Immunosystem, układ immunologiczny jest jednym z najważniejszych układów naszego organizmu. Organizmy są stale narażone na działanie struktur obcych: wirusów, mikroorganizmów i innych pasożytów, które w razie wniknięcia do ich wnętrza mogłyby zaszkodzić.

Zadaniem organizmu jest uniemożliwienie przedostania się do naszego organizmu obcych substancji. Substancje obce maja bardzo często postać większych jednostek strukturalnych. Nasz organizm wykształciła liczne systemy obrony zwane odpornością. Te dają również szansę rozpoznawania i eliminowania własnych komórek, w których wystąpiły zmiany genetyczne stwarzające ewentualność przekształcenia się w komórki nowotworowe, oraz komórek uszkodzonych, chorych, starych i martwych.

Gdy pojawiamy się na świecie nie mamy doskonale rozwiniętego układu immunologicznego. Towarzyszy na jedynie odporność nieswoista, czyli inaczej zwana wrodzona. Obejmuje ona liczne komórki immunologiczne oraz przeciwciała, jakie dostarczane nam są z mlekiem matki. Dzięki temu nie jesteśmy narażenie na wszelkie niebezpieczeństwa, które by na nas czyhały. Odporność zwana swoista, czyli nabyta jak sama nazwa mówi nabywamy z upływem lat. Okres pojawiania się tej odporności może sięgać nawet do kilku lat. Kończy się ona gdy nasz układ immunologiczny zostanie w pełni rozwinięty. W takim układzie występuje szereg licznych oraz różnorodnych komórek immunologicznych, które potrafią doskonale funkcjonować i są wyspecjalizowane w pełnieniu funkcji. Reagują one doskonale na pojawienie się obcy komórek w naszym ciele.

Komórki układu immunologicznego są bardzo różnorodne. Zaliczyć tu możemy:

-monocyty

- makrofagi

- limfocyty T (indukcyjne, wspomagające, supresyjne, cytotoksyczne)

- limfocyty B

- komórki naturalnie cytotoksyczne - NK.

Miejscem tworzenia, dojrzewania oraz bytowania tych komórek immunologicznych są takie narząd naszego organizmu jak:

- grasica,

-szpik kostny,

-śledziona,

-węzły chłonne,

-migdałki,

-kępki Peyera

- wyrostek robaczkowy w przewodzie pokarmowym.

Biorąc pod uwagę odpowiedz immunologiczna, nasz organizm wytwarza takie substancje jak:

immunoglobuliny,

- cytokiny,

- limfokiny

- hormony.

Odpowiedź immunologiczna naszego organizmu dzieli się na dwa typy:

- odpowiedź immunologiczną komórkową, w której następuje gromadzeniem wokół antygenu komórek. Do tych gromadzących się komórek zaliczamy głownie limfocytów T, które bezpośrednio łączą się z antygenem, następuje wydzielanie substancji zwanych limfokininami. Do odpowiedzi immunologicznej wchodzą również makrofagi oraz granulocyty zasadochłonne i kwasochłonne

- odpowiedź immunologiczną humoralną, której następuje pojawianie się w płynnym środowisku organizmu przeciwciał. Dużą rolę tu odgrywają limfocytów B.

Choroby układu immunologicznego wiążą się z jego wzmożoną aktywnością lub z zahamowaniem działania.

Choroby zakaźne są to choroby, które towarzysza głównie spadkowi aktywności układu odpornościowego. Wówczas mamy do czynienia z licznymi infekcjami mikroorganizmów takich jak bakterie, wirusy oraz innymi patogenami. W tym przypadku mogą również pojawić się choroby nowotworowe. Układ immunologiczny nie jest w stanie poradzić sobie z własnymi komórkami zmienionymi w nowotworowe. Przykład takich chorób to:

-AIDS

- mięsak Kaposiego

- chłoniaki.

Jeśli układ immunologiczny wykazuje zbyt silna aktywność wówczas komórki immunologiczne atakują komórki naszego własnego organizmu, które są rozpoznawane jako obce. Takie choroby nazywamy autoimmunologiczne. Objawy psychiczne w wielu przypadkach są spowodowane wystąpieniem chorób immunologicznych. Cytokiny, które są substancjami wydzielanymi przez komórki układu immunologicznego łączą się ze spadkiem aktywności ruchowej, zahamowaniem snu, zachwianiami procesów myślenia, pamięci. Są to objawy typowe dla chorych na depresję, stres pourazowy, chorób lękowych. Występuje również istotne powiązanie między nastrojem a aktywnością układu nerwowego.

Niedobory odporności- mogą pojawić się wrodzone lub nabyte w ciągu naszego życia. Nazywane są immunoglobinopatiami. W składzie układu immunologicznego może dochodzić do licznych braków zarówno jakościowych jak i ilościowych. Występuje szereg chorób związanych z niedoborem odpornościowym. Bardzo trudne są one do zdiagnozowania. Rzadko się je rozpoznaje. Metody jakie są stosowane w leczeniu tych niedoborów to:

- suplementacja gammaglobulin,

- antybiotykoterapia,

- czynniki wzrostu

- wykonuje przeszczepów szpiku kostnego w przypadku ciężkich niedoborów.

Na co wart zwracać uwagę i co może świadczyć o niedoborze immunologicznym:

-nawracające zakażenia dróg oddechowych w ciągu roku,

- dwa lub więcej zapalenia płuc w ciągu roku,

- dwa lub więcej zakażenia zatok w ciągu roku,

- powikłania pooperacyjne np. nie gojenie się rany,

- dwumiesięczna antybiotykoterapia

- nawracające ropnie skórne lub narządowe,

- nawracające zakażenia układu moczowego po wykluczeniu innych przyczyn,

- dwa lub ciężkie zakażenia tkanek i narządów.

