raz i oni pozostają bezradni w obliczu niektórych. Zwyczajni lekarze dermatologii często nie wiedzą o istnieniu wielu z powyższych.

Wśród chorób skórnych wyróżniamy następujące rodzaje:

    • Infekcje ropne
    • Zakaźne infekcje skórne
    • Choroby wirusowe pochodzące od zwierząt oraz ludzkie
    • Zakażenia skóry o prawdopodobnej etiologii zakaźnej
    • Grzybice
    • Gruźlica skóry oraz skórne objawy gruźlicy
    • Choroby wywołane przez pasożyty
    • Choroby o podłożu alergicznym
    • Zaburzenia związane z naczyniami krwionośnymi
    • Zmiany rakowe, przed rakowe oraz wszelkiego rodzaju nowotwory
    • Zmiany pęcherzowe
    • Zaburzenia dotyczące tkanki łącznej
    • Choroby wywołane przez zaniki oraz zanikowo-twardzinowe
    • Zawodowe problemy skórne
    • Zmiany poroentgenowskie
    • Zaburzenia dotyczące rogowacenia skóry zarówno nadmierności jak i nieprawidłowego przebiegu
    • Choroby o podłożu łojotokowym
    • Zaburzenia dotyczące włosów, zwłaszcza tych na głowie
    • Zmiany w obrębie gruczołów potowych
    • Znamiona
    • Zaburzenia dotyczące ubarwienia skóry
    • Choroby związane z błonami śluzowymi w jamie ustnej

Poniżej prezentuję opisy wybranych przykładów chorób z różnych kategorii. Jest to jedynie wycinek całości wiedzy jednak jak już wspomniano wcześniej chorób tych jest niezmiernie dużo.

1) Infekcje ropne skóry

Wywołują je bakterie ropotwórcze, do których m.in. zaliczamy paciorkowce oraz gronkowce. Czasem przyczyna choroby jest tylko jeden rodzaj bakterii, ale zdarzają się i przypadki chorób wywoływanych zarówno przez gronkowce jak i paciorkowce. Gronkowce na swą siedzibę przeważnie wybierają mieszki włosowe bądź też ich otoczenie. Wyjątkiem od tej reguły są przypadki mnogich ropni pach a także mnogich ropni u niemowląt powstających zazwyczaj na obszarze gruczołów potowych.

Przykłady niektórych odmian infekcji ropnych:

    • Liszajec - infekcja o mieszanym podłożu. Zarazić się nim można poprzez pośredni lub bezpośredni kontakt z osobą chorą. Choroba o wysokim współczynniku zaraźliwości. Szczególnie często występująca wśród grup dzieci takich jak żłobki, przedszkola a nawet szkoły. Do objawów tej infekcji należą: pęcherze wypełnione surowicą oraz ropą, złuszczające się ciemno- żółte strupy, które to przenoszą infekcje. Sucha odmiana charakteryzuje się złuszczaniem o układzie obrączkowym.

Zmiany skórne dotyczą: twarzy, okolic ust zwłaszcza ich kącików. Choroba przebiega w miarę szybko.

    • Ziarniak ropny - zmiany wywołują tu gronkowce czasem także wraz z paciorkowcami, które dostają się w uszkodzone miejsca skóry. Pojawiają się na uszkodzonej skórze oraz błonach śluzowych. Mają one postać krwawiącego, ciemnoczerwono zabarwionego guzka. Infekcja ma charakter przewlekły.
    • Róża - choroba o charakterze zakaźnym spowodowana obecnością paciorkowców. Przy jej okazji skóra łatwiej ulega uszkodzeniom. Do objawów róży zaliczamy powstawanie obrzęków, ostrych stanów zapalnych samej skóry, ale i tkanki znajdującej się tuż pod nią. Stany te wyglądają jak rumienie, które dość wyraźną linią odcinają się od kolorytu reszty skóry. Pojawieniu się zmian na skórze towarzyszy gorączka (nawet do 410C) oraz wystąpienie dreszczy. Zakażenie może rozprzestrzeniać się również systemem chłonnym. Czasami zdarzają się nawroty zakażenia wywołane przez wysiewy bakterii z ognisk zapalnych znajdujących się wewnątrz organizmu. Nawroty takie mogą być przyczyną słoniowacizny (twarzy, genitaliów, kończyn itd.) Róża, która nie wywołuje powikłań zazwyczaj mija po mniej więcej 2 tygodniach.

