Rola Sejmu i Senatu w demokratycznym państwie polskim

Sejm oraz Senat w Polsce istnieje już od XV wieku. Ten dwuizbowy parlament jest organem władzy ustawodawczej w Polsce i jej obecny stan zawdzięczamy przemianom społeczno - politycznym, które nastąpiły w roku 1989 oraz zapisom w Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z roku 1997.

Sejm w demokratycznym państwie polskim pełni funkcję ustrojodawczą, ustawodawczą, kreacyjną oraz kontrolną. Funkcja ustrojodawcza jest realizowana przez zmianę Konstytucji RP. Jednakże do podejmowania decyzji konieczna jest obecność co najmniej połowy ustawowej liczby posłów (znajdujących się w Sejmie) oraz senatorów (z Senatu). Funkcja ustawodawcza polega na stanowieniu prawa przez uchwalanie ustaw i uchwał, w tym także najistotniejszych dla państwa, jak budżet państwa czy regulacje ustroju politycznego i gospodarczego. Dzięki tej roli można stwierdzić, że decyduje o zasadach funkcjonowania podstawowych dziedzin życia obywateli. Funkcja kreacyjna polega na powoływaniu i odwoływaniu innych organów państwa. Dzięki temu Sejm może np. zatwierdzić skład Rady Ministrów oraz powołać na stanowiska:

- sędziów Trybunału Konstytucyjnego

- członków Krajowej Rady Sądownictwa (spośród posłów)

- członków Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, Rady Polityki Pieniężnej

- zastępcy przewodniczącego i członków Trybunału Stanu

- Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka

- prezesa Najwyższej Izby Kontroli

- prezesa Narodowego Banku Polskiego (na wniosek Prezydenta RP) 

- Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych

- prezesa Instytutu Pamięci Narodowej (na wniosek Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu)

- członków kolegium Instytutu Pamięci Narodowej

W szczególnym wypadku ma także prawo do samodzielnego powołania rządu, w przypadku uchwalenia wotum nieufności. Ostatnia funkcja - kontrolna - odnosi się przede wszystkim do rządu i podporządkowanej mu administracji. Formami takiej kontroli są: 

- wotum nieufności wobec Rady Ministrów lub poszczególnych ministrów

- interpelacje i zapytania poselskie

- kontrola wykonania przez rząd budżetu państwa

- kontrola działalności rządu przez komisje sejmowe

Dodatkową ważna informacją jest, że Sejm może rozwiązać się sam na mocy uchwały podjętej przez 2/3 posłów. Powodem rozwiązania sejmu może być również nie uchwalenie ustawy budżetowej w terminie przewidzianym przez konstytucję.

Senat Rzeczypospolitej Polskiejskłada się tylko ze 100 senatorów, podczas gdy Sejm ma aż 460 członków. Jego rola to m.in. udział w zarządzaniu referendum ogólnokrajowego wraz z prezydentem. Bierze także udział w ustawodawstwie, czyli ma możliwość zgłoszenia własnego projektu ustawy. Zajmuje się też opiniowaniem ustaw oraz ma możliwość powoływania niektórych przedstawicieli władzy państwowej. Za zgodą Senatu powoływani są członkowie NIK-u (Najwyższej Izby Kontroli) i Rzecznika Praw Obywatelskich. Senat musi też powołać swoich przedstawicieli do organów państwowych – Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji (trzech członków), Rada Polityki Pieniężnej  (również 3 członków) oraz Krajowy Rejestr Sądowy (2 członków).