Niedobory odporność immunologicznej pierwotne, czyli wrodzone są znacznie rzadziej spotykane niż w przypadku niedoborów wtórnych. Występuje tu znaczenie genetyczne choroby. Niedobory te pojawiają się już u noworodków.

.Niedobory wtórne, czyli nabyte pojawiają się bardzo często. Ich przyczyna są głównie czynniki zewnętrzne.

Inne przykłady niedoborów:

-Agammaglobulinemia jest to choroba zaliczana do grona zakaźnych. Powstaje ona na skutek braku odpowiedniego białka w układzie odpornościowym, a mianowicie gamma-globuliny. Następuje znaczne obniżenie się odporności organizmu ludzkiego. Choroba ta wykazuje duże powiązanie z chromosomem X zwanym chromosomem Brunona.

-Hipogammaglobulinemia

-Zespół DiGeorge'a- objawami sa zmiany w rozwoju narządu grasicy.

-Zespół Wiskotta-Aldricha- następuje zahamowanie funkcji transdukcji sygnału wewnątrzkomórkowego. Zachwiana zostaje także funkcja cytoszkieletu. Powstaje małopłytkowość, wysypka skórna oraz zakażenia.

-Ciężki złożony niedobór odporności SCID- W tej chorobie następuje zanik różnych populacji limfocytów T, B i NK. Pojawia się ta choroba w wyniku zahamowania przekazywania sygnałów różnicowania i dojrzewania. Może być śmiertelna jeśli nie rozpoczniemy jej leczenia.

- Zespół nagich limfocytów.

Bardzo poważny jest nabyty niedoboru odporności (ang. Acquired Immunodeficiency Syndrome) czyli AIDS.

Ogólnie wszystkie niedobory można podzielić na niedobory dotyczące:

- Limfocytów B

- Limfocytów T

- Komórek żernych (neutrofile i monocyty)

Bardzo ważne jest przeprowadzenie następujących badań:

- ocena gamma-globulin surowicy krwi poprze zastosowanie elektroforezy białek surowicy, immunoelektroforezy, pomiaru stężenia podstawowych klas Ig: G, A, M, E

- określenie wartości bezwzględnej krążących limfocytów B poprze zastosowanie cytometrii przepływowej

- testy skórne

- odpowiedź proliferacyjna i cytotoksyczna na: mitogeny, alloantygeny .

Alergia

Alergia organizmu może być spowodowana różnymi czynnikami. Opiera się ona na złym działaniu układu immunologicznego organizmu, który źle rozpoznaje liczne czynniki. Wiadomo, że układ immunologiczny atakuje wszelkiego rodzaju substancje obce dla organizmu, oraz drobnoustroje. Antygeny są to substancje powodujące powstanie odpowiedzi immunologicznej organizmu, jego reakcje. Jak się okazuje nie każdy antygen jest szkodliwy. Bardzo często nasz układ odpornościowy myli się, reagując i atakują substancje, która nie działa na nasz organizm toksycznie. Uważa ja za szkodliwy obiekt. W takiej sytuacji antygen nosi nazwę alergenu. Reakcja organizmu nosi nazwę alergicznej. Jakie substancje mogą powodować w naszym organizmie takie reakcje? Są to: substancje lotne - pyłki, kurz, sierść, zarodniki pleśni, niektóre pokarmy - mleko, jajka, cytrusy, związki i substancje chemiczne - metale, guma, barwniki, konserwanty, antybiotyki, drobnoustroje - bakterie, grzyby, pasożyty - glista ludzka, owsiki, jady owadów - pszczoły, osy, szerszenia, alergeny kontaktowe: biżuteria, zapięcie zegarka, sprzączka paska, metalowe guziki z zawartością chromu lub niklu.

Miejscami, przez, które przedostają się do naszego organizmu alergeny koga być: skóra, wdychane przez nas powietrze, błony śluzowe zarówno układu oddechowego jak i pokarmowego. Można wyróżnić tzw. alergie pokarmowe. Przy początkowym zetknięciu się organizmu z alergenem nie prowadzi to do natychmiastowej reakcji układu odpornościowego. Jedynie pojawiają się przeciwciała przeciwko alergenom. Gdy osoba ponownie zetknie się z taką substancją, przeciwko której zostały wytworzone przeciwciała, wówczas dochodzi do reakcji organizmu. Ta reakcja może być bardzo groźna.

Chory zaczyna mieć czerwona wysypkę na skórze, liczne bąble. Pojawia się również wydzielina z nosa, biegunki, bóle brzucha, łzawienie spojówek, oraz zatkany nos. Większość typów reakcji alergicznych przebiega jako reakcje natychmiastowe. Typ I reakcji alergicznej objawia się tym, że następuje połączenie alergenu z komórkami tucznymi oraz monocytami poprzez immunoglobulinę IgE. Następuje aktywacja komórki, która rozpoczyna produkować tzw. mediatory reakcji alergicznych. Do tych mediatorów zaliczamy: tryptazy, histaminę, prostoglandyny, leukotrieny, kininy. To właśnie one powodują pojawienie się objawów zapalenia błony śluzowej, zapalenia skóry czy też astmy.

Każda reakcja alergiczna charakteryzuje się silnymi objawami, do których można zaliczyć: podrażnienie nosa i katar, wysypka (pokrzywka) i swędzenie skóry, zaczerwienienie, łzawienie oczu, obrzęk krtani lub napad duszności astmatycznej .