2) Choroby zakaźne

    • Różyca - wywołuję ją odmiana włosowca.Nabywana jest poprzez kontakt z zainfekowanym patogenem mięsem bądź też jego przetworami spożywczymi. Występuje najczęściej u osób zawodowo zajmujących się obróbką mięsa. Pojawia się zazwyczaj w miejscach, gdzie uszkodzony naskórek zetknął się z zainfekowanym mięsem. Objawami tej choroby są sinawo czerwony rumień, który ma tendencję do powiększania się. Poza tym brak jakichkolwiek innych ogólno ustrojowych objawów. Choroba rozwija się dość wolno i nie ma wielkich problemów w jej leczeniu.
    • Błonica skóry - wywoływana działalnością maczugowca błonicy (bakteria). Do infekcji może dojść na drodze kontaktu z osobą zakażona, bądź samozakażenia. Najczęściej pojawia się w miejscach przerwania ciągłości skóry. Częsta przypadłość u dzieci w wieku 2 do 5 lat. Zmiany skórne pojawiają się przede wszystkim w bliskiej odległości naturalnych otworów ciała. W swej powierzchniowej odmianie występuje pod postacią wyprysków bądź liszajca o różnej postaci, wyróżnia je m.in. występowanie fragmentów martwiczych.
    • Wąglik - schorzenie wywoływane przez laseczkę wąglika - bakteria z grupy gram dodatnich. Dochodzi do niego po kontakcie z chorym zwierzęciem bądź też produktem od zwierzęcym np. mięsem, skórą czy sierścią. Do zakażenia może dojść na dwa sposoby, albo drogą pokarmową, albo oddechową poprzez wdychanie pyłów.

Choroba objawia się rumieniem, który swędzi jednak jest niebolesny. W środku takiego rumienia występuje pęcherzyk bądź też ciemno zabarwiony strup przykrywający owrzodzenie. Mogą powstawać zmiany wtórne.

Przebieg infekcji jest łagodny oraz nie notuję się występowania gorączki. W swej obrzękowej odmianie wąglik cechują ciastowate obrzęki. Tu choroba może mieć przebieg ostry wtedy nie można być pewnym, co do końca choroby ze względu na prawdopodobieństwo pojawienia się posocznicy, której towarzyszą objawy ze strony płuc, układu pokarmowego oraz opon mózgowo - rdzeniowych.

3) Choroby o podłożu wirusowym

Przyczyną tych chorób jak się można domyślić jest obecność wirusa w organizmie. Właściwością wirusów jest ich wysoka wybiórczość co do miejsca infekowanie, głównie atakowane są skóra oraz układ nerwowy. Zmianami chorobowymi pozwalającym na stwierdzenie czy choroba ma podłoże wirusowe oraz ewentualnie, przez jakiego wirusa została wywołana, są tzw. ciałka wtrętowe w obrębie cytoplazmy, które cechuje duża zmienność kształtu i faktury. Mimo tego zmiany skórne spowodowane działalnością wirusów są na tyle charakterystyczne, iż można je łatwo diagnozować bez konieczności wykonywania badań wirusologicznych. Oczywiście nie we wszystkich przypadkach. Czasem koniecznym jest mimo wszystko przeprowadzenie zarówno badań histologicznych jak i immunologicznych.

Przykłady wybranych chorób o podłożu wirusowym (ludzkich):

    • Opryszczki zwykłe - wirus wywołujący ten typ zmian dobrze rozwija się także na błonach kosmówkowej oraz omoczniowej pochodzących z kurzych zarodków. Wynikiem jego aktywności w obrębie skóry jest tworzenie się małych grupek pęcherzyków na obszarze skóry o znacznym zaczerwienieniu a także charakteryzującej się obrzękiem. Wirus "wybiera" najczęściej okolice twarzowe tj. usta, nos ale także okolice genitaliów. W miejscach tych odczuwa się zazwyczaj nieco większe napięcie skóry niż zwykle, któremu towarzyszy uczucie pieczenia. Najciężej choroba ta przebiega w przypadku dzieci.

