Caravaggio. Światło i cień - geneza utworu i gatunek
Esej „Caravaggio. Światło i cień” Gustaw Herling-Grudziński napisał w marcu 1990 roku (data widnieje pod tekstem). Jako publikacja ukazał się w „Kulturze” (1990, nr 6/513). Powstał jako wynik jego długotrwałego zainteresowania sztuką włoską i postacią Caravaggia: ma przybliżyć czytelnikowi życie malarza, jego sposób obrazowania oraz związek między biografią twórcy, jego obrazami a myślą filozoficzną (m.in. Giordana Bruna i Pascala). Tekst jest częścią eseistycznej twórczości Herlinga poświęconej kulturze i sztuce.
Gatunek – esej: to swobodnie skomponowany, refleksyjny utwór prozą, w którym autor łączy wiedzę (np. historyczną, filozoficzną, krytyczną) z osobistymi przemyśleniami i subiektywną oceną, często posługując się językiem obrazowym i literackim.