Bardzo często u niektórych osób pojawia się bardzo silna reakcja alergiczna organizmu na takie związki, które u innych osób nie powodują żadnych zmian w organizmie i są tolerowane. To zjawisko nazywane jest zjawiskiem atopii. Duży wpływ na jego pojawienie się mają czynniki genetyczne. Jednak nie znamy dokładnego mechanizmu działania atopii. Dziecko ma około 40 % większe szanse, że u niego pojawi się alergia, gdy jedno z rodziców miało z nią do czynienia. A jeśli oboje rodziców mają do czynienia z tą chorobą to prawdopodobieństwo pojawienia się jest znacznie większe. Warto jak najszybciej zidentyfikować alergen i rozpocząć odpowiednie leczenie go.

Choroby autoimmunologiczne

Inaczej nazywane są chorobami autoregresji. Własne komórki układu immunologicznego zaczynają produkować przeciwciała przeciwko własnym tkankom organizmu. Przez szpik mogą przedostać się komórki immunologiczne zwane limfocytami. Komórki te nie posiadają antygenów zgodności tkankowej (MHC). Do chorób takich zaliczamy:

- zespół Sjōgrena

- zespół Guillain-Barré

- zespół Goodpasture

- zapalenie wątroby

- bielactwo

- stwardnienie rozsiane

- zapaleniu jelita grubego

- niedokrwistość złośliwa

- toczeń rumieniowatym

Oraz wiele innych chorób.

Autoimmunologiczne zapalenie wątroby jest to choroba przewlekła. Nieznane są jej przyczyny. Tworzą się stany zapalne. W pobieranej od pacjentów surowicy, pojawiają się przeciwciała przeciwko antygenom tkankowym. Surowica zawiera również wysoki poziom gammaglobulin. Tkanka wątrobowa zaczyna tracić tolerancje autologiczną. To jest powodem powstawania dużej ilości przeciwciał zwanych autoprzeciwciałami, które atakują określone komórki wątrobowe. Limfocyty T pomocnicze powodują również uszkodzenie hepatocytów. Kortykosteroidy i azatiopryna są to leki zwane lekami immunosupresyjnymi, które mają zastosowanie w leczeniu autoimmunologicznym zapalenia wątroby. Często choroba dochodzi do takiego stadium rozwojowego, że jedynym wyjściem wyleczenia się z zapalenie wątroby jest przeszczep narządu.

Toczeń rumieniowaty, w języku angielskim zwany Systemic Lupus Erythematosus. Jest to choroba autoimmunizacyjna, przewlekła. Dotyczy ona głównie takich narządów jak: stawy, nerki oraz skóra. Także pojawia się w układach: oddechowym, ośrodkowym i obwodowym, sercowym oraz naczyniowym. Bardzo charakterystyczna dla toczenia jest cytopenia, przejawiająca się zmniejszoną ilością komórek krwi.

Bielactwo jest to choroba, która powstaje poprzez wytwarzanie komórek układu immunologicznego w licznych ilościach, które są skierowane na melanocyty, doprowadzając je do uszkodzenia.

Stwardnienie rozsiane- określana jest mianem choroby demielinizacyjnej. Jest ona bardzo powszechna. Limfocyty układu immunologicznego uważają osłonki mielinowe jako obce tkanki i je atakują. Głównie dotyczy to limfocytów z grupy T. W wielu badaniach zostały wyizolowane te autoreaktywne limfocyty, które źle odbierają

1. zasadowe białko mieliny, w tym przypadku doprowadzają do autoimmunizacji

2. białko proteolipidowe, które pojawia się w największej ilości

3. mielinowa glikoproteina oligodendrocytów

4. glikoproteina, która łączy się z mieliną.

Limfocyty T mogą reagować na jedno lub kilka z tych białek. Ponadto uważa się, że działanie immunogenne mogą mieć również lipidy, jako że tkanka nerwowa mózgu składa się z nich w 70%.

W każdego z ans pojawiają się takie radioaktywne limfocyty T. Jednak u osób, którzy zostali dotknięci stwardnieniem rozsianym, pojawiają się w znacznej ilości. Dużą funkcje w tym przypadku odgrywają zahamowania immunoregulacyjne.

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego - jest to także choroba autoimmunizacyjan, w której komórki naszego organizmy rozpoznają jelito grube jako tkankę obcą, nie należącą do naszego organizmu. W wyniku pomyłki zaczyna rozwijać się w jelicie stan zapalny. Śluzówka jelita zaczyna działać przeciwko nieszkodliwym bakteriom. Wytwarza komórki układu odpornościowego. Układ immunologicznie w normalnych przypadkach nie powinien tak reagować. Ta choroba może mieć podłoże genetyczne.

Niedokrwistość złośliwa ta choroba zwana jest również niedokrwistością Addisona-Biermera. Jest to niedokrwistość megablastów, od których pochodzi jej następna nazwa. Zaliczana jest do chorób autoimmunologicznych. W chorobie tej mamy do czynienia z czynnikiem wewnętrznym zwanym czynnikiem Castle'a. Jest to element, który odpowiedzialny jest za wchłanianie witamin. W wyniku tej choroby tworzą się liczne przeciwciała skierowane na ten czynnik.

Nowotwory układu odpornościowego

Główne zadania układu immunologicznego jest walka ze szkodliwymi czynnikami. Unieszkodliwia on wirusy, bakterie, a także toksyny. Walczy z elementami powodującymi osłabienie organizmu ludzkiego. Bywa jednak tak, że czynniki toksyczne działają równocześnie i nakładają się na siebie w czasie. I wtedy układ immunologiczny ma duży problem. Jego działania są nieskuteczne. Bardzo często dochodzi do zainfekowania organizmu przez jakiś wirus, któremu może towarzyszyć zatrucie pokarmowe. Wszystko to odbywa się w czasie ogólnego stresu, który osłabia znacznie nasz organizm i powoduje pojawienie się w żołądku oraz dwunastnicy bakterii o nazwie helicobakter pylorii. Wszystkie te czynniki działając jednocześnie spowodują zahamowanie układu immunologicznego, jego działania.