Opryszczka często pojawia się przy okazji różnych chorób zakaźnych, kiedy to temperatura ciała jest podwyższona bądź też po mocnym przegrzaniu (oziębieniu) ciała. Zdarzają się nawroty infekcji.

    • Półpasiec - te chorobę wywołuje wirus, którego najbliższym "krewnym" jest wirus ospy wietrznej.

Do objaw przez niego wywoływanych zaliczamy: powstawanie na skórze pęcherzyków wypełnionych płynem surowiczym a także ropą, wszelkiego rodzaju obrzęki oraz zaczerwienienia na skórze. Pęcherze te zazwyczaj występują skupiskowo, po jednej stronie ciała. Przeważnie pojawiają się na twarzy oraz na klatce piersiowej. Zmiany powstające na twarzy zazwyczaj są bolesne ( w różnym stopniu). Pęcherze znikają po jakimś czasie nie pozostawiając po sobie śladu.

Ciężkimi odmianami półpaśca są zoster ophtalmicus, zoster haemorrhagicus oraz zoster gangrenosus. Przykrą konsekwencją zarówno odmiany zgorzelinowej jak i krwotocznej jest fakt, iż po pęcherzach w tym wypadku pozostają ślady na ciele, zaś w wyniku odmiany rogówkowej istnieje groźba utraty wzroku.

Choroba ogólnie ma dość szybki przebieg, często kończy się wyleczenie.

    • Mięczak zakaźny - infekcja zakaźna pojawiająca się dość często u dzieci. Objawia się ona przede wszystkim guzkami na ciele (małe, żółtawe z wgłębieniem po środku). Guzki te pojawiają się zazwyczaj w obrębie twarzy, na rękach oraz genitaliach. Sama infekcja ma łagodny przebieg.

Przykłady chorób wirusowych pochodzących od zwierząt:

    • Pryszczyca - do zakażenia wirusem pryszczycy dochodzi poprzez kontakt z chorym zwierzęciem bądź zainfekowanym nabiałem. Chorobę charakteryzują pojawiające się pęcherze wypełnione surowicą i/lub ropą w rejonach zapalnych (najczęściej śluzówki jamy ustnej). Zanim pojawią się typowe zmiany poprzedza je silny ślinotok. Choroba rozpoczyna się dość gwałtownym skokiem temperatury ciała oraz złym samopoczuciem. Infekcja ma przebieg ostry.
    • Choroba kociego pazura - wywoływana po wniknięciu do ciała wirusa należącego do grupy psittacosis, który do organizmu dostaje się zazwyczaj przez niewielkie urazy ciała spowodowane zadrapnięciem (zwierzęta lub rośliny z kolcami) czy też ukłuciem owada. Wirus ten powoduje powstanie drobnego guzka, który przypomina wrzód. Z czasem zaczyna się on powiększać, aż dojdzie do infekcji pobliskich węzłów chłonnych. Na pierwszych etapach choroby towarzyszy jej znacznie podwyższona temperatura ciała (nawet do 400C). Infekcja o przebiegu ostrym bądź przewlekłym.

4) Choroby prawdopodobnie zakaźne

    • Łupież różowy Giberta - niestety jak dotąd nie stwierdzono, co wywołuje te przypadłość. Najwięcej jej przypadków występuje jesienią oraz wiosną, stąd domniemywania o jej podłożu wirusowym.

5) Infekcje grzybicze:

Choroby o podłożu grzybiczym wywoływane są głównie przez dermatofyty tj. takie grzyby, które swą budową są mocno zbliżone do keratynowej struktury włosów oraz sierści. Klasyfikacje jej grupy grzybów są rozliczne w zależności na jakich kryteriach się opierano np. jaki jest obraz kliniczny zmian przez nie wywoływanych, jak wygląda ich struktura w zbliżeniu mikroskopowym czasem klasyfikacji dokonuje się pod względem wyglądu kolonii wyhodowanej na specjalnym podłożu. Jednak lekarze potrzebują praktycznej klasyfikacji, która raczej będzie dotyczyła chorób wywoływanych przez te grzyby niż ich samych. Stąd tez dokonano podziału wszystkich rodzajów grzybic na poniższe grupy:

1. Łupieże, których przykładami są łupież pstry oraz rumieniowaty. Infekcje te dotyczą jedynie rogowaciejącej warstwy naskórka.

