Przyczyna nowotworów tkwi w nieuporządkowanym i niekontrolowanym rozroście komórek chorej tkanki.

We wszystkich żywych tkankach nieustannie tworzą się nowe komórki a stare ulegają zużyciu i giną. Podziały komórkowe w zdrowym organizmie są pod ciągłą kontrolą. Jeśli dany organizm ulegnie jakiemuś uszkodzeniu, to prędkość produkowania nowych komórek wzrasta. Jednak kiedy rany się zagoją, tempo tworzenia nowych komórek znowu spada.

Jeżeli w organizmie dochodzi do jakiejś patologii, powstają komórki rakowe, które intensywnie mnożą się i rozrastają w sposób pozbawiony kontroli. Aby zahamować ten przyrost zrakowaciałych tkanek konieczne jest podjęcie leczenia. Komórki rakowe tworzą różnego typu i kształtu narośle. Tworzą masę tkankową, która zabuża działanie całego organizmu.

Nie wszystkie typy komórek nowotworowych są podobnie niebezpieczne. Wyróżniamy nowotwory złośliwe oraz nowotwory łagodne, łatwiejsze do leczenia i usunięcia, nie dające przerzutów.

Łagodne zmiany nowotworowe mają pod mikroskopem wygląd bardzo podobny do zdrowej tkanki. Najczęściej rozpychają one normalne tkanki ale w nie wrastają.

Komórki nowotworów złośliwych wrastają w otaczającą je zdrową tkankę. Rak niszczy zdrowe tkanki a dzięki zdolności do przerzutów, czyli rozprzestrzeniania się po całym ciele, nieleczony doprowadza ostatecznie do szybkiej śmierci.

Komórki nowotworowe tworzą się ze zdrowych komórek organizmu, których informacja genetyczna ulega mutacjom. Wystarczy pojawienie się jednej komórki rakowej, aby zapoczątkować powstanie guzów nowotworowych.

Przejście komórki zdrowej w komórkę rakową jest procesem stopniowym, trwającym często bardzo długo. Na kolejnych etapach tej przemiany komórka coraz słabiej reaguje na sygnały kontrolne regulujące życie komórki wysyłane przez organizm.

KLASYFIKACJA NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH

Nowotwory klasyfikuje się zależnie od typu i miejsca powstania komórek nowotworowych.

  • Rak- nazwę tą stosuje się przede wszystkim do nowotworów powstałych z komórek tkanki nabłonkowej, np. komórek skóry i jelita.
  • Mięsaki- guzy tworzące się w strukturach tkankowych znajdujących się głębiej, wewnątrz organizmu, w chrząstkach kostnych i w mięśniach.

Raki występują częściej niż mięsaki.

ETAPY ROZWOJU NOWOTWORÓW ZŁOSLIWYCH

Nowotwór złośliwy ma opanowaną umiejętność rozprzestrzenienia się po całym organizmie, przez co jest bardzo niebezpieczny dla zdrowia a nawet życia chorego.

Poszczególne etapy zajmowania kolejnych narządów wewnętrznych przebiegają według poznanego dzięki rozwojowi medycyny porządku.

  • pierwsze przerzuty są ulokowane w otaczających zmiany nowotworowe tkankach. Prowadzi to do powstania lokalnych uszkodzeń tkanek.
  • komórki nowotworowe odrywają się od nowotworów i krążą w płynie tkankowym.
  • Po jakimś czasie płyn tkankowy opuszcza tkankę a wraz z nim komórki rakowe przemieszczają się do układu limfatycznego, który doprowadza limfę wraz z komórkami nowotworowymi do krwiobiegu.
  • limfa przepływa przez specjalne gruczoły - węzły limfatyczne, których zadaniem jest wyłapanie martwych komórek i drobnoustrojów wywołujących infekcje.
  • komórki nowotworowe z limfy bardzo często są zatrzymywane w węzłach limfatycznych leżących najbliżej chorych tkanek. W nich większość z komórek rakowych ginie.
  • Część komórek nowotworowych zacznie rozrasta się w wyłapującym je gruczole limfatycznym, tworząc tam przerzut.
  • Zmutowane komórki rakowe są przenoszone poprzez węzły chłonne, dostają się do krwiobiegu,
  • z krwiobiegu te niebezpieczne komórki przedostają się do wielu narządów organizmu, np. do płuc, wątroby, kości i mózgu.
  • Większość z komórek umiera, jednak kilka z nich może przeżyć i stworzyć kolejne przerzuty.
  • Nieleczone przerzuty mogą ostatecznie doprowadzić do śmierci.