Nie ulegają zahamowaniu podziały komórkowe, które prowadza do powstania szkodliwych komórek w organizmie. Wolne rodniki przyczyniają się do namnażania się komórek szkodliwych. Następuję uszkodzenie kodu genetycznego. Przyczyniają się tu również promienie jonizujące oraz toksyny. Z biegiem czasu tworzy się kilka pokoleń nieprawidłowych komórek. Ostatnie pokolenie to komórki rakowe. Komórki rakotwórcze dalej się namnażają szkodząc na nasz organizm. Tworzy się choroba nowotworowa w wyniku wielu etapów. Komórki zmutowane rosną, zaczynają powoli wdzierać się do naszych tkanek, a następnie zajmują całe narządy. Czynniki cytotoksyczne nie są w stanie poradzić sobie z taka ilością zmutowanych i toksycznych komórek. Czynniki te nawet w tym przypadku mogą odgrywać role ujemną, powodując dalej idące zaburzenia kolejnych narządów. Metody wykrywające wczesne stadia nowotworów to: skryning, badania przesiewowe. Są to proste metody, niewyrafinowane oraz niezbyt drogie metody. Do tych badań zaliczamy: pobieranie wymazów z szyjki macicy, aby przeprowadzić badania cytologiczne. Jeśli chodzi o piersi, kobiety poddaje się mammografii. Tą metodą wykrywa się raka piersi głównie u kobiet starszych, między 40 a 50 rokiem życia. Inne metody to badania kału, który może zawierać utajoną krew, oraz badania takie jak: rektoskopia i kolonoskopia. Ręczne badanie kiszki stolcowej jest to badanie, które pozwala na wykrycie raka jelita grubego, czy też stosowane przez urologa wykrywa nowotwór gruczołu krokowego. Aby zdiagnozować ten nowotwór często przeprowadza się badanie, za pomocą, którego oznacza się stężenie antygenu gruczołu krokowego. Stosując to badanie lekarz może wykryć nowotwór prostaty już w bardzo wczesnym jego stadium zaawansowania. Oczywiście we wszystkich przepadkach nowotworów podstawę stanowią badania laboratoryjne moczu oraz krwi. W przypadku nowotworów jamy ustnej czy też śluzówki jamy ustnej oraz skóry nowotwory zostają zdiagnozowane po wyglądzie, zmianach morfologicznych. Po rozpoznaniu nowotworu i określeniu jego stadium choroby lekarz decyduje się na określoną terapię. Dziedzina, która opiera swoje działanie na rozpoznawaniu, patologi, profilaktyce oraz etiologii nowotworów nazywamy onkologia. Ten dział medycyny dzielimy na dwa typy:

- onkologia doświadczalna, która do uzyskania jakichkolwiek informacji na temat danego nowotwory stosuje liczne badania eksperymentalne na zwierzętach. Ustala ona jak powstają komórki nowotworowe oraz pragnie uzyskać informacje na temat czynników onkogennych. Dzięki tej metodzie zostają poddane próbie działania liczne leki przeciwnowotworowe oraz inne środki stosowane w terapii.

- Onkologia kliniczna, jej zadaniem jest zidentyfikowanie nowotworów, oraz drogi ich szerzenia, a także ustalenie sposobów walki z tym nowotworem

Do nowotworów układu odpornościowego zaliczamy:

Choroba Hodgkina

Nazwa tej choroby w języku łacińskim to lymphogranulomatosis maligna. Nie można się tą choroba zarazić. Powszechnie stosuje się również nazwę ziarnica złośliwa. Jest to jeden z rodzajów chłonniaków. Jeśli chodzi o nowotwory układu chłonnego stanowi ona 30%. Każdego roku w naszym kraju pojawia się około jednego tysiąca nowych chorych na chorobę Hodgkina. Bardzo częsta jest ona w krajach wysoko rozwiniętych. W nich bardzo powszechna jest wśród osób w wieku około 25 lat oraz ludzi, którzy ukończyli 50 lat. W krajach słabo rozwiniętych pojawia się bardzo często u małych dzieci do 10 roku życia. Choroba ta jest bardziej powszechna wśród mężczyzn i u nich występuje właśnie największe ryzyko pojawienia się tego nowotworu. Z powodu powikłań nowotwory złośliwego umiera ponad dziesięć razy więcej mężczyzn. Włoch stanowią kraj europejski, gdzie zapadalność jest największa. Dorośli rasy białej są także narażeni na ten nowotwór. Ziarnica złośliwa dotyka głównie dzieci pochodzenia afrykańskiego. Dzięki powstaniu nowych metod leczenia tego nowotwory, zapadalność na ziarnice złośliwą ulega spadkowi. Przyczynia się do tego metoda radioterapii i chemioterapii.