2.Grzybice, które powstają na skutek działalności dermatofytów atakujących cały naskórek a także włosy oraz paznokcie. Czasem zdarzają się tu nawet stany zapalne na obszarze skóry właściwej.

3. Choroby wywołane przez pewną grupę drożdży (drożdżyce) w obrębie błon śluzowych oraz skóry.

4.Promienica

Przykłady grzybic:

    • Łupież pstry - jego przyczyna jest występowanie na skórze głowy grzyba Microsporon futur, który na szczęście nie jest zbyt zaraźliwy. Chorobę tę rozpoznaje się na podstawie jej obrazu klinicznego. Mianowicie pojawiają się żółtawo - różowe, nieco złuszczające się wykwity, które to nie odbarwiają się pod wpływem działania na nie promieni słonecznych. Stąd też po naświetlaniu skóry z takimi wykwitami widać wyraźne jasne plamy na nieco zarumienionej skórze. Choroba o charakterze przewlekłym.
    • Grzybica obrębna pachwin - powodujęją wysoce zakaźny grzyb Epidermophyton inquinale. Objawia się ona dużymi, kolistymi plamami wyraźnie odcinającymi się kolorytem od reszty skóry, którym towarzyszy stan zapalny. Na obwodzie tych plam występuję lekkie wzniesienie, na którym to powstają rozliczne grudki oraz pęcherzyki. Takie ogniska zapalne najczęściej pojawiają się w pachwinach, zwłaszcza na obszarze na którym worek mosznowy styka się z udami. Powstałe zmiany swędzą. Choroba ma charakter przewlekły, ale da się ją wyleczyć.
    • Drożdżyca - drożdżaki wywołujące tę chorobę atakują zazwyczaj śluzówki oraz okolice paznokci. Grzyby te często są saprofitami żyjącymi we wspomnianych miejscach, które na ogół nie szkodzą. Dopiero wystąpienie odpowiednich warunków zewnętrznych oraz wewnętrznych może spowodować, iż staną się one niebezpieczne i staną się przyczyną choroby. Wspomnianymi zmianami może być m.in. cukrzyca, drobne urazy, awitaminozy ( zwłaszcza witamin z grupy B) itd.
    • Promienica - wywołuje ją żyjący w beztlenowym środowisku grzyb promienicy. Promieniowce, podobnie jak drożdżaki, są saprofitami bytującymi na obszarze ciała człowieka. Mogą one wybierać środowisko tlenowe jak i bez tlenowe. Ich obecność notuje się w takim miejscu jak jama ustna zazwyczaj w obrębie zębów zajętych próchnicą czy kamieniem. Uważa się, iż promieniowce stają się niebezpieczne w momencie, gdy dochodzi do uszkodzenia oraz ponownej infekcji strefy przywierzchołkowej. Pierwsze zmiany zwyrodnieniowe zaczynają się pojawiać na terenie tkanki podskórnej jako twarde guzkowate nacieki, które później wrastają w strukturę skóry. W miejscach tych dochodzi oczywiście do powstania stanu zapalnego. Zmiany te przeważnie powstają w rejonach podszczękowych, zdecydowanie rzadziej na obszarze twarzy czy też szyi. Są one niezwykle bolesne i bywają przyczyną szczękościsku. Infekcja pojawia się niespodziewanie ma charakter przewlekły ale jest uleczalna.
    • Gruźlica grzybiasta - przejściowe stadium pośrednie gruźlicy między dwiema innymi jej postaciami. Do infekcji dochodzi raczej ze strony środowiska, niż od strony tkanek ciała. Na dystalnych częściach kończyn mogą pojawiać się miękkie guzkowate zmiany swą powierzchnią przypominające brodawki. Zmiany te ulegają od środkowemu rozrostowi. Na ich obwodzie pojawiają się owrzodzenia, zaś w środku blizny. To jak przebiegnie choroba oraz jak się zakończy zależy od ogólnego stanu zdrowia pacjenta.

