ROZWÓJ EMOCJONALNY

EMOCJE definiuje się jako zmiany w stopniu pobudzenia, które mogą albo przeszkadzać w motywowaniu zachowania, albo je ułatwić. Emocjom zwykle towarzyszą reakcje fizjologiczne, takie jak wzrost ciśnienia krwi, tempo bicia serca lub napięcia miesiączkowego. Istnieją również jawne emocjonalne zachowania, tj. mimika lub gesty czy ruchy całego ciała, jak też poznawcza interpretacja własnego stanu emocjonalnego przez jednostkę. Emocje występują nie tylko u dzieci, ale również u dorosłych. W psychologii rozwoju człowieka w ciągu życia problem polega na tym, jak najlepiej poklasyfikować czy skategoryzować emocje. Trudne dla osób badających emocje niemowląt, ponieważ w chwili rodzenia brak jest zróżnicowania emocjonalnej reaktywności.

Krzyk lub płacz dziecka są zachowaniami , które m.in. mogą oznaczać reakcję  na ból, głód lub wyrażać niezadowolenie. Niemowlęta potrafią również coraz precyzyjniej rozpoznawać cudze stany emocjonalne. Zachowanie niemowlęcia jest nastawione na osiągnięcie celu, np. gdy chce się ono bawić w chowanego lub w inny sposób z dorosłym, czy też spojrzeć na jakiś przedmiot.

PŁACZ

Dzieci  płaczą całym ciałem, wyrażając swoje przeżycia. Robią to wtedy, gdy są  głodne lub mają inne dolegliwości wewnętrzne. Płacz może być wywołany również przez zmęczenie czy napięcia środowiskowe. Pod koniec pierwszego roku życia zmienia się globalna ilość płaczy-krzyku.  Czasem dziecko płacze coraz rzadziej. Przyczyny płaczu zależą od sytuacji takich jak separacja od opiekuna, nieznane i budzące lęk sytuacje, ból fizyczny lub frustracja, gdy cele okażą się nieosiągnięte.

ŚMIECH I HUMOR

We wczesnym okresie życia uśmiechanie się i śmiech stanowią część mozaiki reakcji emocjonalnych jednostki. Uśmiech wywołuje zazwyczaj dźwięk głosu ludzkiego i, że może on ewentualnie służyć jako wskaźnik przywiązania do opiekuna. Proste interakcje z dorosłymi też mogą doprowadzić dziecko do śmiechu lub uśmiechu, np. uśmiech dziecka wywołuje u matki uśmiech. Z czasem śmiech zaczyna kojarzyć się z innymi rodzajami stymulacji (np. z łaskotaniem) lub z dobrym samopoczuciem. Gry, historyjki i telewizja również od wczesnych lat życia mogą rozwijać humor.

LĘK I NIEPOKÓJ

Stopień dojrzałości małego dziecka wydatnie się łączy z wczesnymi lękami. Gdy dziecko rośnie zaczyna poznawać środowisko i staje ono przed nowymi zagrożeniami i niepewnościami. Indywidualna podatność emocjonalna na pewne lęki z wiekiem wzrasta. We  wczesnym dzieciństwie zmniejsza się lęk przed obcymi, a wzrasta strach prze wyimaginowanymi stworami. Dziecko niewątpliwie potrzebuje wsparcia, pokierowania i zrozumienia dorosłych, by mogło poradzić sobie z lękiem.

NIEPOKÓJ to stan wewnętrznej obawy przed subiektywnym niebezpieczeństwem, pojawia się też w niemowlęctwie. Przykładami takiej emocjonalnej reakcji jest niepokój przed obcymi  i przed separacją. Małe dzieci poznając swoje środowisko mogą spotkać się ze stresującymi sytuacjami. Niepokój dla dzieci to również wymagania rodziców tj. odstawienie od piersi, jedzenie o określonych porach dnia i trening czystości.

GNIEW I AGRESJA

Gniew i agresja wynikają z braku osiągnięcia określonego celu. Gniew pojawia się wtedy, gdy np. grozi mu utrata matki, wtedy najłatwiej jest to zauważyć. Zachowania gniewne pojawiają się u dziecka, gdy ono stawia sobie dużą liczbę wymagań. Ujawnianie gniewu często jest następstwem surowych wymagań podczas treningu czystości, ubierania, jedzenia, przerywania zabaw i gdy dziecko musi iść spać. Rozdrażnienie dziecka może być skutkiem moczeń nocnych, zmęczeni czy chorób.

DZIECIĘCE WYBUCHY WŚCIEKŁOŚCI

- gdy rodzice przerywają im zabawę i każą iść spać

- gdy rodzice każą odłożyć w sklepie zabawkę, którą dziecko sobie wybrało

- są wyrażane poprzez płacz, wrzask, uderzanie głową i kopanie

Wybuchy wściekłości to normalny stan emocjonalny w życiu dziecka, radzenie sobie z tym to indywidualna sprawa. Niektórzy rodzice wolą w stanowczy sposób  zabrać dziecko do innego pomieszczenia (np. sypialnia), aby uniknąć publicznej przykrości. Sposób postępowania z dziećmi musi być dogodny i konsekwentny.