Zmiany nowotworowe najczęściej występują u osób w średnim oraz w podeszłym wieku, ponieważ wraz z długością życia wzrasta ilość zmian w materiale genetycznym zawartym w jądrach komórek. Mutacje genetyczne powstają bardzo często pod wpływem niekorzystnych czynników zewnętrznych. Nieodpowiedni tryb życia, zła dieta, wystawienie na szkodliwe czynniki środowiskowe- to wszystko znacznie zwiększa ryzyko zachorowania.

Jednym z najpoważniej wpływającym na częstotliwość zachorowalności na nowotwory jest palenie tytoniu. Powikłania palenia dotykają przede wszystkim ludzi Zachodu. Nowotwory występujące osób palących wyroby tytoniowe są jeszcze zjawiskiem rzadkim na terenie krajów Trzeciego Świata, jednak ich ilość ciągle tam rośnie. Nowotwory są przyczyną coraz większej ilości zgonów na całym świecie. W Europie są drugą przyczyną zgonów, zaraz po chorobach układu krążenia.

Najczęściej spotykane u ludzi dorosłych nowotwory:

  • rak płuca,
  • rak jelit,
  • rak żołądka,
  • rak trzustki
  • rak piersi i sutka.

Ludzi młodych i dzieci najczęściej dotykają następujące nowotwory:

  • białaczka,
  • mięsaki
  • rak nerki.

Medycyna kładzie duży nacisk na profilaktykę i na opracowywanie coraz to nowszych metod leczenia różnego rodzaju nowotworów. Wiele z nich nie można jeszcze całkowicie wyleczyć, jednak coraz bardziej wydłuża się życie osób cierpiących na choroby nowotworowe. Profilaktyka jest często bardzo trudna do określenia, ponieważ nie są znane wszystkie przyczyny powstawania nowotworów.

Można wyróżnić dwie główne cechy charakterystyczne dla rozwoju raka. Nowotwory nie podlegają normalnym procesom, które mają za zadanie kontrolować wzrost komórki a organizm akceptuje obecność komórek nowotworowych nie uznając ich za groźne, jak to czyni w momencie "ataku" szkodliwych komórek z zewnątrz.

Przyczyn powstawania nowotworów jest wiele. Najbardziej znane to czynniki natury zewnętrznej, takie jak zwiększone zanieczyszczenie środowiska metalami ciężkimi i szkodliwymi substancjami chemicznymi oraz promieniowanie radioaktywne. Niektóre ze znanych nowotworów mogą rozwinąć się pod wpływem działania wirusów, które uszkadzają materiał genetyczny zainfekowanych komórek. Z kolei w innych przypadkach przyczyna chorób nowotworowych jest nieprawidłowo funkcjonujący układ immunologiczny organizmu. Uszkodzony układ odporności immunologicznej nie nadąża z niszczeniem nieprawidłowych komórek organizmu.

ZAPOBIEGANIE I LECZENIE NOWOTWORÓW

Prawidłowo skomponowana dieta może stanowić pewną ochronę przed nowotworami. Pobudza ona do sprawnego działania układ immunologiczny. Unikanie dymu tytoniowego, spalin itp. Również zmniejszają ryzyko zachorowania na raka.

W dzisiejszych czasach w medycynie nastąpił rozwój technik leczenia nowotworów. Bardzo ważne dla dalszego przebiegu leczenia jest zatem przede wszystkim wczesne rozpoznanie nowotworów. Rozwinęły się metody diagnostyczne. Prześwietlenie promieniami rentgena oraz dokładne badania skanningowe pozwalają wykryć nawet małe guzy w organizmie.

Leczenie złożone jest z terapii chirurgicznej, chemoterapii, radioterapii czy hormonoterapii a nawet stosowanie przeciwciał monoklanalnych.