6) Pasożytnicze zmiany skórne:

Choroby wywoływane przez obecność różnego rodzaju pasożytów żyjących na naszej skórze bądź też naskórku tj. wszy, świerzbowce czy tez wędrujące larwy. Wygląd zmian oraz ich lokalizacja zależą od tego, jaki pasożyt zaatakowała i jaki tryb życia on prowadzi.

Przykłady chorób pasożytniczych:

    • Wszawica głowy - powoduję ją wesz głowowa, która na miejsce swego bytowania wybiera przeważnie obszar głowowy gdzie się pożywia oraz składa jaja. Jej aktywność jest przyczyną powstawania ropiejących ranek oraz innych zmian skórnych. Jeśli nie jest utrzymywana odpowiednia higiena ciała (lub jest jej zupełny brak) włosy zamieniają się w tzw. kołtun, czyli pozlepiane ropną wydzieliną pasemka włosów poprzetykane odpadającymi kawałkami strupów. Do tego rozliczne świeże zaropiałe rany oraz przyczyna tego wszystkiego czyli dorosłe osobniki wszy oraz gnidy.
    • Wszawica odzieżowa - tu również atakuje wesz tyle że odzieżowa. Osobniki gnieżdżą się w szwach, fałdach oraz innych zakładkach ubrań. Stąd też podrażnienia skóry występują przeważnie na karku czy plecach. Zmiany te mają charakter grudkowatych obrzęków rozwijających się z czasem w ropiejące ranki. Kiedy ten typ wszawicy trwa dłuższy czas skóra zaczyna ciemnieć oraz żółknąć a także straszliwie swędzieć?
    • Świerzb - przyczyną jego występowania jest obecność świerzbowca ludzkiego. Atakują i drażnią głównie samice świerzbowca, które to drażą w obrębie naskórka korytarze wywołując tym uczucie nieprzyjemnego i uporczywego swędzenia. Obecność świerzbowców najlepiej sprawdzić poprzez zaaplikowanie na skórę roztworu jodyny lub atramentu.

Przeważnie świerzbowce bytują na bokach rąk, palców, fałdów występujących między palcami, nadgarstkach, miejscach zgięcia łokci, po bokach ciała, rejonach genitaliów oraz na brzuchu. W przypadku kobiet miejscami żerowania mogą być także rejony sutków a u dzieci zazwyczaj rąk i stóp.

Odmianą świerzbu jest tzw. świerzb norweski, który pojawia się u osób z osłabionym układem odpornościowym. Charakteryzuję się ona zdecydowanie silniejszymi objawami skórnymi ( duża ilość nachodzących na siebie strupów) zazwyczaj w okolicach twarzowych. Choroba ta najczęściej pojawia się w wyniku słabej higieny osobistej.

    • Larwa wędrująca - choroba niezbyt popularna przeważnie, jeśli już występująca to u dzieci. Wywołują ją larwy gzów (przeważnie końskich), które dostają się pod skórę i tam drążą swe korytarzyki. Wynikiem działalności owych larw jest powstawanie długich smug koloru intensywnie czerwonego bądź brunatnego. Pojawiają się one na nogach, pośladkach a także twarzy. Nieleczone objawy mogą długo nie ustępować.

7) Zmiany alergiczne

Zmiany tego typu powstają w wyniku działania na organizm substancji określanych w tym kontekście mianem alergenów. Podatność na nad reakcje na pewne rzeczy często bywa dziedziczna. Alergia może mieć być wywoływana tylko przez jeden alergen, bądź tez przez całą ich grupę.

Przykłady zmian alergicznych skóry:

    • Wyprysk dziecięcy - pojawia się zazwyczaj u dzieci w wyniku nietolerancji pokarmowej. Ma on zupełnie inną postać niż wyprysk pojawiający się u dorosłych. Zmiany pojawiają się na twarzy a także w jej okolicach (czasami spotykane są także w innych częściach ciała). Bywa, że ulegają one wtórnemu zakażeniu. Pojawiają się one u dzieci powyżej 6 miesiąca życia szybko zaraz znikając bądź przekształcając się w tzw. świerzbiączkę. To, kiedy pojawiają się zmiany jest niezwykle ważną wskazówką pozwalającą stwierdzić czy nie są to czasem objawy łojotokowego zapalenia skóry. To pojawia się między 1 a 3 miesiącem życia dziecka.
    • Alergiczne zapalenie skóry - powstaje na skórze w wyniku oddziaływania na organizm rozmaitych czynników takich jak związki chemiczne, czasem leki, produkty aktywności metabolicznej bakterii czy pokarmy. Skóra przeważnie staję się opuchnięta i zaczerwieniona w okolicy twarzy oraz rąk. Wspomniane objawy, nawet bardzo ostre, zanikają dość szybko w momencie, gdy wprowadzi się leczenie antyalergiczne i usunie szkodliwy bodziec.