Choroba ta rozwija się bardzo silnie w węzłach chłonnych . Nieraz dotyczy także innych narządów poza układem limfatycznym. Niedostępne dla badań palpacyjnych są węzły okołoprzeponowe. Objawy choroby to powiększenie węzłów szyjnych i nadobojczykowych. Ziarnica złośliwa pojawia się poprzez powstanie komórek nowotworowych zwanych komórkami Reed-Sternberga. Są to komórki osiągające wielkość około 20-50 µm. We wnętrz posiadają kwasochłonne jąderka, które są otoczone obfitą cytoplazmą obojętnochłonną. W środku jąderka występuje jasna przestrzeń, która jest otoczona silnie skondensowaną chromatyną. Czasami choroba ta może rozpocząć się w tkance limfatycznej takich narządów jak: szpik, kości, wątroba, śledziona, płuca. Bardzo charakterystyczne dla ziarnicy złośliwej są objawy zwane objawami typu B. Objawy te mogą, ale nie muszą się pojawić. W ciągu 6 miesięcy chory traci dużo na wadze ciała, występują częste poty w nocy, organizm jest wycieńczony i osłabiony, u niektórych pojawia się wysoka gorączka, głównie w nocy, czasami mogą pojawić się dni bezgorączkowe. Chory po wypiciu napoju alkoholowego odczuwa bóle w okolicy pach, obojczyków, a także silne bóle kości. Początki tej choroby sięgają roku 1666. Jednak w latach około 1832 roku została w całości przedstawiona przez Thomasa Hodgkina. Od niego nazwiska wzięła się nazwa choroby. Wiadomo, ze ziarnica złośliwa należy do chorób przekazywanych genetycznie. Można ja odziedziczyć po rodzicach. Dziedziczone są często liczne mutacje. Wzrasta ryzyko pojawienia się nowotworu, jeśli jakiś członek naszej rodziny chorował na ziarnice. Duże znaczenie w pojawieniu się choroby odgrywa wirus o nazwie Epstein - Barr (Ebr). Zakażenie tym wirusem prowadzi do nowotworu. Jedną z dróg zarażenia się wirusem jest pocałunek lub spożywanie napoju z tej samej butelki. Jest to droga kropelkowa. 40 procent ziarnicy spowodowane jest przez ten wirus. Wirus ten prowadzi u dorosłych do choroby zwanej mononukleoza zakaźną. Choroba ta odznacza się takimi objawami jak:

- osłabienie

- objawy grypowe

- gorączka

- specyficzne komórki we krwi zakażonego.

U dzieci mononukleoza przebiega bezobjawowo.

Komórki limfocytów B zostają zaatakowane przez ten wirus, który osiada się w organizmie i prowadzi do rozwinięcia się nowotworu w układzie chłonnym. Co może w dużym stopniu przyczynić się do powstania tej choroby: wiek chorego ponad 40 lat, stadia kliniczne III i IV, miejsce pozalimfatyczne, płeć męska oraz OB o dużych wartościach.

W roku 1965 w mieście o nazwie Rye odbyła się konferencja poświęcona ziarnicy złośliwej. Podzielono ten nowotwór na określone formy histologiczne. Możemy wyróżnić:

- typu LP- pojawia się u około 8 procent chorych, są nimi mężczyźni w wieku poniżej 35 lat. Ten typ może zostać wyleczony, ponieważ pojawia się mała ilość komórek Reed-Sternberga

-typu NS- częstość występowania to około 80 procent. Także pojawiają się w węźle guzki, które powstają poprzez pojawiające się włókna kolagenowe. Ten typ dotyczy głównie młodych kobiet.

-typu MC- w tym typie pojawiają się liczne komórki Reed-Sternberga. Zostają one szybko zlokalizowane pod mikroskopem. Jest to typ trudny do wyleczenia. Obejmuje około 10 procent chorych na nowotwór.

- typu LD- stanowi zaledwie 2 procent, także pojawiają się liczne komórki Reed-Sternberga. Jest to typ, który pojawia się bardzo rzadko. Przy określaniu typu ziarnicy, warto również określić jej stopień zaawansowania. Wyróżnia się następujące stopnie:

Stopień I- komórki nowotworowe zalegają w jednej grupie węzłów. Jeśli lokalizacja jest pozawęzłowa to występują pojedynczo.

Stopień II- zajętych zostaje więcej grup. Pojawiają się w jednym narządzie pozachłonnym. Może zostać wyleczony.

Stopień III- komórki nowotworowe występują po obu stronach przepony oraz w śledzionie.

Stopień IV- rzadko uleczalne. Występuje wiele ognisk , oraz wiele narządów jest zajmowanych.

Aby rozpoznać ziarnice przeprowadza się szereg badań między innymi:

- badania laboratoryjne

- prześwietlenie klatki piersiowej

- scyntygrafia kości

- USG

- tomografia komputerowa

- biopsja węzłów chłonnych lub szpiku kostnego.

Chłoniaki nieziarnicze.

