Rozwój  społeczny  to  stopniowe  doskonalenie  się jednostki, poprzez  ukierunkowaną aktywność  w  podejmowaniu  społecznego  dziedzictwa  i  formowaniu elastycznych    wzorców    zachowania    stosunkowo    zgodnych  z    tym    dziedzictwem. ¹

Przez   rozwój   społeczny   najczęściej rozumie   się   szereg   zmian,   jakie   dokonują się w  osobowości  jednostki,   powodujących   to, że   jednostka   ta   staje   się  zdolna   do

konstruktywnego  uczestniczenia  w życiu  i  działalności  społeczeństwa. ²

Rozwój społeczny czyni  jednostkę zdolną do pełnienia różnych ról społecznych. Okres przejściowy przystosowania się do grupy, trwający od 6-7 do 8-9 roku życia. Jest to okres "grup przelotnych", mało licznych, składających się z dwojga, trojga dzieci, przeważnie tej   samej   płci   i   powstających   spontanicznie   w   celach   zabawy.   Inicjatywę   w   różnych czynnościach  przejmują w  nich  kolejno  różne  dzieci,  zależnie  od  rodzaju  podejmowanych czynności. 

Nasilająca się potrzeba obcowania i współdziałania z rówieśnikami prowadzi do powstawania mniejszych czy większych "paczek". Tworzenie się ich przypada na okres 8-9 roku życia i trwa, choć w zmienionej postaci, jeszcze w okresie dorastania. "Paczki" te stanowią "czynnik zastępczy tego, czego nie daje dziecku społeczność dorosłych". Tutaj też rozwijają się "paczkowe" systemy wartości, obyczajów i rodzą się "mody" np. ubraniowe. Dziecko poprzez uczestnictwo w grupie ma poczucie osiągnięcia pozycji społecznej, co wytwarza poczucie lojalności wobec grupy i jej członków. ³

 W drugiej fazie młodszego wieku szkolnego ma miejsce proces rzeczywistego kształtowania się życia grupy. Dziecko staje się wówczas pełnoprawnym i świadomym członkiem zespołu klasowego, z jego regułami życia i tworzącymi się tradycjami. Chętnie podejmowaną w tym wieku i kształtującą formą aktywności jest współzawodnictwo. Sporą uwagę swą dzieci skupiają na osobie nauczyciela. Często też skarżą się na kolegów, nie mając jednak złych intencji. Przy nawiązywaniu stosunków koleżeńskich nie mają specjalnych wymagań. Zaistniałe zdarzenia omawia się w zespole uczniowskim i dzieci zaczynają się liczyć z opinią społeczną. Z czasem kryterium oceny kolegi staje się wyraźnie moralne: dobry kolega powinien być sprawiedliwy, odważny, nigdy nie oszukiwać innych, dzielić się tym, co ma itp. Dzieci starają się zdobyć określoną pozycję w zespole, szacunek i autorytet u kolegów. Stanowi to bodziec i jeden z motywów ich pracy. 4)

Spośród wielu dziedzin rozwoju człowieka w sposób szczególny wyróżnia się rozwój moralny. Jedną z jego istotnych właściwości jest przede wszystkim to, że obejmuje on głównie sferę motywacji i uczuć. Wśród badaczy zauważa się różnice w określaniu stadiów rozwoju moralnego wynikające stąd, że przyjmowane przez nich kryteria wywodzą się z różnych teorii psychologicznych. J.Piaget wyróżnia dwie fazy rozwoju moralnego dziecka, a mianowicie: okres heteronomii, zwany także okresem moralności przymusu lub realizmu moralnego, i okres autonomii, nazywany też okresem moralności współdziałania i współpracy. 5)  Dziecko w tym okresie uznaje za sprawiedliwe wszelkie nakazy i zakazy formułowane i wysuwane przez dorosłych, ponieważ autorytet tych osób jest dla dziecka ogromny. Postawy dziecka wobec norm, które prezentują dorośli, są określane jako realizm moralny lub konformizm społeczno-moralny. W okresie heteronomii groźby, kary i wszelkie sankcje zewnętrzne są głównym powodem przestrzegania reguł moralnego postępowania. W pierwszej fazie młodszego wieku szkolnego dzieci uważają za rzecz naganną kłamanie dorosłym, a za dopuszczalną kłamanie dzieciom. Wraz z rozwojem współdziałania między dzieckiem a rówieśnikami, czyli w drugiej fazie młodszego wieku szkolnego, za niedopuszczalne uważane jest również kłamanie rówieśnikom. Faza druga młodszego wieku szkolnego zawiera już pewne przejawy autonomii moralnej wg J. Piageta, a według N. Bulla charakteryzuje się socjonomią moralną. W okresie tym pojawia się szacunek dla reguł wynikających ze wzajemnego porozumienia, poszanowania dla zasady wzajemności. Przy ocenie jakiegoś określonego czynu dzieci biorą już pod uwagę nie tylko ten czyn, ale i intencje jego sprawcy. Ciągle też dokonują się przeobrażenia w sądach moralnych i można również zaobserwować w wielu wypadkach chwiejność w postawach dzieci. Sądy moralne i postawy kształtują się w sytuacjach życia społecznego dziecka. Przyczyną powstawania w tym okresie konfliktów, w których dziecko ulega naciskowi grupy, walcząc z poprzednio utrwalonymi postawami jest często silne  poczucie więzi z grupą i odczuwanie swojej od niej zależności. Niejednokrotnie zdarza się w szkole, np. solidarność między dziećmi dotycząca spraw, których nie akceptują nauczyciele. W dziecku może wówczas zachodzić walka motywów i uczuć. 6) W młodszym wieku szkolnym zaczynają się dokonywać ważne przeobrażenia w zakresie przeżywania i przyswajania norm moralnych, które stanowią podstawę dla kształtowania się moralności autonomicznej. 7)