Przejdź na stronę główną Interia.pl

Szatan z siódmej klasy

Kornel Makuszyński

Streszczenie szczegółowe

Rozdział I

Gimnazjum w Warszawie. Na lekcji historii w klasie siódmej profesor Gąsowski (wielbiciel Napoleona) wywołuje do odpowiedzi trzech uczniów. Każdy z nich jest zaskoczony i nieprzygotowany. Profesor bardzo się dziwi. Klasa siódma dotychczas zawsze wzorowo uczyła się historii. Wówczas zgłasza się uczeń Adam Cisowski i bierze winę za dzisiejsze nieprzygotowanie kolegów na siebie. Wyjaśnia, że złamał system, według którego historyk wzywał do odpowiedzi. Dziś jednak nauczyciel pomylił się. Gąsowski jest oburzony. Zanim jednak ukarze Adasia wydaleniem ze szkoły, zleca mu zadanie. Chłopiec ma zgadnąć, kto będzie pytany na kolejnej lekcji. Udaje mu się rozwiązać tę zagadkę, gdyż zakłada, iż profesor nie zmieni systemu i zapyta uczniów, których kolejność akurat przypada.

Rozdział II

Nie są to jednak jedyne osiągnięcia chłopca, nazywanego przez historyka „Szatanem”. W domu odgaduje, kto zjadł jego porcję lodów. Udaje mu się to dzięki temu, że każe czwórce rodzeństwa zmoczyć ręce. Ten, którego ręce pozostały suche, jest winowajcą. W szkole rozwiązuje problem zaginionego pióra wiecznego. Wbrew podejrzeniom właściciela zguby, który oskarża swego kolegę, pióro znajduje się u chłopca, który siedzi z Adasiem w ławce - Staszka Burskiego. Staszek, który znalazł, a nie ukradł pióro, jest wdzięczny Cisowskiemu za dyskretne załatwienie sprawy - podrzucenie pióra pod gąbkę na tablicy.

Do Szatana zwracają się z prośbą uczniowie klasy siódmej. Chłopiec prowadzący spółdzielnię jest uczciwym, dobrym kolegą. Niestety, nie można doliczyć się, na co wydał wpłacone do spółdzielni sto złotych. Okazuje się, że czarna nitka przykleiła się do kartki i imitowała liczbę w kolumnie setek.

Rozdział III

Czyny chłopca zrobiły duże wrażenie na profesorze Gąsowskim. Dlatego postanowił poprosić go, aby zrezygnował z wyjazdu nad morze i spędził wakacje we wsi Bejgoła, majątku należącym do jego brata.

W domu profesora Gąsowskiego Adaś poznaje Wandę - bratanicę profesora. Dziewczyna, która bardzo mu się podoba, opowiada o niezwykłych wydarzeniach, jakie miały miejsce ostatnio w jej majątku. Najpierw zjawił się tam jakiś Francuz, który oglądał drzwi, potem zaś włamano się do domu i ukradziono drzwi.

Rozdział IV

Adaś wyjeżdża. Poznaje brata swego nauczyciela - Iwona Gąsowskiego, zdziwaczałego matematyka i jego żonę - panią Ewę. Pewnego dnia, w czasie spaceru Wanda zauważa skradającą się postać. Gdy Cisowski zbliża się do niej, zostaje uderzony w głowę, po czym traci przytomność.

Rozdział V

Chłopiec powoli wraca do zdrowia. Ogląda portrety z rodzinnej galerii. Zauważa portret brodatego przodka. Na obrazie nie domalowano jednego oka.

Rozdział VI

Adaś znajduje wśród starych dokumentów pamiętnik księdza Koszyczka. Wynika z niego, że w 1813 roku w dworku przebywał ranny Francuz z armii napoleońskiej. Miał ze sobą jakieś zawiniątko, które przed swą śmiercią schował. Przekazał też list do swego brata. Na wypadek jednak, gdyby ten się nie zjawił, zwrócił uwagę na drzwi. Uznano, że ciężko chory bredzi. Adaś wie już, że żołnierz coś ukrył, zaś wskazówki zostawił na drzwiach. Wie też, że nie chodzi o jakiekolwiek drzwi z dworu, bo tam umierała dziedziczka, a Francuz leżał w małym letnim domku. Cóż z tego, skoro drzwi z domku też zaginęły.

Rozdział VII

Nagle w domu Gąsowskich zjawia się podejrzana figura. Mężczyzna utrzymuje, że jest malarzem, ale nie chce poprawić nie dokończonego portretu. Mały detektyw nie ma wątpliwości, że człowiek ten kłamie. Oszustowi jednak udaje się uciec i zabrać ze sobą zapiski księdza Koszyczka.

Rozdział VIII

Do zadłużonego dworu przybywa komornik. Profesor załatwia sprawę wpłacając własne pieniądze.