Chłonniak jest to nowotwór dotycząc limfocytów, czyli białych ciałek krwi. Statystyki podają, że około 1 miliona ludzi choruje na ten nowotwór. Można wyróżnić dwa rodzaje chłonniaków nieziarniaczych: występujących w jednym miejscu oraz białaczki. W naszym kraju 5 procent nowotworów to chłonniaki nieziarniacze, co rok wzrasta ryzyko zachorowania na ten nowotwór. Wraz z wiekiem jesteśmy bardziej narażeni na pojawienie się chłonniaka. Występuje szereg cech, które charakteryzują ten nowotwór. Początkowo dochodzi do zaburzenia funkcjonowania układu immunologicznego, następuje ciągła stymulacja antygenowa. Komórki nowotworowe pojawiają się w innych miejscach niż szpik kostny. U chorego zaczynają się pojawiać liczne choroby autoimmunizacyjne, brak odporności organizmu. Następują mutacje, głównie są to translokacje, które dotyczą genu przeciwciał lub komórek T- ich receptora. Te geny zostają przeniesione w pobliże protoonkogenów. Nowotwór ten w przypadku dzieci jest bardzo złośliwy, następuje szybki jego rozwój. Występują dwa rodzaje chłonniaków: chłoniaki B-komórkowe oraz chłoniaki z komórek T i NK. Przykład chłonniaka typu B to chłonniak limfoblastyczny powstały z komórek prekursorowych B. Może także pojawić się chłonniak z komórek B dojrzałych wówczas nosi nazwę chłoniak Burkitta lub tez chłoniak z dużych komórek B. Z prekursorów komórek T może się rozwinąć chłoniak limfoblastyczny. Chłoniaki z dojrzałych komórek T lub NK mają formę białaczkową. Zespół Sezary`ego czy też ziarniak grzybiasty są przykładem chłoniaków skórnych. Duże ryzyko pojawienia się nowotwory wiąże się z zakażeniem wirusem HIV, także różnymi czynnikami genetycznymi czy też zaburzeniami w działaniu układu immunologicznego chorego. Gdy zauważymy pojawienie się powiększonych węzłów chłonnych w okolicy pach, szyi czy też w pachwinie możemy spodziewać się, że to chłoniak. Te powiększenia są bezbolesne. Chory często odczuwa zmęczenie, następuje u niego utrata wagi oraz pojawia się gorączka oraz poty. Nie należy jednak spodziewać się chłonniaka, gdy któryś z objawów wystąpi pojedynczo. Chłonniaki ze względu na szybkość rozprzestrzeniania się dzielimy na:

- chłoniaki agresywne zwane również ostrymi, bardzo szybki. W tym przypadku pojawiają się bardzo ciężkie objawy.

- chłoniaki powolne, przewlekłe. Słabe objawy.

Przy zdiagnozowaniu chłonniaka określana jest ich liczba oraz miejsce rozprzestrzenienia, a mianowicie czy pojawiły się w szpiku kostnym czy śledzionie. Miejscem mogą być również narządy, które nie zaliczane są do układu limfatycznego.

Aby rozpocząć profilaktykę takiego chłoniaka należy najpierw zapoznać się ze stopniem zaawansowania choroby, określeniu czy to jest chłonniak agresywny czy tez powolny, jaki rodzaj komórek się pojawił oraz ustalić dane pacjenta. W chłonniaku nieziarniaczym stosuje się kilka metod leczenia, można wyróżnić:

-radioterapię, jest to metoda, w której biorą udział promienie o bardzo dużej energii. Promienie te służą do zabijania komórek nowotworowych. Bardzo często stosuje się radioterapie, gdy mamy do czynienia ze wczesnym stadium choroby. W takiej formie chłonniak występuje tylko w określonych obszarach węzłów chłonnych. W wyniku stosowania radioterapii dochodzi do remisji. Nowotwór nie zostaje wyleczony. Często stosuje się radioterapie z chemioterapią.

-chemioterapię jest to metoda z zastosowaniem leków farmakologicznych, które powodują śmierć komórek chłonniaka. Następuje uszkodzenie DNA - kwasu dezoksyrybonukleinowego, komórek nowotworowych. Leki także działają na komórki namnażające się, zapobiegają ich ciągłym podziałom oraz powodują ich śmierć. Leki te są lekami, które podaje się choremu dożylnie lub doustnie.

-przeszczep szpiku kostnego

-immunoterapię polega na połączeniu określonych przeciwciał z danym typem komórki nowotworowej. Grupa przeciwciał skierowanych przeciwko danemu typowi komórek nowotworowych została nazwana przeciwciałami monoklonalnymi. Przeciwciała monoklonalne stanowią jakby wspomagacze układu immunologicznego chorego. Te przeciwciała działają na komórki chłonniaka.

-radioimmunoterapię, jest to najnowsza metoda leczenia chłonniaka. Tutaj także stosuje się promieniowanie, które działa na guzy chłonniacze. Cała metoda polega na użyciu przeciwciał monoklonalnych, które łatwo odróżniają komórki nowotworowe. Łączą się z nimi. Przeciwciało monoklonalne naznaczone jest izotopem radioaktywnym. Po połączeniu następuje śmierć komórki nowotworowej.

Często w leczeniu chłoniaków stosuje się przeszczepy szpiku kostnego. Polega to na przeszczepie zdrowego szpiku pacjentowi, u którego pojawiły się komórki chłonniaka. W wyniku przeszczepu dochodzi zmiany układu odpornościowego chorego oraz do powstania nowych krwinek. Miejscem, z którego pobiera się szpik kostny jest kość biodrowa, lub krew obwodowa pacjenta. Stosuje się tu chemioterapię. Dawcą może byś również zdrowa osoba.

Białaczki limfatyczne

Białaczki limfatyczne nazywane są leukemią. Nazwa białaczek pochodzi z języka greckiego, od słów - biała krew. Nowotwór ten dotyczy układu krwionośnego. Jest on związany głównie z leukocytami, czyli krwinkami białymi. W czasie białaczki zaznacza się zbyt wysoka liczba mieloblastów lub limfoblastów, czyli niedojrzałych białych ciałek krwi. Białaczki limfatyczne można podzielić na :

- ostre

- przewlekłe.

Podział białaczek ze względu miejsca występowania:

- białaczki szpikowe, obecne w szpiku kostnym

- białaczki w szpiku limfocytarnym, czyli chłonnym

Nowotwór ten występuje w całym zakresie wiekowym. Białaczki ostre częściej występują u dzieci oraz ludzi młodych.