8) Choroby dotyczące ukrwienia skóry

Cecha łączącą choroby w obrębie tej grupy jest występowanie nieprawidłowości w obrębie naczyń krwionośnych znajdujących się w skórze. To jak wyglądają zmiany skórne wywołane zaburzeniami od naczyniowymi zależy przede wszystkim od tego, kiedy doszło do uszkodzenia bądź zmian w obrębie naczyń, jaki jest tego stopień, lokalizacji a także od ogólnej odporności organizmu pacjenta.

Przykłady tego typu zaburzeń:

    • Plamica zwykła - przyczyny jej powstawania nie są do końca wyjaśnione. Uważa się, że przyczyną takiego stanu rzeczy może być toksyczne oddziaływanie metabolitów bakteryjnych na ściany naczyń. Poza występowaniem lokalnych wybroczeń brak ogólno ustrojowych objawów tego zaburzenia. Badania na opór oraz przepuszczalność naczyń włosowatych dają rezultat dodatni. Choroba jest przewlekła i często ulega nawrotom.

9) Choroby nowotworowe

    • Białaczka limfatyczna - zmiany na skórze w przypadku tej choroby dzieli się na dwa rodzaje: swoiste oraz nieswoiste. Do zmian swoistych zaliczamy pojawianie się lekko wybrzuszonych nacieków wyraźnie odcinających się od otoczenia oraz ciemno zabarwionych guzów. Kiedy wystąpią one w rejonie twarzy są przyczyną deformacji określanej mianem facies leotina, czyli lwia twarz. Guzy te wzrastają do pewnego momentu by następnie ulec resorpcji nie pozostawiając po sobie nawet śladu. U niektórych pacjentów pojawia się erytrodemia białaczkowa (lymphadenosis cutis universalis) wraz ze zmianami wielkości węzłów chłonnych a także śledziony. Pacjenci często się na nieprzyjemne uczucie swędzenia. Zmiany skórne mają wieloraki charakter, należą do nich pęcherzowate wykwity, rumienie, wybroczyny czasem świerzbiączka, czyli prurigo symptomatica.
    • Pęcherzyca ostra - choroba zbliżona swym charakterem do posocznicy, której przyczyny nie zostały poznane. Pojawia się nieraz w jakiś czas po tym jak doszło do skaleczenia bądź pogryzienia. Zdarzały się i przypadki, kiedy pojawiała się po kilku tygodniach od momentu szczepienia przeciw ospie. Do jej objawów należą szeroko oraz wysiewowo pojawiające się pęcherze a także nadżerki na skórze oraz śluzówkach. Choroba przebiega w miarę szybko jednak dość poważnie. Towarzyszy jej znaczny wzrost temperatury.

10) Zaburzenia dotyczące tkanki łącznej

W tej grupie znajdują się takie zaburzenia jak: zapalenie mięśni oraz skóry, twardzina, guzkowate zapalenie tętnic a także liszaj rumieniowaty. Cechą łączącą wszystkie powyższe choroby w obrębie tej grupy są zmiany zwyrodnieniowe podścieliska łącznotkankowego. Twardzina o charakterze obrzękowym występująca u osób dorosłych tak jak podobne zaburzenie dotyczące noworodków tworzy własną podgrupę, której cechą wyznacznikową jest występowanie zmian podobnych strukturą do twardzin.

