Zadaniem układu pokarmowego jest przetworzenie dostarczanego pożywienia, które konieczne jest do podtrzymania procesów życiowych.

Początkowym odcinkiem przewodu pokarmowego jest jama ustna. Od przodu ograniczają ją wargi, po bokach policzki, a od góry -podniebienie. Dostarczony tu pokarm zostaje rozdrobniony i przesunięty dalej. W procesie tym biorą udział:

  • język- narząd zbudowany z mięśni poprzecznie prążkowanych; znajdują się na nim receptory mające postać tzw. kubków smakowych- dzięki nim człowiek rozróżnia cztery podstawowe smaki (gorzki, słodki, kwaśny, słony);
  • zęby- w skład uzębienia stałego wchodzą 32 zęby (siekacze- 8, kły- 4, zęby przedtrzonowe- 8, trzonowce- 12), ich zadaniem jest chwytanie i rozdrabnianie pokarmu;
  • ślina- to wydzielana przez ślinianki płynna substancja, składająca się prawie w całości z wody; służy ona do zwilżania i łączenia w kęsy pożywienia, ma działanie bakteriobójcze;

Od tyłu jama ustna- poprzez gardziel- łączy się z gardłem. Jest to wspólna część zarówno dla dróg pokarmowych jak i oddechowych. To istotny element układu pokarmowego, który bierze udział w połykaniu pokarmu. Następnym elementem jest przełyk, w którym dzięki skurczom mięsni następuje przemieszczanie pożywienia do żołądka. (tymczasowy zbiornik jedzenia). W ścianach żołądka znajdują się dwa otwory- wpust (otwór górny) i odźwiernik (otwór dolny). Wewnątrz niego występuje błona śluzowa, w której znajdują się gruczoły żołądkowe. Wydzielają one tzw. soki żołądkowe, w skład których wchodzą:

  • enzymy trawienne (podpuszczka, lipaza, pepsyna)
  • kwas solny- mający właściwości bakteriobójcze
  • śluz- który zmniejsza tarcia

Znajdująca się w tym organie treść pokarmowa zostaje wymieszana z sokiem żołądkowym i dostarczona w kierunku dwunastnicy. Ta ostatnia jest częścią jelita (najdłuższa część układu pokarmowego). Jelito dzieli się na jelito cienkie (4-5 m długości) i jelito grube. Najważniejszym elementem jelita cienkiego jest dwunastnica (ok. 25 cm, kształt podkowy). Uchodzą do niej przewody wprowadzające wątroby i trzustki ( z wątroby spływa żółć, z trzustki- sok trzustkowy). Tu kontynuowany jest proces trawienia białek, węglowodanów, tłuszczów. Stąd miazga pokarmowa transportowana jest do dalszej części jelita cienkiego. Działający tam sok jelitowy kończy proces trawienia. Samo przesuwanie treści pokarmowej możliwe jest dzięki tzw. ruchom robaczkowym. Otrzymany produkt jest już mieszaniną cukrów prostych, kwasów tłuszczowych, glicerolu i aminokwasów (są rozpuszczalne w wodzie). Mają one zdolność przechodzenia przez błony komórkowe i mogą być wchłonięte do krwi i limfy. Warto jeszcze dodać, że powierzchnia jelita cienkiego pokryta jest kosmkami jelitowymi. Są to drobne wypustki błony śluzowej, zwiększające powierzchnię chłonną jelit. Nie strawione resztki pokarmowe docierają do jelita grubego (ok. 1,5 m długości). Stanowi on końcowy odcinek całego układu. Tutaj nie strawiony pokarm zostaje zagęszczony i usuwany na zewnątrz w postaci kału. Odbyt stanowi zakończenie przewodu.

Dodatkowymi gruczołami związanymi z układem pokarmowym są:

  • wątroba- będąca największym gruczołem ciała ludzkiego; jej rozszerzony schyłek to tzw. pęcherzyk żółciowy- jest on zbiornikiem żółci; podstawowe funkcje wątroby to:

1. produkowanie żółci

2. magazynowanie i przemiana tłuszczów, białek, węglowodanów i witamin

3. wytwarzanie białek osocza

4. niszczenie toksyn

  • trzustka- wąski gruczoł, który znajduje się za żołądkiem; jego funkcje to:

1. wytwarzanie soku trzustkowego

2. produkcja hormonów (insulina i glukagon)