Przejdź na stronę główną Interia.pl

Ziele na kraterze

Melchior Wańkowicz

Streszczenie szczegółowe

Na początku powieści Wańkowicz opisuje narodziny i pierwszy okres życia swoich córek. Starsza, Krysia, była dzieckiem chorowitym. Młodsza, Marta, była silnym i zdrowym dzieckiem, z jej wychowaniem rodzice nie mieli problemów. Znacznie różnił się stosunek matki, Zofii, i ojca do dziewczynek. Mama - łagodna i dobra - zawsze miała dla nich dużo ciepła i serdeczności. Uspokajała dzieci śpiewem, opowiadała im barwne i ciekawe bajki. Ojciec wychowywał je tak, by umiały sobie radzić w dorosłym życiu - wymyślał liczne pułapki, aranżował zabawne, ale trudne dla dzieci sytuacje, zmuszał je do myślenia. Stałym elementem zabaw były „szczypy z zakrętasami” - trochę bolesne dla dziewczynek, ale bardzo skuteczne, Krysia i Marta były nimi „karane”, gdy o czymś zapomniały lub źle wykonały polecenie ojca.

W okresie, kiedy dziewczynki uczęszczały do szkoły ojciec chętnie usprawiedliwiał ich nieobecność, jeśli wolny czas był dobrze wykorzystany - na wycieczki, wyprawy turystyczne. Sam w domu organizował jednak konkursy literackie, zabawy, które służyły intelektualnemu rozwojowi bohaterek. Wakacje rodzina spędzała w Bezku i Jerce, dawnej posiadłości rodowej Wańkowiczów, oraz w Jodańcach, skąd pochodziła matka. Tam poznawały historię rodziny, a także historię kraju. Ich przodkowie walczyli w powstaniach i w czasie I wojny światowej. Bracia matki polegli. Dziewczynkom wpojono zasady patriotyzmu i wagę, jaką należy przykładać do spraw ojczyzny.

Dzięki pomocy rodziny Wańkowiczom udało się wybudować wymarzony dom - Domeczek. Miał cztery piętra, ostatnie było królestwem dzieci. Dom był przestronny i wygodny. Często bywali w nim goście Melchiora i Zofii, Krysia i Marta także mogły zapraszać swoich znajomych. Aby nauczyć córki dobrych, manier ojciec obiecał im kupno koni i z góry przeznaczył na to pewną sumę pieniędzy, ale za każdą gafę (złe zachowanie) odtrącał określoną kwotę. Metoda okazała się skuteczna - po pół roku konie zostały kupione.

Zawsze hucznie obchodzono imieniny domowników. Ojciec, obchodzący je w dniu Trzech Króli, spraszał męskie towarzystwo, które zazwyczaj obficie raczyło się alkoholem. Matka organizowała wytworne, eleganckie przyjęcia dla swoich koleżanek, a dziewczynki urządzały zabawy, podczas których brały zwykle w posiadanie cały Domeczek.

Po wakacjach spędzonych z ojcem Marta zaczęła pisać felietony do młodzieżowego czasopisma „Płomyk”. Początki były trudne, ojciec nie chciał używać swojej protekcji, postanowił, że jeśli Marta ma talent dziennikarski i literacki, powinna poradzić sobie sama. Szybko też udowodnił córce, że taka praca wymaga wiele wysiłku. Nauczył ją wszystkiego, co powinien wiedzieć zawodowy reporter - planowania tekstu, urozmaicania go autorskimi komentarzami, anegdotami. Oceniał wszystkie próby Marty, dziewczynka pracowała bardzo długo nad jednym tekstem, w końcu Wańkowicz uznał, że można się z nim pokazać w redakcji. Tekst został wydrukowany, a ojciec był dumny z Marty.

Doskonały odpoczynek po całorocznej pracy zapewniały bohaterom wakacje, spędzane zwykle na wielkich krajoznawczych i zagranicznych wyprawach. Jeśli jeżdżono po Polsce, odwiedzano licznych znajomych i przyjaciół rodziny.