    • Twardzina - zaburzenie w obszarze tkanki łącznej łączące się ze zmianami patologicznymi na obszarze układu nerwowego, zwłaszcza jego części wegetatywnej na różnych jej odcinkach. Zdarza się, iż do tego typu zaburzeń dochodzi także po uszkodzeniach ośrodkowego układu nerwowego. Twardzina może mieć postać uogólnioną bądź ograniczoną. W tym pierwszym przypadku dochodzi do powstawania obrzęków, zgrubień oraz twardnienia skóry w okolicy twarzy a także na rękach - wiąże się to z powstawaniem przykurczy palców czy tez zanikami w obszarze paliczków na wysokości paznokci. Choroba postępuje stopniowo kolejno atakując poszczególne elementy kończyn oraz tułowia. Towarzyszą temu zaburzenia narządów wewnętrznych przede wszystkim przełyku, serca oraz płuc. Skóra zyskuje niewyraźną kolorystykę, naczynia krwionośne są znacznie rozszerzone. Zaburzenie o charakterze przewlekłym.

11) Choroby zanikowe i zanikowo-twardzinowe

Zaburzenia, co do których etiologii nie ma do końca jasności. Cechują je zmiany typu zanikowego i/lub przerostowego. A także zwyrodnienia dotyczące skóry i śluzówki.

Przykłady tego typu zmian patologicznych:

    • Zanik robakowaty - póki co nie wiadomo co wywołuje to schorzenie. Objawia się ono niewielkimi, punktowymi bądź liniowymi zanikami skóry, które obserwowane są głównie u ludzi młodych. Zmiany dotyczą zazwyczaj obszaru twarzy, gdzie są symetrycznie rozlokowane względem siebie. Najczęściej pojawiają się na policzkach.
    • Marskość żołędzi i napletka - podobnie jak schorzenie powyżej, tak i w tym przypadku nie wiadomo, jakie są jego przyczyny. Pojawia się ono nawet u zdrowych a także młodych osobników płci męskiej. Objawia się ono zanikiem tkanki tworzącej strukturę żołędzia oraz napletka w wyniku czego dochodzi do zmniejszenia średnicy cewki moczowej. Dochodzi także do powstawania obszarów tzw. rogowacenia białego. Choroba ma postać przewlekłą i ze względu na nieznaną etiologię ciężko jest rokować, co do jej ewentualnej możliwości wyleczenia.

12) Różnorakie uszkodzenia skóry

Jedną z rozlicznych funkcji naszej skóry jest ochrona struktur znajdujących się pod nią przed szkodliwym działaniem czynników chemicznych, mechanicznych, termicznych oraz innych fizycznych. Jednak ochrona ta występuje do pewnego momentu, którym jest stopień oddziaływania (natężenia) danego bodźca, poza którym dochodzi do powstawania urazów tejże bariery ochronnej.

    • Modzel - zmiany tego typu powstają u osób narażonych na wykonywanie czynności w wyniku, których ich skóra podlega długotrwałemu obcieraniu oraz uciskowi. Dodatkowo osoby takie mają skłonność do zbyt obfitego rogowacenia się naskórka. Powstają one zazwyczaj na dłoniach lub stopach. W przypadku dłoni jest to wynik wykonywania ciężkiej pracy. Jeśli zaś chodzi o stopy to przyczyną jest nieodpowiednio dopasowane obuwie oraz niepoprawnie ukształtowanie stopy. Powstające zmiany to żółtawe zgrubienia zrogowaciałego naskórka, które często maja skłonność do pękania. Zjawisko przewlekłe.
    • Nagniotek - dotyczy jedynie stóp, a dokładnie obszarów gdzie materiał obuwia mocno przylega do skóry stopy. Powoduje to, iż warstwa rogowa nadmiernie się rozbudowywuje tak, że aż wrasta ona w naskórek tworząc tzw. czop rogowy.

13) Zaburzenia wynikające z oddziaływania promieni słonecznych

Zaliczane do tej grupy zaburzenia łączą fizjologiczne konsekwencje oddziaływania promieni słonecznych na skórę. W ich skutek może dochodzić do poważnych zaburzeń a nawet chorób wynikających z nadwrażliwości naszej skóry na zbyt dużą dawkę promieni ultrafioletowych.

