Transportem określamy celowe przemieszczanie ludzi oraz przedmiotów przy pomocy określonych środków, które są zwane środkami transportu.

Ma niemałe znaczenie dla całego kraju, ponieważ integruje wszelkie dziedziny działalności gospodarczej i życia społecznego, determinuje współpracę pomiędzy poszczególnymi gałęziami i sferami gospodarki i różnymi regionami kraju. Transport ułatwia i umożliwia swobodną wymianę dóbr jak i kooperacje pomiędzy jednostkami gospodarczymi i odrębnymi obszarami kraju, będąc również przyczyną do równomiernego rozwoju każdego z nich. Transport stanowi istotny element, który umożliwia przestrzenne zagospodarowanie kraju, szczególnie lokalizację oraz rozwój sieci osiedlowych, dodatkowo służy aktywizacji gospodarki w regionach słabiej rozwiniętych.

Transport - kryteria podziału ze względu na:

1) przedmiot transportu:

- pasażerski,

- towarowy,

2) środowisko, gdzie odbywa się:

- lądowy (drogowy, szynowy, przemysłowy, przewodowy i rurociągowy),

- wodny (śródlądowy oraz morski),

3) klasyfikację rodzajową:

-transport kolejowy,

-transport samochodowy,

-transport morski,

-transport śródlądowy,

-transport lotniczy,

-transport rurociągowy,

-transport konny,

4) dostęp dla użytkownika:

- publiczny - dostępny dla wszystkich, którzy dokonają uiszczenia umownej lub taryfowej ceny za przewóz oraz wyrażą zgodę na zastosowanie regulaminowych lub prawnych norm przewozowych,

- branżowy - dostępny tylko użytkownikom danej branży (na przykład transport górniczy),

- własny - kumuluje usługi transportowe, które są wykonywane przez instytucje, przedsiębiorstwa oraz inne jednostki celem zaspokojenia indywidualnych potrzeb w zakresie transportu.

5) zasięg działania:

- krajowy ( lokalny, regionalny i ogólnokrajowy),

- międzynarodowy ( międzykontynentalny lub kontynentalny),

6) formę własności:

- transport państwowy,

- transport prywatny,

7) punkt widzenia organizowania przewozów:

- transport bezpośredni - tutaj jednym środkiem transportowym dokonuje się przemieszczenia ładunku od punktu załadunku do punktu wyładowania,

- transport pośredni - (inaczej łamany) - transport ładunku na pewnej trasie wraz z zastosowaniem minimum dwóch środków transportu, przy czym środki te muszą być tego samego rodzaju (transport kombinowany - przewóz załadunku wraz z przeładowaniem oraz zastosowaniem dwóch rodzajów środków transportu).

Charakterystyka i opis transportu kolejowego:

Ten rodzaj transportu jest najbardziej właściwy do przewożenia masowych ładunków, w dużych częściach, na średnie i dalekie odległości a także przewożenia pasażerów w masowym ruchu na wszelkie odległości uwzględniając również ruch podmiejski.

Zalety transportu kolejowego:

- zdolność do przewożenia masowych ładunków nierzadko przekraczających zdolność transportową pozostałych gałęzi transportu,

- zwiększona szybkość przewożonych towarów,

- przewozy z określoną regularnością,

- stosunkowo niewysokie koszty jednostkowe transportu na duże odległości.

Rodzaje linii kolejowych:

- linie pierwszorzędne, które łączą większe miasta oraz ośrodki handlowo - przemysłowe,

- linie drugorzędne, które łączą małe miasta, ośrodki handlowo - przemysłowe oraz stanowiące połączenia z ważniejszymi punktami linii pierwszorzędnych,

- linie magistralne, które są najbardziej obciążone przewozami, łącza najważniejsze miasta oraz centra handlowo-przemysłowe.

Rodzaju taboru kolejowego:

- tabor trakcyjny, który obejmuje wszystkie urządzenia produkujące siłę pociągową oraz urządzenia przeznaczone do przewożenia osób i ładunków,

- tabor samochodowy, który służy przewożeniu pasażerów, kwalifikowany według zasięgu przewozów i standardów wygody i wyposażenia,

- tabor towarowy, który jest dzielony wg: rodzaju pomieszczenia ładunkowego i ładowności pojazdu.

Pomieszczenia ładunkowe:

  1. tabor uniwersalny:

- węglarki - stosowane do transportu ładunków masowych, sypkich i odpornych na warunki atmosferyczne,

- wagony kryte - stosowane do transportu ładunków, które wymagają zabezpieczenia przed warunkami atmosferycznymi a także do przesyłek drobnych,

- platformy - przeznaczone do transportu przedmiotów długich i innych ładunków, które nie są wrażliwe na wpływy atmosferyczne i są odpowiednio zabezpieczone przed wpływem pogodowymi.

  1. Cysterny - inaczej wagony zbiornikowe, które służą do transportowania ładunków płynnych lub gazowych,
  2. tabor specjalny - w jego skład wchodzą wagony chłodne, którymi przewozi się towary łatwo psujące się, wagony do transportu bydła, wagony do transportu cementu, itp.

Transport samochodowy - rola:

Transport samochodowy jest ważnym czynnikiem w przewożeniu dóbr na średnie i krótkie odległości. W transporcie na dalsze trasy transport samochodowy stosuje się dla artykułów łatwo psujących i jeśli charakter transportowanych produktów wymaga stosowania specjalnych samochodów, np. cystern. Ogromną zaletą tego rodzaju transportu jest duża szybkość przewozu i bezpośredniość dostaw z magazynu dostawcy do odbiorcy pomijając konieczność przeładunku.

Rodzaje przewozów samochodowych:

- przewozy regularne - odbywające się w określonych terminach oraz na wytyczonych trasach,

- przewozy nieregularne - odbywające się na specjalne zlecenia użytkowników.

Samochody specjalne:

- dźwigi,

- polewaczki,

- betoniarki,

- samochody strażackie

- inne.

Tabor ciężarowy:

- tabor silnikowy- czyli samochody ciężarowe,

- tabor bezsilnikowy - czyli przyczepy i naczepy.

Działalność spedycyjna:

Spedycja jest związana z transportem jako ogniwo pośredniczące w procesie przewozowym. Przedsiębiorstwa, które korzystają z transportu na dużą skalę mają zorganizowaną wewnętrzną służbę spedycyjną, pozostałe firmy zlecają te czynności spedytorom. Spedycja obejmuje:

- wybór najdogodniejszego środka transportu,

- nadanie ładunku,

- załatwienie formalności, które wiążą się z przewozem.