Przejdź na stronę główną Interia.pl

Ziele na kraterze

Melchior Wańkowicz

Problematyka

Wpływ II wojny światowej na losy rodziny Wańkowiczów

Wybuch II wojny światowej radykalnie zmienił życie rodziny Wańkowiczów i przyczynił się do jej rozproszenia. Pierwsze pięć dni września 1939 r. rodzina spędziła jednak razem w domu, w Warszawie. Każda z córek autora dotarła do Polski inną drogą. Krystyna przyleciała 31 sierpnia samolotem, a po czterech dniach Marta dotarła ostatnią wolną drogą przez Szwecję. Później jednak nastąpił czas rozstań. Wańkowicz, uciekając przed Niemcami, przedostał się do Włoch. Marta na początku wojny pracowała w szpitalu, gdzie opiekowała się ciężko rannymi. Gdy sytuacja w Polsce zaczęła się pogarszać, Marta wyjechała na zachód, by zamieszkać w Stanach Zjednoczonych z rodziną koleżanki ze studiów we Fryburgu. W Warszawie zostały matka - Królik i córka Krystyna. Matka przetrwała całą wojnę pomagając każdemu, kto się do niej zwrócił o pomoc. Krystyna zginęła w powstaniu warszawskim, pełniąc służbę łączniczki w szeregach AK pod pseudonimem Anna.

Ojciec - King mieszkał podczas wojny na terenie Europy Zachodniej i na Bliskim Wschodzie, pracując jako reporter. Z córkami kontaktował się za pomocą rzadko przychodzących listów. Z żoną zobaczył się dopiero w Wigilię 1945 r. we Włoszech i wtedy też dowiedział się o śmierci Krysi oraz o tym, że matka znalazła łączniczkę, która była świadkiem jej śmierci. W wigilię Nowego Roku 1946 rodzice otrzymali telegram od młodszej córki Marty, ze Stanów Zjednoczonych. Dowiedzieli się z niego o narodzinach wnuczki Anny Krystyny. Wojenne losy rodziny Wańkowiczów są przykładem losów wielu polskich rodzin. Wielu Polaków musiało po wybuchu wojny emigrować za granicę, a prawie każda rodzina straciła podczas wojny kogoś bliskiego.

Humor w powieści

Ziele na kraterze to książka tryskająca humorem. Autor opisuje w niej bardzo dużo zabawnych sytuacji związanych z przygodami jego córek lub jego samego.

Dziewczynki jako małe dzieci były niesłychanie ruchliwe. Wańkowicz przytacza jako autentyczny fakt, że w ciągu dwóch wakacyjnych tygodni były w stanie podrzeć dwanaście sukienek każda, czym do rozpaczy doprowadzały pannę Michasię, służącą w Bezku. Sam zaś Wańkowicz miał zawsze szalone pomysły. Wymyślał na przykład śmieszne przezwiska dla domowników i gości domeczku np.: kucharkę nazwał „Wężem”, służącą - „Cielęciną” a jednego z gości „Korzonkiem świętego Sulpicjusza”.

Dużo uciechy dostarczyły rodzinie pierwsze wyczyny Wańkowicza jako kierowcy. Pewnego dnia ruszając po raz pierwszy spod domu, skoczył pięknym zrywem i wylądował na ciężarówce stojącej piętnaście kroków przed nim. W następny dzień, hamując na środku ulicy, poślizgnął się na torach, przeleciał na drugą stronę ulicy i uderzył w wóz browarowy tak, że: „wybił sobie szyby i odprzągł dwa kosmate Meklemburgi tak gładko, że szkapy stały oddzielone od wozu, nie poniósłszy najmniejszej szkody”.

Znaczenie tytułu

Tytuł Ziele na kraterze ma znaczenie przenośne. Autor wyjaśnia go jednak już w pierwszym rozdziale, pisząc o początkach życia swojej córki Krysi: „...dzięki tym lekom paryskim, czy też dzięki tym lekom serc - ziele na kraterze przechorowało wejście w życie i poczęło rosnąć”.

Możemy więc rozszyfrować tę przenośnię dosyć łatwo - „ziele” to młode pokolenie, do którego należały córki Wańkowicza i ich przyjaciele, pokolenie Kolumbów. Wzrosło ono w świecie, który przypominał krater wygasłego wulkanu, pomiędzy jedną a drugą wojną światową i zostało zniszczone przez wybuch tego wulkanu. II wojna światowa przyniosła większości tych młodych ludzi śmierć, ale po jej zakończeniu świat na nowo zaczął powracać do życia. „Ziele” poczęło puszczać nowe pędy. Jednym z nich okazała się wnuczka autora: Anna Krystyna.

Potrzebujesz pomocy?

Współczesność (Język polski)

Teksty dostarczyło Wydawnictwo GREG. © Copyright by Wydawnictwo GREG

autorzy opracowań: B. Wojnar, B. Włodarczyk, A. Sabak, D. Stopka, A. Szóstak, D. Pietrzyk, A. Popławska
redaktorzy: Agnieszka Nawrot, Anna Grzesik
korektorzy: Ludmiła Piątkowska, Paweł Habat

Zgodnie z regulaminem serwisu www.bryk.pl, rozpowszechnianie niniejszego materiału w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania, utrwalanie lub kopiowanie materiału w celu rozpowszechnienia w szczególności zamieszczanie na innym serwerze, przekazywanie drogą elektroniczną i wykorzystywanie materiału w inny sposób niż dla celów własnej edukacji bez zgody autora podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności.

Korzystanie z portalu oznacza akceptację Regulaminu.

Polityka Cookies. Prywatność. Copyright: INTERIA.PL 1999-2019 Wszystkie prawa zastrzeżone.