Adam udaje się na zwiady. Spotyka miejscową młodzież. Mama jednej z panien otrzymała od „jakiś obcych” list napisany po francusku z prośbą o przetłumaczenie go. Chłopiec ofiaruje się, że ją wyręczy. W liście umierający żołnierz daje wskazówki, gdzie szukać pozostawionego skarbu. Szyfr wskazuje na cytat z Boskiej Komedii Dantego. Dwuwiersz każe szukać „na drzwiach bramy”. Przetłumaczony przez Adasia list pokojówka oddaje fałszywemu malarzowi.

Rozdział IX

Chłopiec postanawia wrócić. Po drodze trafia na swych przeciwników. Dostaje się w ich ręce. Nie zdradza jednak znaczenia listu ani treści cytatu. Zostaje uwięziony i zmuszony do napisania kartki, w której uspokaja przyjaciół z Bejgoły. Chłopiec tak układa list, że pierwsze litery każdego z wersów tworzą słowa „strzeżcie domu”.

Rozdział X

Adaś zostaje zrzucony na dno piwnicy, gdzie spotyka rannego Francuza. Dowiaduje się, że fałszywy malarz i jego kolega przemocą zabrali mu list i działają na własną rękę.

Jeden z opryszków próbuje wciągnąć Adasia do współpracy. W nocy nadciąga burza. Piwnica napełnia się wodą. Więźniowie rozpaczliwie wzywają pomocy. Niosą ją im obozujący w pobliżu harcerze, a wśród nich Staszek Burski.

Rozdział XI

Chłopcy postanawiają ukryć Francuza u miejscowego proboszcza. Ten ma im za złe, że nie użyli noszy dla rannego. Opowiada o księdzu biorącym udział w powstaniu 1863 roku, który został ranny pod Bejgołą. Ponieważ brakowało noszy, chorego przetransportowano na drzwiach. Adaś spieszy obejrzeć drzwi, które dotychczas są na plebanii i znajduje tam napis: „W wielkim domu znajdziesz dwie malowane brody. Nie patrz poza siebie. Patrz przed siebie i czytaj w brodzie.

Rozdział XII

W tym czasie między braćmi Gąsowskimi ma miejsce ważna rozmowa. Historyk zarzuca bratu zaniedbanie majątku i rodziny, poświęcenie się utopii.

Późnym wieczorem wraca Adaś. Wchodzi przez okno do pokoju profesora. W tajemnicy udaje się na strych. Nauczyciel nie rozumie tajemniczego zachowania chłopca.

Rozdział XIII

Rano Adaś powraca oficjalnie. Od progu donośnym głosem oznajmia, iż wyjaśnił tajemnicę oficera napoleońskiego, zna miejsce ukrycia tajemniczego zawiniątka. O zmierzchu wszyscy udają się na wyprawę. Kopią w wyznaczonym przez Cisowskiego miejscu. Trafiają na mocno zabitą gwoździami skrzynię. W tym momencie pojawiają się opryszkowie. Odbierają znalezisko. Wyśmiewają Adasia. Po ich odejściu chłopiec ujawnia, że wyprawa była mistyfikacją, mającą na celu odwrócenie uwagi „bandziorów”. Zjawia się proboszcz. Opowiada, że Francuz, poczuwszy się lepiej odszedł, lecz pozostawił sto złotych dla biednych.

Adaś znajduje jedną „malowaną brodę” na portrecie, drugą zaś w odbiciu lustra. Zapisane na brodzie słowa należy czytać za pomocą lusterka. Brzmią one następująco: Znajdziesz w domu tego, co powróci wkrótce z Egiptu i nigdy nie jadł na uczcie z płaskiego talerza.

Adaś wskazuje dąb rosnący na wprost okien bawialni, a na nim gniazdo bocianie. Otwór w pniu ukrywał przez ponad sto lat diamenty i rubiny. Dla chłopca jednak fiołkowe oczy piękniejsze są od znalezionych drogocennych kamieni.

Potrzebujesz pomocy?

XX-lecie (Język polski)

Teksty dostarczyło Wydawnictwo GREG. © Copyright by Wydawnictwo GREG

autorzy opracowań: B. Wojnar, B. Włodarczyk, A. Sabak, D. Stopka, A. Szóstak, D. Pietrzyk, A. Popławska
redaktorzy: Agnieszka Nawrot, Anna Grzesik
korektorzy: Ludmiła Piątkowska, Paweł Habat

Zgodnie z regulaminem serwisu www.bryk.pl, rozpowszechnianie niniejszego materiału w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania, utrwalanie lub kopiowanie materiału w celu rozpowszechnienia w szczególności zamieszczanie na innym serwerze, przekazywanie drogą elektroniczną i wykorzystywanie materiału w inny sposób niż dla celów własnej edukacji bez zgody autora podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności.

Korzystanie z portalu oznacza akceptację Regulaminu.

Polityka Cookies. Prywatność. Copyright: INTERIA.PL 1999-2020 Wszystkie prawa zastrzeżone.