Mieszkańcy Domeczku tworzyli pary: najważniejszą z nich byli rodzice: mama - Królik, i ojciec - King; drugą były dziewczynki: Struś - Krysia, Prosięcina - Marta; Wąż - kucharka, Cielęcina - służąca, które były uważane za członków rodziny; Gaweł - szczeniak, Malwinka - kotka. Ostatnią i też bardzo ważną parą był kajak - Kuwaka - przeznaczony do wodnych wycieczek, i samochód - Kacperek.

Jazda samochodem zazwyczaj dostarczała pasażerom mnóstwo emocji. Początki Wańkowicza - kierowcy obfitowały w niespodziewane wypadki. Najpierw zbyt gwałtownie ruszył spod domu i wpadł na ciężarówkę, innym razem uderzył w wóz browarowy. W samochodzie był umieszczony niedźwiadek - Baltazar. Dzięki temu każda wyprawa samochodem był wyprawą „trzech króli” - Kacpra (ford), Melchiora (ojciec) i Baltazara.

Nadszedł czas matur obu córek. Przedtem nie obyło się bez kłopotów. Martę oskarżono o spiskowanie i chciano tuż przed egzaminem dojrzałości usunąć ze szkoły. Na szczęście wszystko dobrze się skończyło. Wańkowiczówny zdały maturę, a potem wyruszyły w swą wielką podróż po Europie Po tej pasjonującej wyprawie Krysia wyjechała na praktykę do Jodańc, a Marta kontynuowała naukę w Szwajcarii.

Wybuchła II wojna światowa. We wrześniu cała rodzina spotkała się w Domeczku. Było to ostatnie spotkanie całej rodziny Wańkowiczów. Ojciec wkrótce opuścił kraj, wyjechał do Włoch, potem pracował jako reporter na Bliskim Wschodzie. Martę matka wysłała do Stanów Zjednoczonych, gdzie dziewczyna zamieszkała u rodziny koleżanki z pensji, Betty. Wańkowiczówna tam już pozostała - pisała powieści, prowadziła pracę dziennikarską. Matka i Krysia zostały w Warszawie. Matka pomagała wszystkim, którzy ją o to prosili, Krysia podjęła studia na tajnym uniwersytecie. Kiedy wybuchło powstanie warszawskie córka Wańkowiczów nie zawahała się wziąć w nim udziału - zginęła jako łączniczka.

Melchior Wańkowicz przez długi czas utrzymywał sporadyczny listowny kontakt z rodziną. Zobaczył Martę, kiedy ta miała już dwie córki, żonę dopiero w 1945 r. Tymczasem w Warszawie Zofia Wańkowiczowa szukała jakiegokolwiek śladu Krysi. W końcu udało jej się odnaleźć łączniczkę Lenę, która widziała śmierć Krystyny.

Zofia wyruszyła do Włoch, do męża, spotkali się tam po sześciu latach rozłąki. We Włoszech zastała też Wańkowiczów wiadomość o narodzinach Anny Krystyny - córki Marty.

Książka została zakończona listem Wańkowicza do zmarłej córki - obiecuje jej, że napisze o niej i ich rodzinie książkę, aby młode pokolenie, do którego należy malutka Anna Krystyna, mogło poznawać przeszłość i czerpać z niej nauki dla siebie.

Potrzebujesz pomocy?

Współczesność (Język polski)

Teksty dostarczyło Wydawnictwo GREG. © Copyright by Wydawnictwo GREG

autorzy opracowań: B. Wojnar, B. Włodarczyk, A. Sabak, D. Stopka, A. Szóstak, D. Pietrzyk, A. Popławska
redaktorzy: Agnieszka Nawrot, Anna Grzesik
korektorzy: Ludmiła Piątkowska, Paweł Habat

Zgodnie z regulaminem serwisu www.bryk.pl, rozpowszechnianie niniejszego materiału w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania, utrwalanie lub kopiowanie materiału w celu rozpowszechnienia w szczególności zamieszczanie na innym serwerze, przekazywanie drogą elektroniczną i wykorzystywanie materiału w inny sposób niż dla celów własnej edukacji bez zgody autora podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności.

Korzystanie z portalu oznacza akceptację Regulaminu.

Polityka Cookies. Prywatność. Copyright: INTERIA.PL 1999-2019 Wszystkie prawa zastrzeżone.