Białaczki przewlekłe dotyczą głównie ludzi około 60 roku życia. U chorych pojawiają się objawy ogólne takie jak: duże osłabienie organizmu, liczne infekcje, pojawienie się gorączki, bóle kości oraz zbyt duże wydzielanie potu. We krwi chorego można zauważyć następujące zmiany: niska lub wysoka leukocytoza, pojawiać się może niedokrwistość, czyli anemia, trombocytopenia, czyli spadek liczby płytek krwi, pojawiają się również w krwi komórki nowotworowe.

Talerz biodrowy jest miejscem z którego uzyskuje się próbki szpiku kostnego do badań, gdy obecne są zmiany we krwi.

Profilaktykę oraz rodzaj nowotworu ustala się wykonując następujące badania diagnostyczne:

- cytochemiczne

- cytoenzymatyczne

- immunologiczne

- cytogenetyczne

- molekularne.

W wyniku pojawiania się komórek nowotworowych w tkankach poza szpikiem, mogą wystąpić:

-zwiększenie węzłów chłonnych

-zwiększenie wątroby lub śledziony

-bóle stawów oraz kości

-objawy neurologiczne.

Chemioterapia, która jest metoda leczenia białaczek powoduje u chorego utratę włosów, brak apetytu, biegunki, wymioty, osłabienie, nudności, grzybicze zapalenie jamy ustnej, liczne infekcje bakteryjne, grzybicze oraz wirusowe, zahamowanie miesiączki oraz impotencja.

Oprócz chemioterapii często stosuje się hormonoterapię inaczej zwaną sterydoterapię, która powoduje zatrzymanie wody w wyniku czego powstają obrzęki oraz chory przybiera na wadze. W czasie tej terapii choremu podawany jest głównie Encorton, jest to lek zaliczany do sterydów, który się zażywam około godziny 7 rano. Warto również stosować dietę pozbawioną soli.

Szpiczak mnogi

Jest to złośliwy nowotwór. Nazywany jest również szpicakiem plazmocytowym. Do tej pory nie można go uleczyć. Główne objawy szpiczaka plazmocytowego to powstanie nowotworowych komórek plazmatycznych w szpiku kostnym. Komórki plazmatyczne ulegają zamianie na komórki szpiczakowe, czyli komórki nowotworowo zmienione. Komórki te ulegają rozsianiu po całym szpiku kostnym. Jak się okazuje według danych statystycznych jest on bardzo powszechny u ludzi starszych. Rzadko zdarza się, że szpicak mnogi pojawi się u dzieci czy też ludzi młodych. Ryzyko zachorowania na ten nowotwór wzrasta wraz z wiekiem. Biorąc pod uwagę obie płcie, to nowotwór częściej pojawia się u mężczyzn niż u kobiet. Bardzo często pojawia się on u Amerykanów, którzy mają pochodzenie Afrykańskie. Przypuszcza się ,że może to mieć związek z uwarunkowaniami genetycznymi tej choroby.

Szpicak mnogi jest rozpoznawany przeważnie dopiero w II a nawet III okresie choroby, gdy już następuje silne zaawansowanie. Często bywa tak że objawy nie są dokuczliwe dla chorego i choroba wcale nie jest rozpoznana. Dopiero, gdy pojawią się jakieś uszkodzenia np. kości następuje rozpoznanie szpiczaka. To zidentyfikowanie choroby często jest przypadkowe. Lekarz zdaje sobie sprawę, że chory ma szpiczaka, gdy zauważy zbyt wysokie stężenie białka we krwi podczas badań laboratoryjnych.

Występuje kilka postaci szpiczaka mnogiego: gammapatia monoklinalna (znaczenie jej jest nieznane), plasmocytoma (umiejscowiony szpiczak mnogi), aktywny inaczej objawowy szpicak mnogi. Co może spowodować namnażanie się komórek szpiczakowych:

- destrukcje kości

- brak wydolności szpiku kostnego

- osocze o większej lepkości oraz objętości

- zahamowanie wytwarzania prawidłowych przeciwciał

- brak wydolności nerek

- pojawienie się niedokrwistości u chorych

- pojawienie się powikłań spowodowanych rozrostem komórek szpikowych nie tylko w szpiku kostnym ale także w innych narządach organizmu

- rozwijanie się różnorakich infekcji wirusowych

- liczne infekcje bakteryjne. Przykład stanowią pneumokoki.

Aby zidentyfikować pojawienie się szpiczaka mnogiego należy poddać się wielu rodzajom badań, aby ustalić chorobę oraz stopień jej rozwinięcia. Do takich badań, którym poddawani są chorzy należą: badania laboratoryjne krwi- dzięki nim możemy zdiagnozować anemie, obliczyć liczbę krwinek białych oraz płytek krwi. Ustala się także stężenie wapnia w organizmie oraz funkcję enzymu dehydrogenazy mleczanowej. Dzięki biopsji szpiku można zbadać wycinek tkanki nowotworowej oraz zbadać ilość komórek szpiczaka mnogiego. Obecność białka monoklonalnego przedstawia badanie krwi. Rezonans magnetyczny, densytometria, Rtg, tomografia komputerowa służą do badania kości, określają uszkodzenie kości.

Grasiczak jest to nowotwór związany z tkanką nabłonkową grasicy. Ta choroba występuje bardzo rzadko.

Choroby wykazujące podobieństwo do chorób immunologicznych.

