Temperament to względnie stałe czasowo cechy osobowości, które przekładają się na nasz sposób zachowania. Temperament nie jest cechą charakterystyczną tylko dla ludzi, cechuje on także zwierzęta. Jest to zespół wrodzonych cech, ujawniających się już w pierwszym roku życia dziecka i stanowiących podstawę do rozwoju osobowości.

Temperament w znaczący sposób wpływa na jakość stosunków interpersonalnych oraz na komunikację. Jeżeli odbiorca niewłaściwie odczytuje intencje i informacje nadawcy, to zaburzony zostaje cały przebieg komunikacji.

Komunikacja ma na celu przekazanie drugiej stronie informacji w taki sposób, aby została ona dobrze zrozumiana i zinterpretowana. Komunikat może przybierać różne formy. Może być słowny bezpośredni (w cztery oczy), słowny pośredni (przez telefon), pisemny. Może to być także symboliczne ułożenie pewnych elementów, np. układ rąk w przypadku policjanta kierującego ruchem, komunikacja flagowa na lotnisku czy alfabet morsa.

Droga przekazania komunikatu nosi nazwę kanału. Każdy kanał może być scharakteryzowany na podstawie specyficznych dla siebie kodów, symboli, gestów. Nadawca mając jakąś myśl lub zamian podejmuje próbę komunikacji. Kodowanie to zmiana naszych intencji na odpowiedni kod. W ten sposób powstaje informacja nadana, która następnie poprzez kanał komunikacyjny trafia do odbiorcy (w postaci informacji odebranej). Aby komunikat był zrozumiały, musi nastąpić etap dekodowania. Odbiorca interpretuje odebrana informację, nadając jej pewne znaczenie.

Przekazanie komunikatu nie oznacza jeszcze jego przyjęcia przez odbiorcę. Na drodze od nadawcy do odbiorcy mogą zaistnieć liczne bariery czy sytuacje utrudniające prawidłowy odbiór informacji. Zakłócenia te mogą mieć miejsce zarówno po stronie nadawcy, jak i odbiorcy. Przyczyną takiego zakłócenia może być właśnie temperament. I tak, osoby nadpobudliwe, używające nadmiernie gestów, mogą niewłaściwie przekazać komunikat. Dlatego tak istotne staje się upewnienie, że komunikat został dobrze zrozumiany przez odbiorcę (sprzężenie zwrotne).

Niezwykle istotne jest to, żeby kody stosowane przez nadawcę były w pełni zrozumiałe przez odbiorcę.

Komunikację interpersonalną dzielimy zasadniczo na dwie części - komunikację werbalną i komunikację niewerbalną. Komunikacja werbalna bazuje na komunikacie słownych, natomiast komunikacja niewerbalna obejmuje wszelkiego rodzaju znaki, symbole, gesty, mimikę.

Innym podziałem, jaki jest stosowany, jest podział na komunikacje pionową i poziomą. Komunikacja pionowa zazwyczaj obejmuje formalne informacje przepływające pomiędzy przełożonymi a podwładnymi. W tym przypadku cele zostały jasno określone, a sprawy pilne zostały specjalnie oznaczone. Pozioma komunikacja ma miejsce wtedy, gdy polega na porozumiewaniu się członków tej samej grupy lub pracowników znajdujących się na tym samym poziomie w hierarchii.

Komunikacja werbalna to używanie słów jako nośnika komunikatu. Na jej skuteczność wpływają takie czynniki, w tym niewerbalne, jak akcent, stopień płynności mowy, treść wypowiedzi. Badania wykazały, że akcent i tembr głosu mają większe znaczenie niż sama treść wiadomości! Z kolei płynność wymowy świadczy o dużym stopniu kompetencji i odpowiedzialności. Sama treść wymowy jest uzależniona od władzy, stosunków międzyludzkich, systemu kulturowego.

Inną techniką komunikacji jest mowa niewerbalna, a więc bez użycia słów. Komunikaty niewerbalne mogą mieć postać mimiki, gestów, zachowań przestrzennych, zapachu. Zalicza się tu także czynniki paralingwistyczne, takie jak ton głosu, tempo mowy, intonację.

Badania wykazują, że za pomocą mowy niewerbalnej przekazujemy większość komunikatu i informacji, a nie za pomocą słów, jak by się na pierwszy rzut oka mogło wydawać.

Mimika (wyraz twarzy) obrazuje nasz stany emocjonalne i postawy. Układ ust, brwi, grymas twarzy, uśmiech, kierunek spojrzenia niesie dużą gamę informacji, przy czym zarówno nadawanie tych informacji, jak i ich odczytywanie, odbywa się w większości podświadomie. Jest to najczęściej nasza pierwsza reakcja na daną sytuację.

Kontakt wzrokowy świadczy o naszym stosunku do rozmówcy.

Gesty (mowa ciała) są nieodłącznym elementem wypowiedzi. Niezwykle ważna jest spójność naszych słów z naszymi gestami. W przeciwnym razie nie nasz wypowiedź nie jest wiarygodna i najczęściej świadczy o kłamstwie. Gesty mogą być też sygnałem mówiącym o naszym samopoczuciu czy stanie emocjonalnym.

Dotyk (kontakt fizyczny) świadczy zazwyczaj o pewnej zażyłości pomiędzy rozmówcami, jak i szczerości intencji. Element ten jest dość mocno uwarunkowany kulturowo i demograficznie (zależy od wieku, płci).

Ogólna postawa ciała wyraża zazwyczaj stosunek do drugiej osoby - sympatię lub antypatię.

Z kolei odległość między rozmówcami jest związana z relacjami zachodzącymi pomiędzy tymi dwoma osobami. Jest to następny element dość silnie uwarunkowany kulturowo. Związany jest z istnieniem indywidualnego terytorium wokół nas - strefą intymną, osobistą, społeczną i publiczną.

Wygląd zewnętrzny i higiena osobista wpływają na pierwsze wrażenie wywierane na ludziach. Może być to element ułatwiający, bądź utrudniający proces komunikacji.

Niewerbalne elementy mowy podkreślają znaczenie komunikatu słownego, często obrazują stan naszych emocji. Badania stwierdzają, że ważniejsze jest to jak mówimy, a nie co mówimy (jest to element często wykorzystywany przez polityków).

Nie wolno zapominać o barierach komunikacji i trzeba aktywnie im przeciwdziałać. W przeciwnym razie komunikacja będzie nieskuteczna i będzie prowadzić tylko do frustracji i konfliktów.