Po pierwsze zaliczamy tu wszelkiego rodzaju poparzenia słoneczne oraz zmiany powstałe poprzez przeciągłą ekspozycję skóry na działanie promieni słonecznych. Inna frakcje stanowią reakcje zanikowe oraz przebarwienia związane z nieprawidłowościami melanoforów. U osobników z prawidłowymi funkcjami skóry podatność na reakcje na działanie promieni słonecznych może się pogłębić pod wpływem działania substancji uczulających na światło, określanych mianem fotodynamicznych. Zaliczamy do nich: poszczególne trawy, komose, olejek bergamotu wchodzący w skład np. wody kolońskiej czy produkty na bazie smoły. W przypadku leków działanie takie posiadają sulfonamidy ( związki pochodne fenotiazyny) czy eozyna. Powstały odczyn jest wynikiem kumulacji oddziaływań dwóch czynników związku chemicznego oraz światła, może on być dość gwałtowny ale miejscowy. Ma on przeważnie charakter rumienia.

Przykłady:

    • Oparzenie słoneczne - powstają w wyniku zbyt długiej ekspozycji na światło. Występują pod postacią zaczerwień oraz miejscowych grup pęcherzyków.

Zmiany skórne, które pojawiają się z powodu przewlekłego naświetlania skóry

- zmiany tego typu pojawiają się, gdy skóra narażona jest na działanie promieni słonecznych oraz zmiennych warunków atmosferycznych ( silne wiatry, wahania temperatury itd.)

    • Pelagra - jest chorobą, której główną przyczyną jest awitaminoza - zwłaszcza dotycząca witamin z grupy B, przede wszystkim kwasu nikotynowego. Kiedy występuje jego niedobór wzrasta poziom wrażliwości naszej skóry na działanie promieniowania świetlnego. Oprócz zaburzeń dotyczących skóry zmiany dotykają także układu nerwowego ( jego części centralnej) oraz przewodu pokarmowego. Na skórze pojawiają się przeważnie rumienie wraz z obrzękami a czasem nawet pęcherzami na nie okrywanych obszarach ciała. Choroba ma charakter przewlekły a próba rumieniowa jej przypadków wychodzi dodatnia.

14) Zaburzenia powstałe w wyniku naświetlań promieniami Roentgena

Jak każde promieniowanie także i to w nadmiarze wywołuje szkodliwe zmiany. W przypadku promieniowania roentgena uważa się, że zmiany powstające z jego powodu wynikają z ich szkodliwego działania na tkankę łączną oraz na naczynia krwionośne. Zdarza się, że przyczyną pojawienia się zmian był jakiś mały uraz czy to mechaniczny czy chemiczny, który w zmienionym fragmencie ciała wywołał nieadekwatne do swego działania zmiany. Rodzaje odczynów powstałych po działaniu tych promieni dzielimy na trzy grupy: odczyny bezpośrednie, wczesne oraz późne.

    • Odczyny późne - pojawiać się mogą jako kolejne stadium ( po odczynach wczesnych) bądź od razu np. w skutek choroby zawodowej - poroentgenowskie zapalenie skóry - która wykształciła się ze względu na rozciągnięte w czasie otrzymywanie pewnych dawek tego, że promieniowania.

Skóra poddana naświetlaniu w miejscu tym staje się cieńsza, pojawiają się tam przebarwienia a naczynia powierzchniowe ulegają rozszerzeniu. Poza tym może ona twardnieć i zrastać się z tkankami położonymi głębiej w ciele. Na obszarze stanów zapalnych może dochodzić to wytwarzania się owrzodzeń, które trudno zagoić. Ponad to wzmaga się rogowacenie naskórka z czego może dojść do powstawania struktur nowotworowych.

Jeśli chodzi o rokowania co do wyleczenia takich zaburzeń, podobnie jak w przypadkach podobnych, nie są one zbyt dobre. Choroby takie uważa się ogólnie za nieuleczalne.

15) Zaburzenia związane z rogowaceniem naskórka

    • Rogowiec dłoni i stóp - choroba dziedziczona między pokoleniami. Zmiany polegają na przerośnięciu warstwy naskórka (głównie rogowej) na obszarze dłoni, stóp a także na powierzchni zginaczy czy palców. Miejsca te wyraźnie odcinają się od reszty skóry czerwonawą obwódką. Osoby cierpiące na tę przypadłość uskarżają się na nadmierną potliwość stóp oraz dłoni. U osób dziedzicznie obciążonych tą przypadłością objawy mogą pojawiać się już na wczesnych etapach życia. W innym przypadku objawy pojawiają się dopiero na późniejszych etapach życia.