Bardzo często dochodzi do licznych pomyłek związanych z pojawianiem się chorób, które bardzo przypominają nam zaburzenia układu immunologicznego, choć nimi nie są. Te zaburzenia spowodowane są bardzo intensywną pracą mięśni szkieletowych. Objawy są bardzo zbliżone do objawów zaburzeń układu immunologicznego. Jednak, gdy dokonamy bliższej obserwacji stwierdzamy, że układ odpornościowy nie ma nic z nimi do czynienia. Pewne komórki takie jak mastocyty oraz bazofile, czyli granulocyty zasadochłonne powodują wytwarzanie czynnika zwanego histaminą. Histamina odgrywa dużą rolę w tego rodzaju zaburzeniach. Z kwasu arachidowego powstają związki zwane leukotrienami, które także biorą udział w takich reakcjach. Są związkami biologicznie aktywnymi oraz posiadają właściwości zapalne. Dlatego tez w profilaktyce takich zaburzeń podaje się choremu głownie leki antyleukotrienowe. Do tych leków zaliczamy: inhibitory FLAP, inhibitory 5-lipoksygenazy, antagoniści receptora LTB4.

Bardzo powszechne są alergie pokarmowe zwane również nietolerancja pokarmową. Choroba ta polega na pojawieniu się objawów, mimo iż spożywany produkt nie jest zakażona bakteriami patogenicznymi, ani żadnymi szkodliwymi toksynami. U wielu z nas nie spotyka się niepożądanych reakcji organizmu na jakiekolwiek produkt spożywczy. Jednak istnieje grupa osób, u których takie reakcje się pojawiają. Często w tych przypadkach dochodzi do pojawienia się czerwonej wysypki na skórze, która zapoczątkowuje objawy alergii pokarmowej. Biorąc stopień ryzyka wystąpienia choroby, bardziej narażone na te alergie są dzieci niż dorośli. Dane statystyczne z Wielkiej Brytanii mówią o 10 % dzieci, u których występują alergie pokarmowe, a jeśli chodzi o dorosłych jest ich tylko około 2%. Pod terminem alergii pokarmowej kryje się szereg reakcji organizmu na pokarm, które normalnie nie powinny wystąpić. Bardzo liczne reakcje są związane z układem odpornościowym organizmu. Może pojawić się tzw. alergia na orzeszki ziemne. Niektóre osoby chorują na tzw. nietolerancję laktozy lub fruktozy. Te alergie spowodowane są niedoborem w organizmie chorego enzymów związanych z tymi związkami. Znana jest również nadwrażliwość na kofeinę , nazywana reakcją farmakologiczną. W artykułach spożywczych mogą się pojawić, np. toksyny, bakterie, pleśń, wirusy oraz inne związki powodujące zatrucia pokarmowe. Jednak te zatrucia nie zalicza się do alergii pokarmowych. Gdyż różnią się znacznie czasem trwania oraz innymi objawami. Reakcje anafilaktyczne, które są bardzo niebezpieczne dla życia, występują w przypadku nietolerancji na orzechy arachidowe. Ten typ alergii trwa przez całe życie. W tym przypadku nawet białko z orzechów, które może pozostać na naczyniach kuchennych staje się zagrożeniem dla życia. Niektóre nietolerancje mogą być bardzo niebezpieczne w dzieciństwie, a później mogą zniknąć. Przykład stanowi alergia na mleko krowie. Prawie 100% dzieci, u których pojawiła się nietolerancja na krowie mlek, pozbywa się jej w wieku przedszkolnym. Innymi produktami, które mogą wywołać u nas alergie są owoce cytrusowe, soja , jajka, pszenica. W Azji Wschodniej bardzo rozpowszechniona jest nietolerancja na ryż i soję, które są podstawową baza pokarmową w tych krajach. W Danii, w której w dużej mierze rozwinięte jest rybołówstwo, bardzo często pojawiają się alergie na różnego rodzaju ryby, jak również na skorupiaki takie jak kraby.

Jednym z przykładów nietolerancji pokarmowej jest choroba zwana celiakią. Celiakia wiąże się z występowaniem w naszym pokarmie związku o nazwie gluten. Białko to powszechne jest w takich produktach jak: ryż, pszenica czy też jęczmień. Jeśli dana osoba wykazuje nietolerancje na takie produkty, powinna stosować odpowiednia dietę. Dieta chorego pozbawiona powinna być takich artykułów spożywczych jak: makaron, chleb, płatki śniadaniowe. Także pizza zawiera gluten. Celiakia jest choroba dziedziczną i występuje u danej osoby przez całe życie. W Europie na celiakie choruje 1 milion ludzi. Bardzo charakterystyczne dla tej choroby są liczne stany zapalne, które przyczyniają się do zaburzeń jelita cienkiego. Dieta, która powinien stosować chory nazywa się bezglutenową. W czasie choroby, przeważnie gdy nie jest ona leczona dochodzi do anemii, utraty masy ciała oraz licznych biegunek. Bardzo ważne w immunologii organizmu są jelita. Jest to narząd, którego komórki odpornościowe potrafią odróżnić mikroorganizmy wywołujące chorobę od tych, które występują w naszym organizmie i nie powodują wytworzenia celiakii. Dzięki tym komórką immunologicznym nie dochodzi do uszkodzenia nieszkodliwych bakterii. Mikroflora jelitowa stanowi bardzo ważny składnik naszych jelit i jest bardzo potrzebna. Zaś wytwarzane przez komórki odpornościowe jelit, przeciwciała powodują powstanie reakcji obronnych i zapobiegają przedostaniu się szkodliwych mikroorganizmów do jelita.

Na naszym kontynencie alergie pokarmowe, jak i nietolerancje pokarmowe pojawiają się rzadko. Dotyczy to zarówno dzieci jak i dorosłych. Jednak gwałtowne pojawienie się alergii może niekiedy zagrażać życiu. Ciągle są przeprowadzane liczne badania nad tymi chorobami, aby można było lepiej poznać mechanizmy, które je powodują.